I OSK 307/06

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz /spr./, Roman Ciąglewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. Spółka z o.o. z/s w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 797/05 w sprawie ze skargi T. Spółka z o.o. z/s w [...] na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 22 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 797/05 odrzucił skargę "T." spółki z o.o. z siedzibą w [...] na czynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że pismem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powiadomiło pełnomocnika "T." Spółka z o.o. z siedzibą w [...], że "pozostawia bez rozpoznania wszelkie pisma skierowane przez Kancelarię, związane ze sprawą [...] z uwagi, że postępowanie niniejsze toczyło się z wniosku F. Sp. z o.o. (...)". Powołując się na treść tego pisma Spółka "T." wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na pozostawienie bez rozpoznania jej wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym orzeczeniem Kolegium w sprawie [...] domagając się uchylenia zaskarżonej czynności względnie stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności i – w każdej z tych sytuacji – zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniosku skarżącej z 28 lutego 2005 r. o wznowienie postępowania i wydanie postanowienia albo decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Takie sformułowanie skargi (żądanie uchylenia czynności albo stwierdzenie jej bezskuteczności) wywołało wątpliwości co do przedmiotowego zakresu skargi. Rozwiało je pisemne wyjaśnienie pełnomocnika Spółki "T." z dnia 9 sierpnia 2005 r. precyzujące, że przedmiotem zaskarżenia jest "czynność organu administracyjnego w postaci pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z 16 listopada 2004 r., pismem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]" W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismo to doręczono skarżącej Spółce w dniu 7 kwietnia 2005 r. a na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącej dostarczył dowód nadania niniejszej skargi w dniu 14 czerwca 2005 r. Zdaniem Sądu skarga podlega odrzuceniu. Zasadność odmowy wznowienia postępowania administracyjnego nie została ponownie rozpatrzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu administracyjnym, a nadto gdyby nawet pismo SKO z [...] rozstrzygało w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) – to skarga na to rozstrzygnięcie powinna być złożona w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę kasacyjną wniosła "T." Spółka z o.o. w [...] reprezentowana przez radcę prawnego P. S., zaskarżając postanowienie to w całości i wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż skarga w tej sprawie podlegała odrzuceniu, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezasadne przyjęcie, iż niezłożenie odpisu wniosku skarżącej z 13 kwietnia 2005 r. wzywającego SKO do usunięcia naruszenia prawa stanowi brak formalny oraz, iż jego niezłożenie w toku postępowania winno skutkować odrzuceniem skargi, 3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżąca nie wezwała organu administracyjnego, którego czynność zaskarżyła, do usunięcia naruszenia prawa, w sytuacji gdy skarżąca wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do usunięcia naruszenia prawa 15 kwietnia 2005 r., 4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia skargi w tej sprawie gdy skarżąca złożyła skargę w tej sprawie w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, a organ administracji nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że 16 listopada 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w [...] obręb Kobylepole. Skarżąca, będąca od 20 kwietnia 2004 r. użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości dowiedziała się o orzeczeniu Kolegium z 16 listopada 2004 r., o którym wyżej mowa, w dniu 22 lutego 2005 r. od poprzedniego użytkownika wieczystego i w dniu 4 marca 2005 r. złożyła do SKO wniosek o wznowienie postępowania zakończonego omawianym orzeczeniem. Pismem z 19 marca 2005 r. Kolegium poinformowało pełnomocnika skarżącej o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. W dniu 15 kwietnia 2005 r. w trybie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wezwała SKO do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi ze strony organu, w związku z czym w dniu 14 czerwca 2005 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na pozostawienie bez rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem SKO z 16 listopada 2004 r. Zaskarżonym postanowieniem Sąd odrzucił skargę skarżącej co według niej jest niezasadne. Według skarżącej uznać należy, że zasadność odmowy wznowienia postępowania została po wezwaniu organu pismem z 15 kwietnia 2005 r. do usunięcia naruszeń prawa ponownie rozpatrzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu administracyjnym. Również skarga do Sądu z uwagi na nieudzielenie przez organ odpowiedzi na pismo skarżącej z 15 kwietnia 2005 r. została przez nią złożona z zachowaniem prawem przewidzianego terminu (w terminie 60 dni od wniesienia wezwania do usunięcia przez organ naruszenia prawa). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Spółkę "T." skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 grudnia 2005 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiot sprawy niniejszej związany jest z aktualizacją opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu położonego w [...] przy ul. [...] obręb [...]. Tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu związany jest z uznaniem, że użytkowanie wieczyste ma charakter uprawnienia typowo cywilnoprawnego uregulowanego umową. Na potrzeby umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste ustawodawca wprowadził instytucję wypowiedzenia zmieniającego co podkreśla umowny charakter kształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron umowy. Wypowiedzenie dotychczasowej opłaty w istocie jest wypowiedzeniem zmieniającym umowę o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (w części dotyczącej opłaty rocznej związanej z korzystaniem z tego prawa). Odmowa przyjęcia zaproponowanej w wypowiedzeniu, o którym mowa oferty nowej wysokości opłaty rocznej połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona bądź jest uzasadniona w innej wysokości uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym. Wprawdzie z woli ustawodawcy (art. 79 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) do postępowania przed samorządowym kolegium odwoławczym stosuje się odpowiednio niektóre przepisy k.p.a. ale nie jest to postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego a rozstrzygana w nim sprawa nie jest sprawą administracyjną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa sporu co do podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny. Jakkolwiek to organ administracyjny jakim jest Kolegium ma rozstrzygnąć spór między użytkownikiem wieczystym a właściwym organem administracji publicznej reprezentującym właściciela gruntu w sprawie aktualizacji przedmiotowej opłaty, ale użytkownik wieczysty niezadowolony z orzeczenia Kolegium może wnieść w stosownym terminie sprzeciw od tego orzeczenia tylko do sądu powszechnego. Jak więc widać ustawa o gospodarce nieruchomościami nie poddała kontroli sądów administracyjnych orzeczeń wydawanych przez samorządowe kolegia odwoławcze w postępowaniu dotyczącym aktualizacji wzmiankowanej opłaty. W wyniku sprzeciwu wniesionego od orzeczenia Kolegium sprawę aktualizacji opłaty przejmuje do rozpoznania sąd powszechny. Także bezczynność organu w tego rodzaju sprawach nie będzie podlegała skardze do sądu administracyjnego. Tak więc ani orzeczenie, ani jakiekolwiek inne czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w tego rodzaju postępowaniu nie mogą podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Orzeczenie zapadłe w postępowaniu dotyczącym aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu nie jest decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę. Czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w ramach postępowania aktualizacyjnego – bądź ich brak – nie dotyczą sprawy administracyjnej, więc pozostawienie w tym przypadku przez Kolegium w [...] bez rozpoznania wniosku użytkownika wieczystego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem tegoż organu z 16 listopada 2004 r. nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Podnieść też należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 września 2005 r. sygn. akt I OSK 819/05 oddającym skargę kasacyjną Spółki "T." od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 12 maja 2005 r. o odrzuceniu skargi Spółki na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 16 listopada 2004 r. umarzające postępowanie w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste (to samo orzeczenie, którego dotyczył wniosek Spółki "T." o wznowienie postępowania pozostawiony przez Kolegium bez rozpoznania) jednoznacznie stwierdził, że "mając na uwadze art. 80 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stwierdzić należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw toczących się w trybie art. 78 i 79 tej ustawy". Oznacza to, że skarga sądowoadministracyjna wniesiona przez Spółkę "T." w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była niedopuszczalna. Z tego też względu należy przyjąć, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Dlatego na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną należało oddalić.