IV SA/Wr 498/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Skarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: SKO, Kolegium) - po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: skarżący, strona) od wydanej z upoważnienia Prezydenta W. (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzji z [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] [...] we W., który zajmuje bez tytułu prawnego. Powołaną decyzją Prezydent odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Uzasadniał, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz nie jest osobą, która oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny. Uznał, że nie spełnia on niezbędnych warunków uprawniających do otrzymania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu skarżący stwierdził, że przyjęte przez organ I instancji ustalenia są niezgodne z rzeczywistością. Dowodził, że w ww. lokalu mieszkalnym mają swoje rzeczy i zamieszkują: główny najemca lokalu, tj. A. F. i jej syn M. F. Wskazał, że posiada orzeczony stopień niepełnosprawności, która wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i co powoduje powiększenie powierzchni normatywnej o 15%. Zaznaczył, że główna najemczyni posiada przyznany znaczny stopień niepełnosprawności także wymagający zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Motywował, że powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza powierzchni określonej przepisami prawa. Podniósł jednocześnie, że: "Oczekuje na dobre regulacje prawne, finansowe, tytuł prawny, ugodę, zawarcie umowy najmu zajmowanego mieszkania o co wystąpił na piśmie (...). Oczekuje dobrego podejścia urzędniczego, dobrej woli do osoby uprawnionej do zawarcia umowy najmu mieszkania, w którym zamieszkuje ponad 3 lata jako osoba bliska, opiekun i otrzymania należnej pomocy. Nawet jednoznaczne ustalenie, iż wnioskodawca nie ma, utracił tytuł prawny do lokalu, nie wyklucza samo w sobie możliwości przyznania mu dodatku mieszkaniowego". W ocenie odwołującego się, urzędnicy organu podejmują błędne decyzje i niewłaściwie interpretują przepisy prawa, działając tym samym na niekorzyść obywatela. Argumentował, że od ponad 3 lat jest lokatorem mieszkania przy ul. [...] [...] we W., podejmuje działania w celu uregulowania tytułu prawnego do tego lokalu, płaci czynsz za jego użytkowanie, pragnie zawrzeć umowę z Prezydentem w sprawie regulacji zaległości czynszowej, lecz urzędnicy utrudniają mu te działania. Wskazał, że podjęte rozstrzygnięcie jest błędne, bowiem nie mając jeszcze tytułu prawnego do lokalu ma prawo do wsparcia w postaci dodatku mieszkaniowego. Z uwagi na podniesione zarzuty, odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie dodatku mieszkaniowego. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, SKO utrzymało w mocy skarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji. Kolegium uzasadniało, że z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm. - dalej: u.d.m.) wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu, lub osobom, które takowego tytułu nie posiadają, ale oczekują na lokal zamienny albo najem socjalny lokalu. Zauważyło, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, który jest własnością Gminy W. Podniosło, że skarżący jest jedynie użytkownikiem lokalu, do którego nigdy nie posiadał tytułu prawnego. Nie jest on również najemcą lokalu, nie wnosi opłat za czynsz, tylko odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Ponadto prowadzone jest postępowanie w sprawie uregulowania stanu prawnego tego lokalu. SKO dostrzegło, że skarżący nie kwestionuje braku tytułu prawnego do lokalu. Dodało, że nie jest on także osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny, bądź socjalny. Wywodziło, że samo zamieszkiwanie przez niego w lokalu bez tytułu prawnego nie oznacza, że spełnia on warunki z art. 2 ust. 1 u.d.m. Podsumowało, że organ I instancji zasadnie odmówił mu przyznania mu dodatku mieszkaniowego. W skardze skarżący zarzucił m.in., że nie wzięto pod uwagę jego argumentów mających podstawy w aktach prawnych: "Konstytucji RP, oraz innych artykułach prawa administracyjnego (art. 139), cywilnego", a zamiast tego "stosuje się akty, które utraciły swoją moc". Skarżący domaga się jednocześnie "urzędowego potwierdzenia przydziału lokalu w ramach ustawowych zadań, obowiązków samorządowych Gminy W. i zawarcia aktu najmu lokalu mieszkalnego położonego we Wrocławiu przy ul. [...] [...]. Zarzucił, że Gmina nie dopełnia spoczywających na niej obowiązków, tj. nie zapewnia mu mieszkania, mimo że jest on osobą w trudnej sytuacji życiowej.W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Aktem prawnym, który reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości oraz wypłacania dodatków mieszkaniowych jest ustawa o dodatkach mieszkaniowych (u.d.m.