II OPP 41/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA: Jan Kacprzak, Marek Stojanowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 179/04 w sprawie ze skargi D. i M. W., M.i J.W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia (...) stycznia 2004 r., Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanawia: 1) stwierdzić, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, 2) przyznać skarżącej D. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sumę pieniężna w wysokości 2.000 (dwa tysiące) zł. UZASADNIENIE Skarżąca D. W. pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 179/04, w sprawie ze skargi D. i M.W., M. i J. W.na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia (...) stycznia 2004 r., Nr (...), w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. W uzasadnieniu skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłości w przedmiotowej sprawie, przyznania od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł. oraz merytoryczne rozpoznanie sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarga D., M., J. i M. W. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 9 kwietnia 2004 r. (data prezentaty). Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2004 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek wniesionego w dniu 6 lipca 2004 r. sprzeciwu skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 29 października 2004 r. odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie wyżej wskazanym. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1677/04. Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2005 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżących o przeprowadzenie posiedzenia mediacyjnego. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II OW 61/05, z powodu złożenia przez skarżących wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wyznaczono Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wskazanego wniosku. Kolejnym postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt II OPP 72/05 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę D. W. na przewlekłość postępowania w sprawie. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt II SO/Op Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek skarżących o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. skarżąca D. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Zarządzeniem z dnia 22 października 2009 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 17 listopada 2009 r., jednakże w tym dniu rozprawa została odroczona, a kolejny termin rozprawy wyznaczono na dzień 26 listopada 2009 r. Na rozprawie tego dnia zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oddalający skargę w przedmiotowej sprawie. W dniu 2 kwietnia 2010 r. do Sądu wpłynęła osobiście sporządzona przez skarżących skarga kasacyjna od powyższego wyroku, która postanowieniem z dnia 4 czerwca 2010 r. została odrzucona. Pismem z dnia 5 lipca 2010 r. skarżący wnieśli zażalenie na wyżej wymienione rozstrzygnięcie, które postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 września 2010 r. zostało odrzucone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.; dalej: ustawa). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Jak wynika z akt sprawy skarga D. W. na przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 11 maja 2009 r. (data prezentaty), natomiast Sąd przekazał tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero w dniu 2 listopada 2010 r. (data prezentaty). Zgodnie z art. 7 ustawy Sąd lub prokurator, do którego wniesiono skargę, przedstawia ją niezwłocznie sądowi właściwemu wraz z aktami sprawy, w której toczy się postępowanie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 listopada 2007 r., III SPP 44/07 (OSNP 2008, nr 23-24, poz. 368,): "Przekazanie ze znacznym opóźnieniem skargi na przewlekłość postępowania sądowi właściwemu do jej rozpoznania jest okolicznością przemawiającą za stwierdzeniem przewlekłości postępowania i podwyższeniem przyznanej stronie od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej, mimo iż sprawa została w danej instancji rozstrzygnięta." W sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dysponował kompletem akt sprawy już w dniu 17 sierpnia 2009 r. (data prezentaty), przesłanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, skargę D. W. na przewlekłość postępowania w przedmiotowej sprawie przekazał do Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero po upływie ponad roku od jej wniesienia. Tak długi okres czasu dotyczący przekazania skargi na przewlekłość, pomimo iż w sprawie zapadł już prawomocny wyrok, uzasadnia stwierdzenie, że zostało naruszone prawo strony do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, tym bardziej, że postępowanie w sprawie toczyło się od 2004 r. Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd orzeka w granicach żądań strony przytoczonych w skardze (art. 6 i 12 ustawy). Dotyczy to żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz zasądzenia odszkodowania. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na przewlekłość, stwierdził, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącej jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 2 000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miał na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego, rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość oraz fakt naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.