II OSK 2595/20
Administrative courts2020-12-16
Case number
II OSK 2595/20
Court
Naczelny Sąd Administracyjny
Judgment date
2020-12-16
Type
Wyrok NSA
Judges
Grzegorz CzerwińskiMarta Laskowska - PietrzakTeresa Zyglewska
Ruling
Oddalono skargi kasacyjne
Judgment text
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] oraz sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Dzielnicy [...] m.st . [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 449/20 w sprawie ze skarg Rady Dzielnicy [...] m.st. [...] oraz A. Ł. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargi kasacyjne.
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 449/20 po rozpoznaniu sprawy ze skarg Rady Dzielnicy [...] oraz A. Ł. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...]
w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, w pkt. 1 uchylił zaskarżone zarządzenie zastępcze, w pkt. 2 odrzucił skargę Rady Dzielnicy [...], w pkt. 3 zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. Ł. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarga Rady Dzielnicy [...] podlegała odrzuceniu, albowiem wniesiona została przez podmiot nieuprawniony. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności,
w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział
w postępowaniu administracyjnym. Pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością.
Stosownie do art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Oznacza to, że art. 50 § 1 p.p.s.a. znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy legitymacja skargowa nie została uregulowana odmiennie w drodze przepisów szczególnych (tak: m.in. A. Kisielewicz, J.P. Tarno, Sądowa kontrola administracji
w sprawach gospodarczych, LEX 2013; podobnie M. Jagielska, A. Wiktorowska i P. Wajda /w:/ Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 290; tak również J.P. Tarno /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 158).
Zgodnie z art. 98a ust. 3 u.s.g. przepis art. 98 stosuje się odpowiednio, z tym, że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. W ocenie Sądu co do tego, że zaskarżone zarządzenie zastępcze dotyczy interesu prawnego A. Ł., która wniosła skargę do Sądu na to zarządzenie, nie ma żadnych wątpliwości. Skarga A. Ł. podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 98 u.s.g., który stosuje się odpowiednio do zarządzeń zastępczych wojewody, rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia (ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięć dotyczących organów związków i porozumień międzygminnych (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 98 ust. 3 u.s.g., do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Art. 98 ust. 4 u.s.g. przewiduje, że do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że art. 98 ust. 3 u.s.g. stanowi lex specialis w stosunku do art. 50 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że inny podmiot niż wskazany expressis verbis w art. 98 ust. 3 u.s.g., nie ma legitymacji materialnoprawnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś ograniczenie to nie dotyczy jedynie prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Rzecznika Praw Dziecka, tj. podmiotów posiadających nieograniczoną przesłankami materialnoprawnymi formalną legitymację skargową, której podstawę stanowi odpowiednio: ochrona praworządności, ochrona wolności oraz praw człowieka
i obywatela, jak również ochrona praw dziecka (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska
i P. Wajda /w:/ Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 298 i nast.).
Uprawnienie do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze wojewody ma zatem - poza osobą, której interesu prawnego dotyczy to zarządzenia (tj. poza A. Ł.) - zgodnie z art. 98a ust. 3 w zw. z art. 98ust. 3 u.s.g. - wyłącznie gmina lub związek międzygminny.
Zdaniem Sądu Rada Dzielnicy [...], jako organ jednostki pomocniczej [...], nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. Skargę mogła wnieść wyłącznie gmina, tj. [...].
Z ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. [...]) jasno wynika, że dzielnice są jednostkami pomocniczymi [...],
a rada dzielnicy jest organem stanowiącym i kontrolnym dzielnicy (art. 6 ustawy
o ustroju [...]).
W ocenie Sądu nie ma przy tym wątpliwości, że skargę wniosła Rada Dzielnicy [...], a nie miasto [...], co wynika z samej skargi. Podstawą wniesienia skargi jest uchwała nr [...] Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., w której § 2 ust. 1 jednoznacznie wskazano, że do sporządzenia i wniesienia skargi, do podejmowania wszelkich czynności faktycznych i prawnych w sprawie wniesienia skargi i w toku postępowania oraz do reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym upoważnia się Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...]. Stosownie do ust. 2, Przewodniczący Rady może ustanawiać pełnomocników procesowych. Wniesiona do Sądu przez Radę Dzielnicy [...] skarga na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] jednoznacznie wskazuje, że skarżący jest reprezentowany przez I. T. Przewodniczącego Rady Dzielnicy oraz [...] E. K.
