II OZ 754/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. i S. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 826/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. i S. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2022 r. nr WOP.7721.110.2016.EL w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 826/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. i S. K. (dalej "skarżący") na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "PWINB") z dnia 3 sierpnia 2022 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że charakter objętego decyzją rozbiórkową obiektu wskazuje, że służy on skarżącym do wypoczynku, a zatem nie stanowi ich centrum życiowego, a jego ewentualna likwidacja nie będzie wiązała się z utratą miejsca zamieszkania. Obiekt ten nie służy bowiem zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, lecz spędzaniu wolnego czasu. Nie sposób wobec tego uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie rozbiórki ww. obiektu budowlanego wiązać się będzie z wyrządzeniem skarżącym znacznej szkody, której rozmiary przewyższają normalny skutek w postaci utraty danego obiektu rozumianego jako obiekt stałego zamieszkania. Skarżący nie przedstawili też żadnych okoliczności i dokumentów obrazujących ich sytuację finansową, ani szacunków dotyczących kosztów rozbiórki, co uniemożliwiło Sądowi konfrontację przewidywanych kosztów wykonania zaskarżonej decyzji z ich możliwościami finansowymi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o jego zmianę i zarzucając naruszenie: - art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, w sytuacji gdy jej wykonanie doprowadziłoby do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - art. 106 § 3 w zw. z art. 164 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się w treści uzasadnienia do załączonego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wprost wynika, iż wykonanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, - art. 233 § 1 i art. 228 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez pominięcie przez Sąd I instancji faktów powszechnie znanych w postaci konieczności poniesienia znacznych środków celem rozbiórki budynku i przywrócenia stanu poprzedniego, a także dokonanie swobodnej oceny dowodów i wskutek tego przyjęcie, iż wykonanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego nie spowoduje istotnej szkody po stronie skarżących, a skutek wykonania tej decyzji będzie możliwy do odwrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przechodząc do oceny zastosowania w niniejszej sprawie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. należy podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu, występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Z uwagi na ocenny charakter postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania danego aktu Sąd może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., II OZ 567/17). Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia) powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. (zobacz: postanowienie NSA z 26.01.2021 r. II GZ 391/20). W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, czy jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Sąd I instancji niezasadnie powołał się na argument braku zobrazowania sytuacji finansowej skarżących, bowiem w przypadku rozbiórki obiektu budowlanego nacisk położony jest nie tyle na znaczną szkodę (również materialną) co na trudne do odwrócenia skutki. Skutkami takimi nie jest w istocie znaczna strata środków finansowych a raczej obiektu będącego przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracyjnych, który w zasadzie będzie niemożliwy do przywrócenia w niezmienionym stanie w sytuacji pozytywnego dla skarżących rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność, że jest to obiekt wypoczynkowy nie ma w tej sytuacji zasadniczego znaczenia. Skarżący dodatkowo celnie powołali się na orzeczenie NSA z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. II OSK 1699/22, w którym zajęto podobne stanowisko. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.