Ppolska.starec← UrzadnikLog in

III Ko 304/25

Common courts2026-03-27
Case number
III Ko 304/25
Judgment date
2026-03-27
Type
SENTENCE

Judges

Grzegorz Krogulec (PRESIDING_JUDGE)

Legal basis

Judgment text

<p>Sygn. akt III Ko 304/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 marca 2026 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w III Wydziale Karnym w składzie:</p> <p> Przewodniczący sędzia Grzegorz Krogulec</p> <p>Protokolant Bożena Wolfram, Klaudia Filocha</p> <p>w obecności prokuratora Mirosława Wróbla</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie głównej w dniach 17 września 2025 roku, 16 lutego 2026 roku, 18 marca 2026 roku, 27 marca 2026 roku</p> <p>sprawy z wniosku pełnomocnika <span class="anon-block">M. K. (1)</span> </p> <p>o odszkodowanie i zadośćuczynienie</p> <p>orzeka</p> <p>1.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 1 000 000,00 (milion złotych 00/100) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku represjonowaniem <span class="anon-block">S. S.</span>, s. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">D.</span>, z d. <span class="anon-block">K.</span>, urodzonego dnia <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span>, w okresie od dnia 24 kwietnia 1946 roku do dnia 08 stycznia 1950 roku, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia,</p> <p>2.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 1)">art. 8 ust 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwotę 247 308,75 (dwieście czterdzieści siedem tysięcy trzysta osiem złotych 70/100) złotych tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z represjonowaniem <span class="anon-block">S. S.</span>, s. <span class="anon-block">S. (...)</span> <span class="anon-block">D.</span>, z d. <span class="anon-block">K.</span>, urodzonego <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span>, w okresie od dnia 24 kwietnia 1946 roku do dnia 08 stycznia 1950 roku, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia,</p> <p>3.  w pozostałej część wniosek oddala,</p> <p>4.  zasądza na rzecz wnioskodawczyni kwotę 432,00 (czterysta trzydzieści dwa złote 00/100) tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego,</p> <p>5. koszty postępowania przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p>Sygn. akt III Ko 304/25</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">S. S.</span> urodził się <span class="anon-block">(...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p>Przynależał do organizacji <span class="anon-block">(...)</span>, które było organizacją niepodległościową, działającą na terenie województwa <span class="anon-block">(...)</span>, której działania obejmowały: samoobronę, walkę z bandytyzmem, ochronę społeczeństwa przed Armią Czerwoną, likwidację najbardziej aktywnych urzędników władzy komunistycznej, a także niezbędne dla zdobycia środków do walki rekwizycje. Członkowie organizacji przeprowadzali akcje sabotażowe i dywersyjne, m.in. rozbrajanie i likwidację posterunków MO i powstającej struktury komunistycznej władzy, zdobywanie broni i środków finansowych na cele oddziału. <span class="anon-block">S. S.</span> nawiązał kontakt z oddziałem <span class="anon-block">I. A.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">ps</a>. <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">S. S.</span> zapewniał członkom organizacji schronienie na terenie gajówki w miejscowości <span class="anon-block">T.</span>, a także przechowywał broń.</p> <p>W dniu 24 kwietnia 1946 roku <span class="anon-block">S. S.</span> został zatrzymany przez funkcjonariuszy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span> i osadzony w tamtejszym areszcie.</p> <p>Prokuratura Okręgowa w <span class="anon-block">(...)</span> w nieustalonym czasie wszczęła śledztwo w sprawie <span class="anon-block">S. S.</span> pod sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, jednocześnie wydając postanowienie <br/>o zastosowaniu aresztu tymczasowego. Postępowanie prowadzono w trybie doraźnym. <span class="anon-block">S. S.</span> zarzucono popełnienie przestępstw polegających na tym, że:</p> <p>- jako członek terrorystyczno - rabunkowej bandy <span class="anon-block">(...)</span> dopuścił się pomocnictwa przez udzielenie bandzie tej schronienia w swoim mieszkaniu w gajówce we wsi <span class="anon-block">T.</span> gm. <span class="anon-block">A.</span>, gdzie banda składająca się z 80 ludzi zamieszkiwała od dnia 5 kwietnia 1946 r. do dnia 8 kwietnia 1946 r., dokonując w tym czasie jednego napadu rabunkowego z bronią w ręku na posterunek M.O. w <span class="anon-block">K.</span> oraz że jako członek tejże bandy w dniu 21 kwietnia 1946 r. pomagał członkom tej bandy przez dowożenie im do lasu żywności i listów furmanką, to jest przestępstwo przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 27)">art. 27 K.K.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 259)">art. 259 K.K.