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.m., dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 ustawy, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu. Słusznie przyjmuje SKO, że z treści art. 2 ust. 1 ustawy wynika, że przesłanką nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego jest - co do zasady - posiadanie tytułu prawnego do lokalu, a przyznanie dodatku mieszkaniowego osobie nieposiadającej takowego tytułu możliwe jest jedynie w przypadku, gdy ta oczekuje na lokal zamienny albo najem socjalny lokalu. W art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. jest bowiem mowa o osobach nieposiadających tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ale "oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny", tj. takich, które posiadają już prawo do lokalu socjalnego, lecz prawo to nie zostało jeszcze zrealizowane. Osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi zatem już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. W ocenie Sądu, zebrany w tej sprawie materiał dowodowy niewątpliwie potwierdza, że skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego w budynku przy ul. [...] [...] we W. Lokal ten jest własnością Gminy W., będąc zarządzany przez gminną jednostkę organizacyjną - Zarząd Zasobu Komunalnego we W. Ze znajdującego się w aktach pisma Kierownika Biura Obsługi Klienta w Zarządzie Zasobu Komunalnego wynika, że skarżący jest użytkownikiem lokalu, do którego nigdy nie posiadał tytułu prawnego. Nie jest on również najemcą lokalu, nie wnosi opłat za czynsz, a jedynie odszkodowanie za bezumowne korzystanie. W sprawie odzyskania lokalu prowadzone jest postępowanie w Wydziale Lokali Mieszkalnych Urzędu Miejskiego W. a skarżący został wezwany do dobrowolnego wydania lokalu. Pismo Zastępcy Dyrektora Wydziału Lokali Mieszkalnych w Urzędzie Miejskim W. z 9 grudnia 2020 r. dowodzi, że prowadzone jest także postępowanie w sprawie uregulowania stanu prawnego lokalu, w którym ustalono, że skarżący zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Brak jest również podstaw prawnych do zawarcia umowy najmu w oparciu o przepisy prawa miejscowego, gdyż skarżący nie legitymuje się co najmniej 3-letnim okresem zameldowania i zamieszkiwania, a stan konta finansowego wskazuje na zaległości. Z tego też powodu skarżący został wezwany do wydania lokalu i pouczony, że w sytuacji nieprzekazania lokalu w wyznaczonym terminie Gmina wystąpi przeciwko niemu z powództwem celem opróżnienia i wydania lokalu. Sąd zauważa, że - w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) - to zarządca potwierdza, czy wnioskujący o przyznanie dodatku mieszkaniowego posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Zarząd Zasobu Komunalnego we W. potwierdził na wniosku z 31 sierpnia 2020 r., że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego zlokalizowanego we W. przy ul. [...] [...]. Co więcej, także sam skarżący nie kwestionuje braku tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. I tak, np. do protokołu z przesłuchania sporządzonego 31 sierpnia 2020 r. zeznał: "Nie mam umowy najmu na lokal [...] przy ul. [...] [...]. Zamieszkuję ww. lokal od połowy 2015 r. wraz z A. F., która była głównym najemcą. Na wiosnę 2020 r. Pani A. została umieszczono w domu opieki (nie znam adresu)". W tym miejscu Sąd stwierdza, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie jest on opiekunem prawnym A. F. Z akt sprawy wynika, że opiekunem prawnym A. F. jest od 22 maja 2019 r. B. H. (zob. zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] we W. z dnia [...] [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza jednocześnie, że skarżący nie jest osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny bądź socjalny. Za SKO dostrzec trzeba, iż - zajmując lokal komunalny bez tytułu prawnego - skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy (oczywiście, jeśli spełniałby inne warunki do przyznania takiego świadczenia), gdyby oczekiwał na lokal zamienny albo na najem socjalny lokalu, co wynika z treści pkt 5 ust. 1 art. 2 u.d.m. Skarżący nie jest jednak osobą oczekującą na przysługujący jej lokal, czego nie kwestionuje. Słusznie przyjmuje SKO, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do stwierdzenia, iż - w świetle ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1182 ze zm.) oraz uchwały Nr XXXVII/2420/05 Rady Miejskiej W. z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy W. (Dz. Urz. Woj. Doln. z 2018 r., poz. 3327 ze zm.) - skarżącemu przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Skonstatować zatem należy, że nie jest on osobą oczekującą na lokal zamienny. Brak jest również informacji o tym, aby wobec skarżącego zapadł wyrok sądu orzekający o eksmisji wraz z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego. Trafnie wywodzi SKO, że samo zaś zamieszkiwanie przez skarżącego bez tytułu prawnego w spornym lokalu mieszkalnym nie oznacza, że spełnia on warunki określone w art. 2 ust. 1 ustawy. Podsumowując Sąd uznał, że w sprawie zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz stwierdzając, że wniesiona skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw, Sąd zobowiązany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), o czym orzeczono w sentencji wyroku.