II FSK 1765/20

SENTENCJA Dnia 29 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 2047/19 w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych postanawia: 1. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2020 r.; 2. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 września 2019 r. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 01.04.2020 r. o sygn. I SA/Gd 2047/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A.S. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 02.09.2019 r., nr [...], wydane w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok ten jest dostępny – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), zaskarżając ten wyrok w całości. Wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go postanowienia. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu. Kompetencja do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże wskazany przepis dotyczy wyłącznie wstrzymania wykonania aktów, bądź czynności wydanych w postępowaniu administracyjnym i będącym przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a na mocy art. 193 p.p.s.a. może on być odpowiednio stosowany w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie został wyposażony w prawo wstrzymania wykonania zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia (wyroku lub postanowienia) wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w wypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że brak jest podstawy prawnej do wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 11.04.2019 r., I OSK 774/19). Wobec tego, skoro skarżący w skardze kasacyjnej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku, to wniosek taki należało odrzucić jako niedopuszczalny. 3.2. Odnosząc się zaś do drugiego z wniosku tj. wstrzymania wykonania poprzedzającego wyrok postanowienia stwierdzić trzeba, że przesłanką z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest zasadą, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. postanowienie NSA z 10.05.2012 r., II FZ 358/12). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. W niniejszej sprawie skarżący domaga się wstrzymania wykonania aktu, który nie posiada cech wykonalności. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia, objętego zarazem wnioskiem o wstrzymanie wykonania, jest odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych. Z przymiotu wykonalności nie korzystają, co do zasady, wszelkie akty administracyjne odmowne (zob. postanowienie NSA z 13.11.2013 r., II GZ 641/13). Akt administracyjny, który podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na skarżącego powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje mu żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym. 3.3. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił: w punkcie 1 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, zaś w punkcie 2 na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.