W treści skargi wprost wskazano, że jest ona złożona "w imieniu i na rzecz Rady Dzielnicy [...]. Pod skargą widnieje podpis Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...] i podpis radcy prawnego. Do skargi załączono odpis pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...] stycznia 2020 r. przez Przewodniczącego Rady Dzielnicy [...] radcy prawnemu, będącemu pracownikiem Urzędu Dzielnicy [...] do reprezentowania Rady Dzielnicy [...], do sporządzenia i wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Ustaleń Sądu w tym zakresie nie zmienia dołączenie przez pełnomocnika także odpisu pełnomocnictwa udzielonego w 2008 r. przez [...] E. K. - radcy prawnemu Urzędu [...] do zastępowania m.in. [...] przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi. Treść skargi nie pozostawia wątpliwości, że skargę wniosła Rada Dzielnicy [...] [...] we własnym imieniu. Także pełnomocnik Rady Dzielnicy [...] nie kwestionował, że skargę wniosła Rada-Dzielnicy [...]. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym
w Warszawie pełnomocnik Rady Dzielnicy wskazywał nadto, że miasto [...] nie miałoby interesu prawnego we wniesieniu niniejszej skargi.
Zdaniem Sądu okoliczność, że zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. dotyczy wygaśnięcia mandatu radnej dzielnicy [...], nie stanowi podstawy do wniesienia skargi przez organ jednostki pomocniczej gminy. Z akt sprawy nie wynika, aby istniał konflikt pomiędzy [...] a jej jednostką pomocniczą (Dzielnicą) i aby [...] nie mogło zrealizować uprawnienia wynikającego z art. 98 ust. 3 u.s.g.
w ramach ochrony instytucji prawa wyborczego. Także błędne pouczenie przez wojewodę w zarządzeniu zastępczym o prawie wniesienia skargi przez Radę Dzielnicy [...] nie zmienia ustaleń Sądu co do tego, że Rada Dzielnicy nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi.
W ocenie Sądu u.s.g. w art. 98 ust. 3 jednoznacznie wskazuje jako podmiot uprawniony do wniesienia skargi gminę, a zatem [...]. Jednostka pomocnicza gminy, ani organy tej jednostki pomocniczej nie mają uprawnienia do złożenia skargi na zarządzenie zastępcze wojewody. Z u.s.g. ani z ustawy o ustroju [...] nie wynika przy tym, aby jako gminę traktować jakąkolwiek jednostkę pomocniczą.
Istnienie legitymacji prawnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi. Skarżąca Rada Dzielnicy [...] takiej legitymacji nie posiada. Z tego względu skargę tego podmiotu, jako niedopuszczalną, Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Rozpoznając natomiast skargę A. Ł. Sąd stwierdził, że jest ona dopuszczalna i zasadna jednocześnie.
Sąd wyjaśnił, że podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia zastępczego Wojewody [...] stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnej A. Ł. stanowi przepis art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego. Zgodnie z tym przepisem, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Stosownie do art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego z przyczyn, o których mowa
w § 1 pkt 2 – z wyjątkiem powodów wskazanych w art. 10 § 2 i art. 11 § 2, oraz pkt 4 i 6, stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Zgodnie z art. 383 § 3 ustawy, w przypadkach określonych w § 1 pkt 2,3,5 i 7 przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień.
Zgodnie z art. 98a ust. 1 u.s.g., jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy
o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. Stosownie do art. 98a ust. 2 u.s.g.,
w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
W sprawie niniejszej Wojewoda [...] wezwał pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Radę Dzielnicy [...], na podstawie art. 98a ust. 1 u.s.g., do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnej A. Ł., wskazując na potrzebę wcześniejszego wyjaśnienia kwestii zamieszkania radnej na obszarze Dzielnicy [...]. Rada Dzielnicy [...] uchwały takiej nie podjęła. Wojewoda [...] wydał więc zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnej A. Ł.
W ocenie Sądu zaskarżone zarządzenie zastępcze wydane zostało
z naruszeniem przepisu art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego, a zatem z istotnym naruszeniem prawa, co miało wpływ na wynik niniejszej sprawy. Kodeks wyborczy
w art. 10 § 1 pkt 3 lit. a i b i art. 11 § 1 pkt 5 stanowi, że prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) oraz prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma w wyborach do rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy. W wyborach do organu stanowiącego obowiązuje wymóg stałego zamieszkania na obszarze jednostki samorządu terytorialnego, w której dana osoba kandyduje, a następnie – w przypadku nabycia
i objęcia mandatu – sprawuje mandat (cenzus domicylu). Odnosząc odpowiednio wymóg domicylu do radnych rady dzielnicy Sąd stwierdził, że czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje zamieszkującym stale na obszarze danej dzielnicy obywatelom polskim oraz obywatelom Unii Europejskiej. Ilekroć w Kodeksie wyborczym jest mowa o stałym zamieszkaniu – należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu (art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego).
