I OPP 107/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka(spr.) NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 222/19 ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE W dniu 8 września 2020 r. (data prezentaty) M. D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA we Wrocławiu – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 222/19 ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] lutego 2019 r. nr SKO [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga M. D. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 3 czerwca 2019 r. Zarządzeniem z tego samego dnia sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 222/19, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. W dniu 7 czerwca 2019 r. przesłano skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę oraz skierowano sprawę na rozprawę. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 5 września 2019 r., o czym powiadomiono strony postępowania. W dniu 3 września 2019 r. sprawę zdjęto z wokandy w związku z wnioskiem M. D. o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 4 września 2019 r. zarejestrowano wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, a w dniu 9 września 2019 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego powyższego wniosku przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z wnioskiem M. D. o wyłączenie starszego referendarza sądowego Ewy Orłowskiej od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dniu 2 października 2019 r. przeprowadzono losowanie składu orzekającego do rozpoznania ww. wniosku. Następnie postanowieniem z dnia 7 października 2019 r. sygn. akt IV SPP/Wr 143/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek M. D. o wyłączenie ww. starszego referendarza sądowego. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono stronom przy piśmie z dnia 11 października 2019 r. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. akt IV SPP/Wr 143/19 odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata z urzędu. Odpis postanowienia przesłano skarżącemu w dniu 18 listopada 2019 r. Następnie w dniu 9 grudnia 2019 r. po rozpoznania sprzeciwu M. D. utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 listopada 2019 r. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SPP/Wr 143/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie M. D. na postanowienie z dnia 9 grudnia 2019 r. Odpis postanowienia z uzasadnieniem przesłano skarżącemu w dniu 23 grudnia 2019 r. Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2020 r. sprawę skierowano na rozprawę, a w dniu 4 sierpnia 2020 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 11 września 2020 r. W tych okolicznościach M. D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji żądając stwierdzenia przewlekłości oraz zasądzenia na jego rzecz kwoty pięciu tysięcy złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (3 czerwca 2019 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (8 września 2020 r.) upłynął co prawda więcej niż rok, jednak należy mieć przy tym na uwadze, że pierwszy termin w sprawie został wyznaczony na dzień 5 września 2019 r. Sprawa została jednak zdjęta z wokandy z uwagi na wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skarżący składał zaś wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, następnie sprzeciw od wydanego postanowienia, a także zażalenie na postanowienie utrzymujące w mocy orzeczenie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co niewątpliwie miało wpływ na termin rozpatrzenia sprawy. Nie sposób ponadto nie zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 września 2020 r. oddalił skargę M. D. kończąc postępowanie w niniejszej sprawie. W związku z powyższym nie sposób uznać aby Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działał w sposób opieszały uzasadniający uwzględnienie wniesionej skargi na przewlekłość postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.