I OPP 106/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygnaturze II SA/Op 107/20 ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE W dniu [...] sierpnia 2020 r. (data prezentaty) A. D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Opolu – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu w sprawie o sygn. akt II SA/Op 107/20 na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga A. D. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu [...] marca 2020 r. Zarządzeniem z dnia 23 marca 2020r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 104/20, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Jednocześnie w tym samym dniu zarejestrowano wniosek A.D. o przyznanie prawa pomocy pod sygnaturą II SPP/Op 26/20. W dniu 25 marca 2020 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 9 kwietnia 2020 r. doręczono skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Po uzupełnieniu przez skarżącego w dniu 8 czerwca 2020 r. braków formalnych skargi, zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2020 r. przedłożono sprawę sędziemu sprawozdawcy celem podjęcia dalszych czynności po zakończeniu prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SPP/Op 26/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia A. D. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Pismem z dnia 24 czerwca 2020 r. zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w O. o wyznaczenie radcy prawnego. Po wskazaniu radcy prawnego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych, w dniu 16 lipca 2020 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącego o jednoznaczne określenie przedmiotu zaskarżenia (rodzaju aktu, daty jego wydania) oraz oświadczenia czy odrębny przedmiot zaskarżenia stanowią również "postanowienia wydane przez Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]. Po nadesłaniu wyjaśnień przez pełnomocnika skarżącego, zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2020 r. wezwano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. do nadesłania brakującej części akt administracyjnych sprawy. Następnie zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2020 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne na dzień 27 sierpnia 2020 r. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Op 107/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. D=. Odpis sentencji wyroku doręczono organowi oraz wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. W tych okolicznościach A. D. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Sądem I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu ([...] marca 2020 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (28 sierpnia 2020 r.) upłynęło zaledwie około 5 miesięcy. W tym czasie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania m.in. wzywał do uzupełniania braków formalnych skargi. Wskazać ponadto należy, że w sprawie niniejszej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Do czasu zatem prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie możliwe było rozpoznanie wniesionej w sprawie skargi. Jak wynika natomiast z akt sprawy czynności Sądu związane z koniecznością rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy podejmowane były sprawie i ze starannością. Nie sposób ponadto pominąć, że w dniu 27 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał wyrok, którym oddalił skargę A. D. W związku z powyższym nie sposób uznać aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu działał w sposób opieszały uzasadniający uwzględnienie wniesionej skargi na przewlekłość postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.