II SA/Łd 201/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.S. i K. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia z uchybieniem terminu odwołania od decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. dc UZASADNIENIE Postanowieniem z [...] r., nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie M. S. i K.S. od decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r., zostało wniesione z uchybieniem terminu, przewidzianego do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że wskazaną decyzją z [...] r. Starosta [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestorów: M.S. i K.S., obejmującego budowę: budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi i budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej, zewnętrznej instalacji wodociągowej, lokalnej kanalizacji sanitarnej do przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków, wlz enn, do realizacji na działce nr ewid. 1/1 obręb D., gm. S. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, stronie przysługuje prawo wniesienia, odwołania od decyzji w terminie 14 dni od jej otrzymania. Decyzję organu pierwszej instancji odebrała 19 listopada 2019 r. K.S., oznaczona na druku potwierdzenia odbioru jako pełnomocnik adresata. Inwestorzy, za pośrednictwem Starosty [...], złożyli do Wojewody [...] odwołanie od decyzji, nadane w placówce pocztowej 4 grudnia 2019 r. Organ drugiej instancji stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji, została skutecznie doręczona stronie postępowania 19 listopada 2019 r., zatem ostatnim dniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania był 3 grudnia 2019 r. Odwołanie od decyzji zostało złożone 4 grudnia 2019 r. (data pisma oraz data nadania w placówce pocztowej). Oznacza to, że skarżący nie zachowali terminu do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Wobec stwierdzenia, że odwołanie wniesione jest z uchybieniem terminu, organ odwoławczy działając na podstawie art. 134 k.p.a. winien w drodze postanowienia stwierdzić jego niedopuszczalność, bowiem odwołanie to dotyczy decyzji ostatecznej. Jednocześnie organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że złożony przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozpatrzony. Odrębnym postanowieniem nr [...] z [...] r. organ drugiej instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie K.S. i M.S. wnieśli o jego uchylenie. Skarżący wyjaśnili, że wobec zaskarżenia skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienia nr [...], zmuszeni byli także wnieść skargę na postanowienie nr [...], jako wydane w następstwie odmowy przywrócenia terminu do wywiedzenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zatem zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest więc zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu – do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego wniosku zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu drugiej instancji (por. wyroki NSA: z 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95; z 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96; z 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94; z 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95; z 9 lutego 2009 r., II OSK 478/05; z 30 listopada 2007 r., I SA/Wa 1297/07; z 18 kwietnia 2018 r., II OSK 2673/17). W orzecznictwie wskazuje się także, że ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania ciąży na skarżącym (por. wyrok NSA z 28 marca 2008 r., II GSK 10/08). Należy również wskazać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a następnie wydanie postanowienia opartego na art. 134 k.p.a. powoduje, że decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna i prawomocna (art. 16 § 1 i 3 k.p.a.). W konsekwencji kontrola powyższego postanowienia dokonywana przez sąd administracyjny nie może obejmować badaniem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Postanowienie organu odwoławczego nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że wniesione odwołanie nie może zostać rozpoznane. Kontrola sądowoadministracyjna tego rodzaju postanowienia ogranicza się więc do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybili terminowi do wniesienia odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wydanie przez organ drugiej instancji postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że decyzję Starosty [...] z [...] r. doręczono 19 listopada 2019 r. na wskazany przez skarżących w piśmie z 28 października 2019 r. adres do korespondencji: ul. A 54a, [...] Ł. Decyzję tę odebrała pod wskazanym adresem, jako pełnomocnik, K.S. – babcia skarżącej (zwrotne potwierdzenie odbioru). Doręczenie to wywołało skutek wobec skarżących w postaci rozpoczęcia biegu czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął 3 grudnia 2019 r. (we wtorek). Decyzja zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody [...] za pośrednictwem Starosty [...] w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. Pouczenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji było skonstruowane w sposób czytelny oraz zrozumiały i jego właściwie zrozumienie nie powinno sprawiać trudności. Do jego interpretacji nie jest wymagane posiadanie szczególnych kwalifikacji i wiedzy prawniczej. Skarżący odwołanie wnieśli 4 grudnia 2019 r., co wynika z odcisku datownika operatora pocztowego na kopercie, w której przesłano odwołanie. Skarżący uchybili zatem określonemu w powołanym wyżej art. 129 § 2 k.p.a. terminowi do wniesienia odwołania. Okoliczności tych skarżący nie kwestionują. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili zresztą, że wobec zaskarżenia skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienia nr [...], zmuszeni byli także wnieść skargę na postanowienie nr [...], jako wydane w następstwie odmowy przywrócenia terminu do wywiedzenia odwołania. Jednakże wyrokiem z 27 listopada 2020 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 200/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżących na postanowienie Wojewody [...] z [...] r., nr [...], znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] r. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. dc