</a>,</p> <p>- od dnia 5 kwietnia 1946 r. do dnia 24 kwietnia 1946 r. przechowywał u siebie bez zezwolenia broń wojskową, mianowicie: 7 karabinów <span class="anon-block">(...)</span> Nr <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i jeden bez zamka i numeru, ponadto 16 granatów bez zapalników, 7 pocisków do pancerza, 52 naboje do <span class="anon-block">(...)</span>., taśmę do <span class="anon-block">(...)</span>, dwie rakietnice, 22 różne ładunki, 3 pochwy do bagnetów, zwój kabla, pistolet <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">X.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>, pistolet <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span>, automat <span class="anon-block">(...)</span> i jedna dubeltówka, naprowadzając w tych okolicznościach niebezpieczeństwo powszechne dla życia i zdrowia ludzkiego, tj. czyn przewidziany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 217;art. 217 § 1 c)">art. 217 § 1 c K.K.</a> Wyrokiem Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> na sesji wyjazdowej w <span class="anon-block">Z.</span> z dnia 08 maja 1946 r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">S. S.</span> został uznany winnym tego, że: w kwietniu 1946 r. w <span class="anon-block">T.</span> wprowadził niebezpieczeństwo powszechne dla życia i zdrowia ludzkiego wśród okoliczności szczególnie niebezpiecznych przez to, iż dnia 05 kwietnia 1946 r. do dnia 24 kwietnia 1946 r. przechowywał broń a to 7 karabinów Nr <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i jeden bez zamka i numeru a ponadto 16 granatów bez zapalników, 7 pocisków do pancerza, 52 naboje do <span class="anon-block">(...)</span>., taśmę do C.K.M„ dwie rakietnice, 22 różne magazynki, 3 pochwy do bagnetów, jeden automat <span class="anon-block">(...)</span>, pistolet <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">X.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>, pistolet <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> i jedną dubeltówkę do użytku bandy terrorystyczno - rabunkowej <span class="anon-block">(...)</span>, której był członkiem, dawał jej schronienie, dostarczał żywności i pośredniczył dostarczaniu korespondencji tejże bandzie, która podczas pozostawania w gajówce jego dokonała dnia 5 kwietnia 1946 r. napadu rabunkowego na posterunek M.O. w <span class="anon-block">K.</span> tj. czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § <br/>1 kk</a>. <span class="anon-block">S. S.</span> został skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono w/w okres tymczasowego aresztowania od dnia 24 kwietnia 1946 roku. <br/> <span class="anon-block">S. S.</span> odbywał karę pozbawienia wolności w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>, w więzieniu w <span class="anon-block">F.</span>, w więzieniu karno - śledczym w <span class="anon-block">R.</span> oraz w więzieniu w <span class="anon-block">K.</span>, gdzie zmarł w dniu 8 stycznia 1950 roku. Szczątki <span class="anon-block">S. S.</span> zostały odnalezione i zidentyfikowane w wyniku prowadzonych w dniu 07 kwietnia 2021 roku prac poszukiwawczo – ekshumacyjnych na Cmentarzu Centralnym w <span class="anon-block">K.</span>. <span class="anon-block">S. S.</span> został w dniu 12 marca 2024 roku ponownie pochowany na cmentarzu w <span class="anon-block">A.</span>.</p> <p>Postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> Sąd Okręgowy w<span class="anon-block">P.</span> uznał za nieważny wyrok Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> wydany na sesji wyjazdowej w <span class="anon-block">Z.</span> z dnia 08 maja 1946 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">S. S.</span> w chwili aresztowania był młodym, 38-lenim mężczyzną. Był żonaty i miał <span class="anon-block">(...)</span> córki. Pracował jako <span class="anon-block">(...)</span> miejscowego lasu państwowego w powiecie <span class="anon-block">(...)</span>. Od chwili osadzenia przebywał w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>, w Więzieniu Karno – Śledczym w <span class="anon-block">F.</span>, w Więzieniu Karno – Śledczym w <span class="anon-block">R.</span> oraz w Więzieniu w <span class="anon-block">K.</span>, gdzie z uwagi na to, iż był więźniem politycznym i biorąc pod uwagę warunki panujące w ówczesnych jednostkach penitencjarnych traktowany był bardzo źle i gdzie zmarł w dniu 08 stycznia 1950 roku w wieku niespełna <span class="anon-block">(...)</span> lat.</p> <p>(wniosek wraz z załącznikami, wydruk dokumentacji archiwalnej zasobów IPN dotyczących <span class="anon-block">S. S.</span>)</p> <p>Wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. K. (2)</span>, reprezentowana przez radcę prawnego <span class="anon-block">B. M.</span>, wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 14 450 000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przez ojca <span class="anon-block">S. S.