VII SA/Wa 1533/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy" "[...]WINB"), na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 20 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. H.(dalej: "skarżąca"), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji", "PINB") z [...] czerwca 2020 r., nr [...] Postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., nr [...], PINB nałożył na skarżącą, J. O. i U.F. grzywnę wysokości 2.000,00 zł z powodu uchylania się przez zobowiązane od wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z [...] października 2016 r., nr [...]. Ww. postanowienie PINB z [...] czerwca 2020 r. doręczono skarżącej [...] czerwca 2020 r. Pismem z [...] czerwca 2020 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z [...] czerwca 2020 r. [...]WINB w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Podniósł, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonego postanowienia. Organ II instancji jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przez przepisy prawa terminie, a w przypadku, gdy zażalenie wpłynęło po terminie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, organ bada zasadność złożonego wniosku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy odwołał się do treści art. 58 k.p.a. Ponadto wskazał, że organ administracji publicznej przywraca termin do dokonania określonej czynności procesowej, gdy spełnione są łącznie poniższe przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania), 4) strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. [...]WINB wyjaśnił, że aby można było uwzględnić prośbę o przywrócenie terminu dla dokonania danej czynności procesowej, muszą być spełnione kumulatywnie wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Zaznaczył, że brak spełnienia jednej z nich, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie jako przyczynę uchybienia terminu wskazała na następujące okoliczności: w dniu [...] czerwca 2020 r. organ powiatowy był zamknięty, brak możliwości wejścia do urzędu bez wcześniejszego umówienia się, podeszły wiek, samotne zamieszkiwanie, z uwagi na panującą pandemię brak wychodzenia poza własną działkę. [...]WINB podniósł, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem osoby dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której osoba nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie organu odwoławczego nie można twierdzić, aby uchybienie terminu przez skarżącą nastąpiło bez jej winy. Z treści ww. wniosku wynika wprawdzie, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, zamieszkuje samotnie i z uwagi na panującą pandemię nie wychodzi z domu, jednakże z treści pisma organu powiatowego z [...] czerwca 2020 r. wynika (wbrew temu co pisze skarżąca), że w dniu [...] czerwca 2020 r. inspektorat był czynny. W ocenie [...]WINB skarżąca nie uprawdopodobniła, że w dacie przypadającej na złożenie zażalenia w niniejszej sprawie znajdowała się w stanie uniemożliwiającym jej prawidłowe funkcjonowanie, wykluczającym np. ustanowienie pełnomocnika. W jego ocenie, skarżąca posiadając wiedzę o zaistniałej sytuacji mogła zadbać o swoje interesy właśnie poprzez ustanowienie pełnomocnika w sprawie. Zaznaczył również, że kwestia ograniczonego dostępu do inspektoratu nie stanowi podstawy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że przepisy przewidują możliwość dokonania złożenia zażalenia/odwołania za pośrednictwem tradycyjnych form, tj. za pośrednictwem urzędu pocztowego czy też za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej, a nie wyłącznie osobiście w organie administracji publicznej. Organ odwoławczy stwierdził, że przy ocenie braku winy przyjmuje obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Podniósł, że kwestie podnoszone przez skarżącą nie stanowią okoliczności mieszczącej się w przesłance braku winy w uchybieniu terminowi na dokonanie konkretnej czynności. Wskazał, że wręcz przeciwnie, okoliczności te świadczą o braku staranności, które wyklucza możliwość wydania rozstrzygnięcia o przywróceniu uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do spełnienia żądania skarżącej dot. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z [...] czerwca 2020 r. Skargę na postanowienie [...]WINB z [...] lipca 2020 r. złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi poniosła, że organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę, iż jest starszą (81 letnią), schorowaną osobą. Wyjaśniła również, że po otrzymaniu postanowienia rozmawiała z najbliższymi i to oni mówili, że termin kończy się w Boże Ciało - 11 czerwca 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...]WINB z [...] lipca 2020 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie nałożenia grzywny. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono, podzielany przez skład orzekający pogląd, że jeżeli strona wnosi odwołanie/zażalenie po terminie (co w realiach sprawy ma miejsce) i składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to badanie okoliczności związanych z terminowością wniesienia środka zaskarżenia, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 § 1 i 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu (w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia temu terminowi); uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskującego; dopełnienie czynności, dla której określony był termin. [...]WINB podkreślił, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem osoby dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dalej organ podniósł, że przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Organ nie prowadzi z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn uchybienia terminu, a jedynie poddaje ocenie argumenty i dowody przedstawione przez stronę. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało doręczone skarżącej [...] czerwca 2020 r. Zdaniem Sądu, przedstawione okoliczności (zamkniętego organu powiatowego, braku możliwości wejścia do urzędu bez wcześniejszego umówienia się, podeszły wiek, samotne zamieszkiwanie oraz z uwagi na panującą pandemię brak możliwości wychodzenia poza własną działkę.) nie uprawdopodabniają, że miała miejsce sytuacja nadzwyczajna, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Po pierwsze, z akt sprawy oraz treści pisma organu powiatowego z [...] czerwca 2020 r. wynika, że w dniu [...] czerwca 2020 r. organ powiatowy był czynny a po drugie skarżąca nie uprawdopodobniła aby z uwagi na zaistniałą sytuację w kraju oraz jej wiek, zaistniały przeszkody uniemożliwiające np. zwrócenie się do członka rodziny czy sąsiadów o nadanie pisma w placówce pocztowej, drogą mailową lub też bezpośrednie złożenie w organie albo ustanowienie pełnomocnika w sprawie. W tym miejscu należy podnieść, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w wyroku z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Prawidłowo wiec [...]WINB stwierdził, że przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem osoby dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W związku z powyższym przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której osoba nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne z własnych twierdzeń, a te (w ocenie Sądu) nie zostały w tej sprawie przedstawione, słusznie [...]WINB przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.