II FSK 19/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku L. G. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt: I SA/Lu 110/06 w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 110/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę L. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] nr [...], w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. Pismem z dnia [...] L. G. wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lublinie dotyczącego należności z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. określonego w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pismem z dnia 4 sierpnia 2006 r. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 7 czerwca 2007 r., zatem wykonanie czynności egzekucyjnych mających na celu zaspokojenie należności podatkowych przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd odwoławczy może doprowadzić do nieodwracalnych w skutkach strat. Zdaniem skarżącej na skutek sprzedaży w drodze egzekucji poszczególnych składników majątku utraci prawną możliwość ich odzyskania i nawet potencjalne odszkodowanie przyznane w związku z poniesioną szkodą nie zapewni jego odtworzenia. Ponadto sprzedaż nieruchomości położonych w Ś. (w pobliżu lotniska) i N. (w centrum miasta), których wartość wzrasta z upływem czasu oraz akcji spółki B., które w chwili obecnej mają wartość najniższą w historii spowoduje dla niej nieodwracalną stratę. Natomiast sprzedaż samochodu utrudni jej życie i funkcjonowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności rozpoznania w postępowaniu kasacyjnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. - wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przez organ albo sąd pierwszej instancji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, a więc zarówno wyroku wydanego po rozpoznaniu skargi (uwzględniającego albo oddalającego skargę), jak i postanowień o odrzuceniu skargi albo umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego. W przypadku uwzględnienia skargi sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 152 p.p.s.a., ma obowiązek określić, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to, które niewątpliwie ma ten sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wobec powyższego należy uznać za niedopuszczalne, aby Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tego Sądu wyroku sądu pierwszej instancji. Inaczej jest natomiast w przypadku rozstrzygnięć sądu pierwszej instancji negatywnych dla strony skarżącej np.: przy oddaleniu skargi. W takich okolicznościach brak możliwości odpowiedniego stosowania przepisów o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności pozbawiałoby skarżącego ochrony tymczasowej w toku całego postępowania kasacyjnego. Analiza systemowa omawianych przepisów pozwala przyjąć, że regulacja zawarta w art. 152 p.p.s.a. wyłącza możliwość odpowiedniego stosowania przepisów art. 61 § 3-5 p.p.s.a. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 193 p.p.s.a. tylko w odniesieniu do spraw, w których sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i wypowiedział się, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W pozostałych sytuacjach przepisy art. 61 § 3-5 p.p.s.a. mają przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odpowiednie zastosowanie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, a zatem dopuszczalne jest rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym to na stronie ciąży obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie tego wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia, na podstawie których sąd będzie mógł wywieść, że wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącego. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w przypadku, gdy występują w sprawie przesłanki, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności nie wykazała okoliczności uzasadniających możliwość poniesienia znacznej szkody na skutek sprzedaży w drodze egzekucji nieruchomości położonych w Ś. i N. oraz akcji spółki B.. Podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące wzrostu cen nieruchomości oraz niskiej wartość akcji tej spółki są bowiem niewystarczające. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego należy wyjaśnić, że przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wskazać należy, że w świetle art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) organem uprawnionym do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w szczególnie uzasadnionych przypadkach jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, którym w rozpoznawanej sprawie jest Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.