II SAB/Łd 63/20

SENTENCJA Dnia 27 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 roku sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wyegzekwowania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego J.P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 21 września 2020 roku, pod poz. [...]. dc UZASADNIENIE II SAB/Łd 63/20 Uzasadnienie Pismem z 27 lipca 2020 roku J. P. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB w P.) w przedmiocie wyegzekwowania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że PINB w P. decyzją z [...] lutego 2014 r. (nr [...]) nakazał rozebranie budynku gospodarczego postawionego przez J.P. w P. na działkach nr 939 i 941. Ponadto skarżący wskazał, że postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] maja 2019 r. (nr [...]) wyznaczono organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy do 24 czerwca 2019 r., jednak PINB w P. nie wyegzekwował rozbiórki. W związku z tym skarżący wniósł o zmuszenie organu nadzoru budowlanego I instancji do podjęcia odpowiednich działań. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o odrzucenie skargi wyjaśniając, że decyzją z [...] lutego 2014 r. (nr [...] nakazano J.P. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 8,00 m x 6,00 m, wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zlokalizowanego na działkach o nr ewid. 939 i 941, położonych w P. przy ulicy A 3. Wobec niewykonania ww. obowiązku wysłano do zobowiązanego upomnienie z 21 stycznia 2015 r. pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponieważ inwestor nie wykonał nakazanych obowiązków, organ nadzoru budowlanego 5 lutego 2015 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji. W tym samym dniu PINB w P. wydał postanowienie nr [...], nakładające na J. P. grzywnę w celu przymuszenia. Na skutek wniesionego zażalenia organ II instancji uchylił ww. postanowienie z powodu błędnego ustalenia wysokości grzywny. Wobec tego postanowieniem z [...] marca 2015 r. (nr [...]) PINB w P. ponownie ustalił wysokość grzywny w celu przymuszenia, na które J.P. złożył zażalenie, które to aktualnie jest przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy. Następnie organ zastosował kolejny środek egzekucyjny wydając 25 kwietnia 2017 r postanowienie nr 18/2017 o zastosowaniu wykonania zastępczego. Organ wyjaśnił, że ma trudności ze znalezieniem wykonawcy, który podejmie się rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Zostały rozesłane do okolicznych wykonawców zapytania ofertowe zapraszające do złożenia oferty na wykonanie rozbiórki, jednak żaden z wykonawców nie złożył oferty. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie prowadzi postępowanie egzekucyjne i wbrew zarzutom skargi podjął czynności przewidziane prawem w celu wyegzekwowania obowiązków nałożonych decyzją nakazującą rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. W tej sytuacji skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu 6 lipca 2020 r sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wyegzekwowania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego postanowieniem z 6 lipca 2020 r, II SAB/Łd 48/20 odrzucił skargę z uwagi na jej braki formalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. W pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Przechodząc do zagadnień natury merytorycznej wskazać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Reguła ta kładzie nacisk na interes prawny w zaskarżeniu czynności bądź bezczynności organu administracji. W niniejszej sprawie skarga J. P. dotyczy bezczynności organu administracji publicznej w zakresie postępowania egzekucyjnego. Stronami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) [dalej: u.p.e.a.] są natomiast zobowiązani i wierzyciel oraz inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy, to jest ten, kto nie będąc zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną. Oznacza to, że w postępowaniu egzekucyjnym, przy ustalaniu kręgu stron, nie znajduje zastosowania przepis art. 28 § 1 k.p.a. Z kolei na tle regulacji art. 5 u.p.e.a. wskazuje się, że wierzycielem może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ (instytucja) wykazujący funkcje władcze. Nie może zaś być nim ani osoba fizyczna, ani inny podmiot prawa prywatnego. Podmioty prywatne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mogą tylko za pośrednictwem wierzyciela wnosić o wszczęcie egzekucji, czy określone jej prowadzenie. Oznacza to, że podmioty, które były stronami postępowania orzekającego (jurysdykcyjnego), a nie są zobowiązane na mocy aktu administracyjnego, nie są stronami postępowania egzekucyjnego. Wskutek tego nie służy im również skarga na bezczynność organu egzekucyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1149/10; wyrok WSA w Krakowie z 15 czerwca 2012 r., II SAB/Kr 39/12). Mogą natomiast skorzystać ze szczególnego uprawnienia, przewidzianego w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 6 § 1a u.p.e.a., na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. I niewątpliwie, rozstrzygnięcie, wydane po rozpatrzeniu takiego zażalenia, będzie podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Przepis art. 6 § 1a u.p.e.a. stanowi przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do art. 37 § 2 k.p.a. Dlatego też w sytuacji gdy osoba posiadająca interes prawny lub faktyczny domaga się od wierzyciela (organu) podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania od podmiotu zobowiązanego, to ewentualna bezczynność organu uprawnia stronę wyłącznie do wniesienia skargi na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. Wykluczona jest natomiast możliwość wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Ustawodawca wprowadził zatem szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym, ponadto rozszerzył krąg podmiotów uprawnionych do udziału w tym trybie. W świetle zatem art. 6 § 1a ustawy niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu egzekucyjnego pierwszej instancji, polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze administracyjnym (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1149/10; wyrok WSA w Poznaniu z 24 listopada 2010 r., II SA/Po 684/10; wyrok WSA w Łodzi z 17 marca 2015 r., II SAB/Łd 7/15). Reasumując, skarżącemu, który nie jest wierzycielem, a wyłącznie właścicielem sąsiedniej nieruchomości, przysługują prawa strony w postępowaniu egzekucyjnym i sądowoadministracyjnym, w zakresie domagania się podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych, co jednak może czynić jedynie na drodze postępowania egzekucyjnego, kierując skargę do właściwego organu wyższego stopnia. Na postanowienie tego organu oddalające skargę przysługuje zażalenie. Dopiero to ostateczne postanowienie w przedmiocie skargi na bezczynność, złożonej w postępowaniu egzekucyjnym, podlegać może kontroli sądowadministracyjnej. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W konsekwencji powyższego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż jako niedopuszczalna podlegała ona odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też względów Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną (pkt 1 postanowienia). Z kolei zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 powoływanej ustawy p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wobec tego o zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy p.p.s.a. (pkt 2 postanowienia). dc