I SA/Gd 196/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 21 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych postanawia: odmówić przywrócenia terminu. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21 lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 16 grudnia 2016 r., którą określono P. W. – dalej jako "Skarżący" zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 24 lipca 2017 r. przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję skierowano za pośrednictwem poczty na podany przez Skarżącego adres dla doręczeń. Z adnotacji na wskazanym ZPO wynika, że przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 1 sierpnia 2017 r. ze wskazaniem, że adresat pod podanym adresem nie mieszka. W dniu 21 stycznia 2020 r. Skarżący złożył skargę na wskazaną decyzję z dnia 21 lipca 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, gdyż nie mógł odebrać przesyłki poleconej zawierającej oryginał decyzji ostatecznej. Skarżący oświadczył, że wcześniej decyzji nie otrzymał, prawdopodobnie z winy operatora pocztowego, który nieprawidłowo awizował przesyłkę pocztową. Zdaniem strony, przesyłka mogła być wysłana na niewłaściwy adres, bądź list został błędnie zaadresowany. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej odrzucenie, albowiem uznał, że decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 15 sierpnia 2017 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej na wskazany przez niego adres, który figuruje w adresowych bazach danych organu. W toku postępowania Skarżący nie dokonał aktualizacji/zmiany adresu zamieszkania, pomimo takiego wymogu, wynikającego z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu, składając skargę w dniu 21 stycznia 2020 r. Skarżący uczynił to z przekroczeniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie Skarżącego, że nie mógł odebrać przesyłki poleconej zawierającej decyzję ostateczną, a o treści decyzji dowiedział się dopiero po doręczeniu kserokopii w dniu 14 stycznia 2020 r. Jak już podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Sąd stanął na stanowisku, że twierdzenie Skarżącego, iż nie mógł odebrać przesyłki poleconej zawierającej oryginał decyzji ostatecznej, oraz, że wcześniej decyzji nie otrzymał, prawdopodobnie z winy operatora pocztowego, który nieprawidłowo awizował przesyłkę pocztową, bowiem przesyłka mogła być wysłana na niewłaściwy adres, bądź list został błędnie adresowany, nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłkę pocztową zawierającą zaskarżoną decyzję skierowano za pośrednictwem poczty na podany przez Skarżącego adres dla doręczeń. Ponadto przesyłka została prawidłowo zaadresowana. W aktach sprawy znajduje się koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru (karta 8257 akt administracyjnych), z treści których wynika, że korespondencja prawidłowo wysłana na wskazany adres, nie została podjęta przez Skarżącego. Z adnotacji doręczyciela wynika, ze przesyłki nie doręczono, albowiem Skarżący pod wskazanym adresem nie mieszka. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu Skarżący ograniczył się jedynie do domniemania, że być może przesyłka została nieprawidłowo awizowana przez operatora pocztowego lub mogła być wysłana na niewłaściwy adres, bądź list został błędnie adresowany. W niniejszej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca zaskarżoną decyzję została skutecznie doręczona Skarżącemu w trybie zastępczym, określonym w art. 150 O.p., o czym zasadnie orzekł organ odwoławczy. Doręczenia przewidziane w art. 150 O.p. oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Domniemanie to jednak może być przez adresata obalone poprzez uprawdopodobnienie, że nie został zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Nie jest przy tym wystarczające samo zaprzeczenie adresata, że nie powziął wiadomości o złożeniu go w danym urzędzie, lecz konieczne jest poparcie twierdzenia dowodami na uprawdopodobnienie okoliczności niepowzięcia wiadomości o piśmie (por. wyrok TK z dnia 17 września 2002 r. SK 35/01 OTK - A 2002, nr 5, poz. 60; postanowienie SN z dnia 10 września 1970 r., sygn. akt IPZ 53/70). Skuteczność ta nie została przez Skarżącego podważona, jak również Sąd z urzędu nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie. Zdaniem Sądu, potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Tym samym uznać należy, że Skarżący, jako należycie dbający o własne interesy, powinien był przedsięwziąć wszelkie środki, aby o kierowanej do niego korespondencji zostać niezwłocznie powiadomiony. Powinien był niezwłocznie wskazać organowi podatkowemu adres dla doręczeń. Zdaniem Sądu zmiana adresu, czy tez miejsca zamieszkania, nie jest okolicznością nadzwyczajną, czy nagłą, której nie można było przewidzieć, a w konsekwencji, która uzasadniałaby po stronie Skarżącego brak winy w uchybieniu ustawowemu terminowi, o przywrócenie którego obecnie wnosi. Sąd uznał, mając na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od strony należycie dbającej o swoje interesy oraz działania Skarżącego, że Skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd zwrócił również uwagę na istotny w sprawie fakt, że Skarżący świadomy konieczności zmiany miejsca zamieszkania lub pobytu powinien był zawiadomić o tym organ w trybie art. 146 § 1 O.p., czego nie uczynił. Istniała również możliwość ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń. W ocenie Sądu o braku staranności i szczególnej dbałości w prowadzeniu swych spraw świadczy i ta okoliczność, że postępowanie przed organem pierwszej instancji zakończyło się wydaniem w dniu 16 grudnia 2016 r. decyzji, od której Skarżący wniósł odwołanie. Nie sposób zatem przyjąć, że należycie dbający o swoje interesy podatnik, świadomy, że toczy się zainicjowane przez niego postępowanie odwoławcze, przez 3 lata nie interesował się biegiem postępowania odwoławczego. Nadto, co również istotne, Skarżący nie wystąpił do organu o udzielenie informacji, na jakim etapie postępowanie się znajduje, tylko od razu wystąpił o wydanie kserokopii decyzji ostatecznych, co bezsprzecznie świadczy o tym, że miał świadomość, że postępowanie przed organem odwoławczym zakończyło się. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem terminu, gdyż to Skarżący winien należycie dbać o swoje interesy, zaś Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby na jego korzyść. Również za niewystarczające należy uznać powołane przez Skarżącego okoliczności dotyczące nieprawidłowości doręczenia przesyłki pocztowej. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący złożył w urzędzie pocztowym reklamację dotyczącą nieprawidłowego doręczenia przesyłki. Sąd nie kwestionuje możliwości zmiany adresu, jednakże ponownie wskazuje, że Skarżący świadomy konieczności przebywania poza wskazanym organom miejscem zamieszkania winien należycie zadbać o swoje interesy. Mając na względzie, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.