Sąd wyjaśnił, że o miejscu zamieszkania rozstrzyga całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania, z zamiarem takiego przebywania (wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 689/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). O miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (na gruncie tej sprawy pod oznaczonym adresem – art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego) i zamiar stałego pobytu. Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę stałego miejsca zamieszkania (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 3229/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd podkreślił, że do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu konieczna jest pewność, że radny utracił prawo wybieralności z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Uchwała w sprawie wygaszenia mandatu radnego powinna wskazywać okoliczności, które rada uznała za udowodnione oraz dowody, na których się oparła i przyczyny odmowy przypisania mocy dowodowej oświadczeniom, czy dokumentom, które zostały pominięte przy dokonywaniu ustaleń (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 230/17).
Zdaniem Sądu powyższe w pełni odnosi się również do zarządzenia zastępczego wojewody, który zdecydował o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, w sytuacji, gdy Rada Dzielnicy nie znalazła podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia tego mandatu. Uzasadnienie zarządzenia zastępczego powinno być zatem szczegółowe i przekonujące. Powinno pozwalać na ocenę motywów, jakimi kierował się organ nadzoru, tym bardziej że Rada Dzielnicy nie znalazła podstaw do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego.
Sąd podkreślił, że wygaśnięcie mandatu radnego jest instytucją prawa wyborczego i należy mieć zatem na względzie, co wskazał już NSA w powołanym wyżej wyroku, że mamy tu do czynienia z wkroczeniem w materię chronioną konstytucyjnie, jaką jest czynne i bierne prawo wyborcze. Do wygaśnięcia mandatu dochodzi na skutek zdarzeń, z którymi ustawa wiąże utratę mandatu uzyskanego
w wyborach powszechnych. Sąd podzielił pogląd NSA zaprezentowany w wyroku
z dnia 19 września 2016 r., sygn. akt II OSK 1820/16, zgodnie z którym sankcja utraty mandatu radnego pochodzącego z wyboru powszechnego, ingerująca w wolę powszechną, musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia w sposób jednoznaczny
i nie budzący wątpliwości przesłanek wynikających z normy prawa materialnego, nakazujących wygaszenie takiego mandatu (wyrok z dnia 6 września 2016 r., sygn. II OSK 1269/16).
W ocenie Sądu w sprawie sytuacja taka nie zaistniała, a stwierdzenie Wojewody [...] o spełnieniu przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej A. Ł., uznać należało za dowolne. W sprawie organ nadzoru oparł się, jak wskazał w uzasadnieniu zarządzenia zastępczego, na oświadczeniach "14 mieszkańców budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]". Wojewoda stwierdził, że zostały one złożone przez osoby zamieszkałe w tym budynku. Sąd zauważył jednakże, że organ nadzoru
w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego ani nie wymienił z imienia
i nazwiska osób, które złożyły oświadczenia, ani nie wskazał w jaki sposób zweryfikował, że są to osoby mieszkające w tym budynku. Nadto organ nadzoru nie wykazał, na jakiej podstawie w istocie przyjął, że radna nie mieszka pod wskazanym adresem, w sytuacji, gdy oświadczenia, na których Wojewoda się oparł zawierają m.in. zapis "(...) potwierdzam, że nie zauważyłem, by Pani A. Ł. zamieszkiwała we wskazanym lokalu (...)". Zdaniem Sądu tego rodzaju oświadczenie nie daje podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, tym bardziej, że sama radna zarówno przed Radą Dzielnicy jak i w postępowaniu przed Wojewodą [...] oświadczała, że jest nie tylko właścicielką lokalu mieszkalnego położonego na terenie Dzielnicy [...], ale i tam zamieszkuje. Radna już na posiedzeniu Komisji [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r. (protokół z tego posiedzenia znajduje się w aktach organu), wskazywała, że od wielu lat rozlicza swój PIT w Urzędzie [...]. Wskazywała też, że wysłała już organowi nadzoru akt notarialny, wszystkie rachunki, umowy na media, a nawet protokoły z posiedzeń wspólnoty mieszkaniowej. Także w piśmie do Wojewody [...] z dnia [...] maja 2019 r. pełnomocnik radnej oświadczył m.in., że
w dniu [...] marca 2019 r. A. Ł. złożyła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2018 (PIT). Oświadczyła też, że nigdy nie mieszkała i nie mieszka pod adresem przy ul. [...] nr [...] w [...]. Wojewoda tych oświadczeń nie wziął pod uwagę, jednocześnie wskazał, że nie kwestionuje prawdziwości przedłożonych przez radną w toku postępowania dokumentów, jednakże stwierdził wygaśnięcie mandatu.
Zdaniem Sądu z uzasadnienia zarządzenia zastępczego w żaden sposób nie wynika, dlaczego w istocie Wojewoda [...] zakwestionował oświadczenie radnej o zamieszkiwaniu na terenie Dzielnicy [...] i oświadczenie
o rozliczaniu PIT w US [...], a w przedłożone przez nią dowody uznał za niewystarczające. Uzasadnienie zarządzenia zastępczego nie pozwala stwierdzić, że spełniona została przesłanka wygaśnięcia mandatu radnej A. Ł. Okoliczność nieprzedłożenia Wojewodzie [...] kserokopii PIT, czy innych dokumentów podatkowych, na co powołał się w zarządzeniu zastępczym organ nadzoru, nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego. Z uzasadnienia zarządzenia zastępczego nie wynika, aby organ wykazał spełnienia przesłanki z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego. Wojewoda [...] nie wskazał przy tym przyczyn odmowy przypisania mocy dowodowej oświadczeniu radnej, że mieszka na terenie Dzielnicy [...].
W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego nie wskazano na żadne niebudzące wątpliwości fakty, które przesądziłyby o zaistnieniu przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego. Podkreślił, że przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego określone w Kodeksie wyborczym nie opierają się na domniemaniach. Jeśli organ nadzoru wkracza w materię chronioną konstytucyjnie, jak w tej sprawie, musi wykazać w sposób jednoznaczny, że zaszła zastosowana przez niego podstawa prawna.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli Wojewoda [...] oraz Rada Dzielnicy [...].
Wojewoda [...] zaskarżył wyrok w pkt. 1 i 2, zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie:
- art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 383 § 1 pkt 2 oraz art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1319),
w powiązaniu z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. z [...] r. poz. [...]) poprzez faktyczne uznanie, że dla potrzeb określenia miejsca zamieszkania wystarczy wykazać zamiar stałego pobytu w danym miejscu, a nie wolę i faktyczne zamieszkanie w określonej miejscowości (Dzielnicy) pod oznaczonym adresem;
2/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez naruszenie:
- art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe skonstruowanie uzasadnienia wyroku, polegające na niepełnym odniesieniu się do wszystkich zarzutów, tez
i argumentów podniesionych przez stronę zarówno w zarządzeniu zastępczym jak
i w odpowiedzi na skargę oraz braku samodzielnej oceny zgodności z prawem dokonanych czynności, w związku z czym powstała wątpliwość czy Sąd rozpoznał sprawę rzetelnie i w całości, co uniemożliwia kontrolę instancyjną orzeczenia;
- art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 383 § 1 pkt 2 oraz art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego
i w powiązaniu z art. 8 ust. 1 ustawy o ustroju miasta [...], poprzez uznanie, że dowody na własność nieruchomości stanowią w istocie wystarczające dowody na określenie miejsca zamieszkania;
- art. 3 § 1 i § 2 pkt 7 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 383 § 1 pkt 2 oraz art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego i w powiązaniu z art. 8 ust. 1 ustawy o ustroju miasta [...], poprzez brak ustalenia własnego i pominięcie stanu faktycznego sprawy opisanego przez organ nadzoru, nawet w sposób zwięzły;
- art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit.
a w związku z art. 383 § 1 pkt 2 oraz art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego, w powiązaniu z art. 8 ust. 1 ustawy o ustroju miasta [...], co skutkowało,
w sposób nieuprawniony, uchyleniem aktu organu nadzoru bowiem w ocenie Sądu
I instancji brak jest jakichkolwiek przesłanek do uznania, że radna ma miejsce zamieszkania pod wskazanym przez nią adresem, skoro brak w aktach sprawy dowodów potwierdzających zamieszkiwanie w postaci faktycznego zamieszkania
w określonej miejscowości (Dzielnicy) pod oznaczonym adresem.
