II SA/Kr 935/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D., I. K. i H. S. na postanowienie Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. – Powiat Grodzki z dnia 3 czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym J. D., I. K. i H. S. solidarnie uiszczony wpis od skargi w kwocie 120 (sto dwadzieścia) złotych. UZASADNIENIE Postanowieniem Nr [...] z dnia 3 czerwca 2020 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. – Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 168d § 1 i 2 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) orzekł o nałożeniu na I. I. K. kary pieniężnej za nieudzielenie informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Pismem z dnia 3 lipca 2020 r. J. D., I. K. i H. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. – Powiat Grodzki z dnia 3 czerwca 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przesłanką dopuszczalności skargi jest złożenie jej na akt lub czynność (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) objęte zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonym – zasadniczo – w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Z kolei art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl § 2 tego przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wyznaczając zakres postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego ustawodawca nie posłużył się zatem – jak w odniesieniu do decyzji – klauzulą generalną, lecz metodą enumeracji pozytywnej – w tym sensie, że wymienione zostały określone kategorie postanowień, na które skarga przysługuje. A contrario pozostałe postanowienia nie mogą być samoistnym przedmiotem kontroli sądowej. Dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 168d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji była w dacie wydania zaskarżonego aktu sporna. W doktrynie podnoszono, że: "Na postanowienie to powinno przysługiwać zażalenie w związku z art. 78 Konstytucji RP, gwarantującym prawo do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Z mocy art. 17 § 2 zdanie drugie u.p.e.a. możność złożenia zażalenia musi być przewidziana expressis verbis przez przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub Kodeks postępowania administracyjnego. Wobec milczenia tych ustaw w sprawie dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o ukaraniu karą, o której mowa w komentowanym przepisie, należy przyjąć, że zażalenie nie jest dopuszczalne. Tym samym nie jest dopuszczalne wniesienie skargi do sądu administracyjnego, przez co zostaje wyłączone prawo ukaranego podmiotu do rozpatrzenia jego sprawy przez sąd (art. 45 i 77 ust. 2 Konstytucji RP)" (P. Przybysz, Komentarz do art. 168d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, teza 6, LEX/el.). Odmienne stanowisko zaprezentował WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2020 r., II SA/Kr 496/20, CBOSA (por. też P. Starzyński, Komentarz do art. 168d. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, teza 10, LEX/el. oraz powołane tam orzecznictwo). Sąd opowiada się za dopuszczalnością zażalenia w rozważanym przypadku, niemniej jednak podkreślić warto, że niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia powyższego dylematu interpretacyjnego przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu. Założenie, w myśl którego na postanowienie z art. 168d u.p.e.a. zażalenie nie przysługiwało, prowadzi do wniosku, że nie było również możliwości wniesienia na nie skargi (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Z kolei założenie, że na postanowienie z art. 168d u.p.e.a. zażalenie przysługiwało, implikuje wprawdzie wniosek o potencjalnej dopuszczalności skargi, ale jej skuteczne wniesienie pozostaje wtedy uwarunkowane uprzednim wyczerpaniem środków zaskarżenia (wniesieniem zażalenia) – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 lipca 2020 r., II SA/Kr 572/20, CBOSA). Rozstrzygającego znaczenia w kwestii dopuszczalności zażalenia nie ma pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W tym kontekście warto również zwrócić uwagę na art. 112 k.p.a. (mający odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym), który głosi, że: "Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia". Ewentualne błędne pouczenie może zatem być brane pod uwagę przy rozważaniu zasadności potencjalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Na marginesie należy dodać – choć nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie – że od dnia 30 lipca 2020 r. możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie z art. 168d u.p.e.a. zostało wyraźnie przewidziane przepisem art. 168eb § 2 u.p.e.a. Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy. O zwrocie wpisu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia.