II OZ 948/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 1 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 147/20 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 30 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Go 147/20 oddalającego skargę R.R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 1 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił R.R. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że nie wiedział o wydanym wyroku, a ostatnim pismem, jakie otrzymał od sądu było zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na 30 czerwca 2020 r. Ze względu na stan zdrowia nie mógł się na niej stawić. Nie wiedział też, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynosił 7 dni, ponieważ działał bez adwokata, mieszka samotnie i nie miał z kim skonsultować wątpliwości. Ponadto skarżący powołał się na stan epidemii, która - uwzględniając jego wiek i stan zdrowia - ograniczyła jego aktywność i kontakty. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji podkreślił, że wraz z zawiadomieniem o rozprawie, które zostało odebrane prawie miesiąc przed jej terminem, skarżący otrzymał pouczenie. W pouczeniu wskazano, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, a w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Pouczenie zawierało również informacje o sposobie i trybie złożenia wniosku. Ponadto brak było przeszkód, żeby skarżący po rozprawie skontaktował się telefonicznie z sądem, żeby dowiedzieć się o wyniku sprawy i ewentualnie uzyskać informacje zawarte już w pouczeniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wskazując, że odmowa przywrócenia terminu powoduje dla niego ujemne skutki procesowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, żeby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniały przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Przede wszystkim skarżący otrzymał zawiadomienie o rozprawie wraz ze stosownym pouczeniem. Termin rozprawy wyznaczony został na 30 czerwca 2020 r., a więc trwającej już wówczas od marca 2020 r. pandemii nie można ocenić jako nagłej i niepozwalającej na podjęcie prostych czynności w postępowaniu sądowym. Tego rodzaju czynnością jest niewątpliwie złożenie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, który to wniosek może zostać sporządzony ręcznie i nie wymaga nawet uzasadnienia. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w tym czasie dostępna była możliwość nadania przesyłki drogą pocztową, jak i możliwość telefonicznego skontaktowania się z Sądem. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje oczywiście podnoszonych w zażaleniu argumentów, że stan epidemii wprowadził liczne ograniczenia i utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu i negatywnie wpłynął na zdrowie i samopoczucie ludzi. Nie można jednak na tej podstawie stwierdzić, że ten negatywny wpływ na samopoczucie czy uczucie izolacji, są samodzielnie wystarczającymi przesłankami pozwalającymi na przyjęcie, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło bez winy strony. Oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.