Wskazując na powyższe zarzuty Wojewoda [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi A. Ł., ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, w zakresie pkt. 1 i 3
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda [...] wskazał, że Sąd zachował się w podobny sposób jak Rada Dzielnicy [...], która "przytłoczona" przedłożonymi rachunkami za media, aktem własności nieruchomości czy protokołami obiegowego głosowania we wspólnocie mieszkaniowej, uznał, że są to dowody na zamieszkiwanie radnej na [...]. Co więcej, Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że Wojewoda [...] kilkukrotnie zwracał się do radnej
z wnioskiem o złożenie wyjaśnień, informując, że przedłożone dokumenty są niewystarczające, gdyż nie dają możliwości weryfikacji zamieszkania, a jedynie wskazują na własność lokalu. Sąd I instancji uznając za wystarczające dowody
w formie oświadczeń radnej co do jej woli zamieszkania pod oznaczonym adresem, dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 11 § 1 pkt 5 i art. 10 § 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 383 § 1 pkt 2 oraz art. 5 pkt 9 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, w powiązaniu z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...]. Organ nadzoru nie kwestionuje i nie kwestionował prawdziwości złożonych przez radną dokumentów, jednakże z dokumentów tych nie wynikało, że radna ma miejsce zamieszkania na terenie Dzielnicy [...].
Wojewoda [...] podkreślił, że organ nadzoru nie ma innych narzędzi, jak tylko zwracanie się do poszczególnych organów samorządu terytorialnego lub do samych radnych o przesłanie stosownych dokumentów. Ukrywanie danych mogących wyjaśnić sprawę zasadności lub braku zasadności zarzutów
o niezamieszkiwaniu we wskazanym przez radną miejscu prowadzi do wniosku, że dane te byłyby sprzeczne z oświadczeniem radnej. Jest to o tyle istotne, że Sąd nie wziął pod uwagę tego, że Urząd Skarbowy [...] obejmuje swoim zasięgiem terytorialnym obszar dzielnic [...] i [...]. A zatem naruszył przepisy o postępowaniu, w zakresie art. 141 § 4 p.p.s.a, co miało niewątpliwie negatywny wpływ na wynik sprawy. Brak odpowiedzi tak przez radną, jak i przez Radę Dzielnicy [...] na pytania i wnioski kierowane przez Wojewodę [...] do tych adresatów, nie może być traktowany jako negatywny skutek działalności organu nadzoru. Odnosząc się do kwestii związanej
z oświadczeniami mieszkańców Wojewoda [...] podniósł, że Sąd wskazał, iż w jego ocenie organ nadzoru winien wskazać, z imienia i nazwiska, osoby składające oświadczenie, jak też fakt, czy osoby te mieszkają w tym samym budynku co radna. Radna nie kwestionowała, że osoby wskazane na oświadczeniach nie są osobami zamieszkałymi w budynku wielomieszkaniowym przy ul. [...] w [...]. Zatem, w ocenie organu nadzoru, wartość dowodowa oświadczeń 14 osób potwierdzających, że nie zauważyły by radna A. Ł. zamieszkiwała we wskazanym lokalu, była bardziej wiarygodna, niż oświadczenie radnej, którego treść, sprzeczna z 14 oświadczeniami, była przeciwna. Ponadto w lokalu będącym własnością radnej zamieszkuje jej matka. Z faktu tego w związku z przedłożonymi dowodami przez radną Sąd nie wyciągnął żadnych wniosków, pomimo podnoszenia tej okoliczności na rozprawie przez pełnomocnika organu nadzoru. Dokumenty, które dotyczą rozliczeń finansowych ze Wspólnotą wskazują na obciążenie dla jednej osoby, a nie dla dwóch. Gdyby stan faktyczny był zgodny z twierdzeniami radnej, rachunki przy naliczeniu za osobę winny wskazywać rozliczenie dla 2 odbiorców usług.
Rada Dzielnicy [...][...] skargą kasacyjną objęła pkt 2 wyroku, któremu zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do odczytania zwrotu normatywnego rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczącego gminy, w sposób zawężający, który pomija odrębność ustrojową gminy [...] ukształtowaną ustawą z 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz.U.2018.1817) oraz jej organów;
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98a ust.1 u.s.g. w zw. z ust. 2 poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na niedostrzeżeniu, że skoro w jego treści normatywnej mieszczą się właściwe organy gminy, to w przypadku gminy - [...] właściwymi organami gminy są nie tylko Rada [...]
i Prezydent [...], ale również rady 18 dzielnic [...] i zarządy 18 dzielnic [...];
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 ust.3 u.s.g. poprzez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, które przejawia się pozbawieniem Rady Dzielnicy [...] legitymacji skargowej w sprawie możliwości zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarządzenia zastępczego Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. [...], podczas gdy Rada Dzielnicy [...] była dla Wojewody [...] owym właściwym organem gminy (art. 98a ust.1 u.s.g.), który miał się dopuścić zaniechania stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej Dzielnicy [...] A. Ł. oraz do którego to właściwego organu gminy, Wojewoda [...] po bezskutecznym upływie terminu ustawowego, bezpośrednio i imiennie skierował swoje zarządzenie zastępcze (art. 98a ust. 2 u.s.g. w związku z art. 98 ust. 1 i 3 u.s.g.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rada Dzielnicy [...] wskazała, że w zakresie pkt. 1 i pkt. 3 zaskarżony wyrok odpowiada prawu i jest zgodny z żądaniami obu skarżących, ponieważ eliminuje z obrotu prawnego zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...]. Jednakże w odniesieniu do skargi Rady Dzielnicy [...] Sąd uznał, że nie przysługuje jej samodzielna legitymacja skargowa do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] wydane na podstawie art. 98a ust.2 w związku z art. 85 i art.87 u.s.g. Przeszkodę do wniesienia skargi przez Radę Dzielnicy [...] Sąd upatruje w przepisie art. 93 ust. 3 u.s.g., którego normatywną treść wykłada zawężająco, pomijając przy tym realia ustrojowe [...] ukształtowane przez lex specialis, tj. przez ustawę z dnia [...] marca 2020 r. o ustroju miasta [...].
Zgodnie z art. 98 ust.3 u.s.g. do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone. Jednakże w przypadku gminy, której ustrój jest regulowany specjalną ustawą, nieuprawnionym byłoby uznanie że, odmienne rozwiązania ustrojowe, odmienne w stosunku do ustawy z 8 marca 1990 ro o samorządzie gminnym (Dz.U.2020.713) są irrelewantne i nie będą uwzględniane w stosowaniu przepisów regulujących sprawowanie nadzoru na działalnością gminną (art. 85- 102 u.s.g.).
Pojęcie takie jak działalność gminna (tytuł Rozdziału 10 oraz art. 85 i 87 u.s.g.) oznacza w przypadku [...] nie tylko działalność Rady [...]
i Prezydenta [...], ale także obejmuje działalność dzielnic, których utworzenie w [...] jest obowiązkowe (art. 5 ust. 1 ustawy o ustroju [...]), oraz działalność organów dzielnic w [...], czyli Rad Dzielnic, jako organów stanowiących i kontrolnych oraz działalność zarządów Dzielnic, jako organów wykonawczych. Dzielnice [...], działając poprzez organy (radę
i zarząd dzielnicy), wykonują swoje zadania o charakterze lokalnym, dzielnicowym.
Kompetencje dzielnic [...] są dość skromne, chociaż w niektórych sprawach, kompetencje z zakresu działalności gminnej przysługują wyłącznie organom dzielnic. Taka sytuacja zachodzi w przypadku konieczności stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego danej dzielnicy [...]. Tymczasem, sposób rozumienia pojęcia gmina i działalność gminna, jaki prezentuje Sąd, wyklucza posiadanie przez organy dzielnic [...] jakichkolwiek własnych uprawnień, a konsekwencji wyklucza posiadanie uprawnień do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przypadku, gdy tymczasem organ nadzorczy sprawując nadzór nad działalnością gminy, w tym również dzielnicy [...], zachowuje ustawowe uprawnienia do wkraczania, zgodnie z art. 87 u.s.g. w działalność gminną wykonywaną na poziomie dzielnicy. Jeżeli więc rada dzielnicy [...] nie ma upoważnienia ustawowego do wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie nadzorcze/zarządzenie zastępcze Wojewody, to Wojewoda nie ma również upoważnienia ustawowego do sprawowania nadzoru nad działalnością dzielnicy [...], czyli jednostki pomocniczej [...] i jej organów. Jeżeli zaś uznać, że ustawodawca ustanowił czy dopuścił nadzór nad działalnością dzielnicy [...] na zasadach opisanych w Rozdziale 10 u.s.g. to jednocześnie racjonalny ustawodawca wyposażył organy dzielnicy, w działanie których w sposób władczy wkroczył organ nadzoru, w legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez ten właśnie organ, w działalność którego wkroczył organ nadzoru.
Jako stronę skarżącą (oraz skarżącą kasacyjnie) oznaczono Radę Dzielnicy [...], a nie [...], w tej konkretnej sprawie nie może przesądzać o niedopuszczalności skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., który skierował to zarządzenie wprost
i bezpośrednio do Rady Dzielnicy [...], a nie na ręce Prezydenta [...], jako organu wykonawczego gminy. Wojewoda [...] nigdy nie zawiadomił Prezydenta [...] czy nawet asekuracyjnie, ogólnie, gminy [...], o prowadzeniu postępowania zakończonego wydaniem w dniu [...] stycznia 2020 r. zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Wojewoda [...] nie spróbował nawet podjąć próby doręczenia gminie [...] z siedzibą w [...], zarządzenia zastępczego z dnia [...] stycznia 2020 r.
[...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej Wojewody [...], natomiast Wojewoda [...]
w odpowiedzi na skargę kasacyjną Rady Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę
w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Nadto należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 194, zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Skargi kasacyjne wniesione przez Wojewodę [...] i Radę Dzielnicy [...] nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się skargi kasacyjnej Wojewody [...] wskazać należy, że Sąd kierując się właściwą interpretacją art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego trafnie ocenił, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie została wykazana okoliczność niezamieszkiwania radnej na stałe w obszarze Dzielnicy [...] w dniu wyborów, tj. [...] października 2018 r., a co za tym idzie nieposiadania przez nią biernego prawa wyborczego, stosownie do art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku m.in. nieposiadania prawa wybieralności w dniu wyborów. W rozpoznawanej sprawie stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego wobec radnej wymagało ustalenia, czy w dniu [...] października 2018 r. posiadała ona prawo wybieralności do Rady Dzielnicy [...], zgodnie z art. 11 § 1 pkt 5 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 i art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego.
Z regulacji wymienionych przepisów wynika, że jednym z podstawowych warunków, jakie ma spełniać kandydat na radnego w danej gminie, jest stałe zamieszkiwanie na terenie tej gminy. Dokonując wykładni art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego wyjaśnić należy, że o miejscu zamieszkania dla określenia praw wyborczych decydują dwie przesłanki: przebywanie w znaczeniu fizycznym
w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego pobytu
w tym miejscu.
W całości należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 530/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "ustalenie faktu stałego zamieszkania dla potrzeb określenia kto posiada czynne
i bierne prawo wyborcze powinno mieć z jednej strony na względzie ułatwienie obywatelom dostępu do udziału w wyborach, z drugiej zaś strony nie może być jednak przyzwoleniem na nadużywanie tego prawa. Z tego powodu dla oceny stałego miejsca pobytu nie należy kierować się wyłącznie oświadczeniami osoby zainteresowanej, wizją mieszkania ujawniającą jego rzeczy osobiste, konieczne jest bowiem uwzględnienie okoliczności zewnętrznych mogących świadczyć o tym, że dana osoba rzeczywiście zamierza stale przebywać w tej miejscowości".
Sąd oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy i w konsekwencji stanowisko Wojewody [...] słusznie uznał, że nie było w sprawie przesądzających dowodów, bezspornie potwierdzających stałe miejsce zamieszkania radnej poza Dzielnicą [...], a więc pewności, że radna nie posiadała w dniu wyborów biernego prawa wyborczego. Uznać należy, że postulat "uwzględnienia okoliczności zewnętrznych" stawiał przed organem nadzoru obowiązek przeprowadzenia szczegółowych dowodów, z których jednoznacznie wynikałoby, że radna nie zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...].
Skoro bowiem z uzyskanych w toku postępowania wyjaśniającego informacji wprost nie wynika, że radna nie zamieszkuje na terenie Dzielnicy [...] nie można postanawiać o wygaszeniu jej mandatu z przyczyn, o których mowa w art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego. Wbrew bowiem twierdzeniom strony skarżącej, wydając akt stwierdzający wygaśnięcie mandatu radnego, organ nadzoru nie był w posiadaniu potwierdzonych informacji (jedynie jednobrzmiące oświadczenia mieszkańców), ani wykluczających stałe zamieszkiwanie radnej na terenie Dzielnicy [...], w której uzyskała mandat, ani też potwierdzających jej stałe zamieszkiwanie na ul. [...]. Okoliczności wskazane
w jednobrzmiących oświadczeniach nie zostały potwierdzone innymi dowodami. Brak takich bezspornych dowodów uniemożliwiał zastosowanie wobec radnej przepisu art. 383 § 2 Kodeksu wyborczego.
W ocenie Sądu wygaśnięcie mandatu radnej w badanej sprawie byłoby uzasadnione jedynie wówczas, gdyby organ dysponował takimi dowodami, które świadczyłyby o tym, że radna nie posiadała miejsca stałego zamieszkania na terenie Dzielnicy [...] w dacie wyborów samorządowych, bądź przestała tam zamieszkiwać już po wyborach. Jednocześnie organ nie dokonał oceny składanych przez radną oświadczeń. Z oświadczenia z dnia [...] lutego 2019 r. wynika wprost, że radna posiada w mieszkaniu przy ul. [...] swoje centrum życiowe. Do oświadczenia dołączyła odpis księgi wieczystej oraz korespondencję do niej kierowaną od kilkunastu lat, a dotyczącą bieżących spraw związanych
z mieszkaniem oraz rachunki (gaz, energia, telefon).
Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd
I instancji uzasadnił, dlaczego podjął w sprawie takie rozstrzygnięcie,
a w konsekwencji, dlaczego oddalił skargę. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie Wojewody [...], uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi kierował się Sąd Wojewódzki wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Sąd stanowiska w kwestii legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Usprawiedliwionych podstaw nie zawiera również skarga kasacyjna Rady Dzielnicy [...]. Wyjaśnić należy, że art. 98 ust. 1 u.s.g. odnosi się do określonego rodzaju aktów administracyjnych (rozstrzygnięć organów nadzoru oraz stanowisk zajętych w trybie art. 89 u.s.g.) i przewiduje zamknięty katalog podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi na podstawie art. 98 ust. 1 u.s.g. Tymi podmiotami są gminy i związki gminne, co jednoznacznie wynika
z brzmienia art. 98 ust. 3. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 281/05, w którym sąd stwierdził, że uprawnienie do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, o którym mowa w art. 96 ust. 2 u.s.g. ma wyłącznie gmina, a wobec tego inne podmioty nie mogą wnieść skargi z powołaniem się na to, że mają w tym interes prawny. W tym przypadku legitymacja do wniesienia skargi wynika z art. 98 ust. 3 u.s.g., a przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Legitymacji do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze nie można wyprowadzić także z przepisu art. 28 k.p.a. (por. również wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1598/04 oraz wyrok NSA z dnia 13 maja 1992 r., sygn. akt SA/Wr 529/92 dotyczący niedopuszczalności wniesienia w trybie art. 98 ustawy o samorządzie gminnym skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem komunalnym).
W tym miejscu przytoczyć należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 61/05, a dotyczące jednostek pomocniczych [...] jakimi są dzielnice [...] "... w związku z charakterem stołecznym miasta w szczególny sposób zostały określone jego zadania, które zostały przewidziane w przepisach samorządu gminnego i samorządu powiatowego oraz wynikają z zadań zleconych
z zakresu administracji rządowej. Dla potrzeb prawidłowego wykonywania zadań wprowadzana została przez ustawodawcę szczególna odrębność ustrojowa, jaką jest utworzenie obowiązkowych jednostek pomocniczych - dzielnic [...] (art. 5 ust. 1 ustawy o ustroju miasta stołecznego [...]). Dzielnica działa na podstawie statutu dzielnicy nadanego przez Radę [...] i innych uchwał Rady [...], przekazujących dzielnicom zadania i kompetencje gminne
i powiatowe, zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz zadania realizowane na podstawie porozumień zawartych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego. Obowiązkowe utworzenie w [...] jednostek pomocniczych -dzielnic, nie zmienia faktu, że to [...] jest podmiotem prawa publicznego i prywatnego, a nie jego jednostki pomocnicze. Dzielnice [...] to podmioty niesamodzielne, które realizując powierzone im zadania publiczne wykonują je nie na własny rachunek, ale w imieniu [...]. Organy dzielnic działają w imieniu ich społeczności pod warunkiem, że działają w ramach organizacyjnych [...]".
Prawidłowo Sąd I instancji, z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że Rada Dzielnicy [...], jako organ jednostki pomocniczej [...] nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi bowiem dla oceny dopuszczalności skargi w przypadku kwestionowania rozstrzygnięć nadzorczych fundamentalne znaczenie ma konstatacja, iż skarga pochodzi od podmiotu wskazanego w art. 98 ust. 3 u.s.g.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.