</span> w związku z wydaniem i wykonaniem wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> na sesji wyjazdowej w <span class="anon-block">Z.</span> z dnia 08 maja 1946 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> i represjonowaniem w okresie od 24 kwietnia 1946 roku do dnia 08 stycznia 1950 roku. W tej żądanej kwocie wskazano także kwotę 10 000 000,00 złotych w związku ze śmiercią poniesioną przez represjonowanego w czasie osadzenia. Wniosła nadto o zasądzenie kwoty 395 240,99 złotych tytułem odszkodowania za utracony dochód w związku z represjonowaniem w powyższym okresie.</p> <p>Pełnomocnik wniósł nadto o zasądzenie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika - według norm przepisanych.</p> <p>Prokurator wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie do 1 miliona złotych i odszkodowania w wysokości 247.308,75 złotych.</p> <p>Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie poczyniono w oparciu o niebudzącą wątpliwości dokumentację archiwalną pochodzącą z zasobów Instytutu Pamięci Narodowej, aktu zgonu <span class="anon-block">S. S.</span>. Nie ma podstaw do kwestionowania w jakikolwiek sposób dokumentacji udostępnionej ze zbiorów Instytutu Pamięci Narodowej, potwierdzających zapadły wyrok wobec <span class="anon-block">S. S.</span>, jak i okres ich przebywania w warunkach izolacji. Nie ulega też wątpliwości, że podczas osadzenia więźniowie w okresie stalinizmu poddawani byli okrutnemu traktowaniu, zarówno w zakresie niedożywienia, warunków sanitarnych, jak i stosowanej wobec nich przemocy.</p> <p>Żądanie dochodzenia finansowych roszczeń od Skarbu Państwa znajduje uzasadnienie <br/>w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawie z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>.</p> <p>Osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznana krzywdę wynikłe z wykonania orzeczenia, a w razie jej śmierci uprawnienie przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców (art. 8 ust 1 ustawy).</p> <p> <span class="anon-block">S. S.</span> działał na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Nie ulega zatem wątpliwości, że jego działalność miała charakter aktywnej i świadomej pomocy członkom organizacji o charakterze antykomunistycznym. Wobec <span class="anon-block">S. S.</span> zapadł wyrok Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> na sesji wyjazdowej w <span class="anon-block">Z.</span> z dnia 08 maja 1946 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>, którego nieważność stwierdzona została przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">P.</span>w sprawie <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Przepisy ustawy lutowej nie określają reguł dotyczących ustalania wielkości rekompensaty majątkowej za szkodę o niematerialnym charakterze, jaką jest zadośćuczynienie. W kwestii tej bezpośrednie zastosowanie ma <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445)">art. 445 kc</a> zgodnie z którym zadośćuczynienie winno być odpowiednie, a zatem kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia winna być przybliżonym ekwiwalentem cierpień psychicznych i fizycznych. Charakter szkody niemajątkowej jaką jest krzywda, decyduje o jej niewymierności. W szczególności zaś odnosi się to do zadośćuczynienia za krzywdę polegającą na pozbawieniu wolności. Przyznanego jednak zadośćuczynienia nie należy traktować na zasadzie pełnej ekwiwalentności, którą charakteryzuje wynagrodzenie szkody majątkowej. Odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia, o której stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 kc</a> ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2000 roku, III CKN 582/98, publ. LEX 52776). Wypowiedzi Sądu Najwyższego, jak również sądów apelacyjnych i przedstawicieli doktryny wymieniają następujące kryteria ustalania wielkości kwoty zadośćuczynienia:</p> <p>- zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, a tym samym powinno reprezentować ekonomicznie odczuwalną, a nie symboliczną wartość,</p> <p>- odpowiednia suma pieniężna winna być utrzymana w rozsądnych granicach i dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie,</p> <p>- zadośćuczynienie nie może być rażąco wygórowane ani też rażąco niskie,</p> <p>- wielkość zadośćuczynienia zależy od oceny całokształtu okoliczności, w tym rozmiaru doznanych cierpień, ich intensywności, nieodwracalnego charakteru,</p> <p>- na podstawie wskazanych kryteriów, przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należy brać również pod uwagę siłę nabywczą określonej kwoty pieniężnej, a także warunki materialne panujące w społeczeństwie miejscowym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2001r OSA 2001, nr 12, poz. 96, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 lutego 2008r I AKa 11/08 OSA 2009/2/7, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2008r III KK 349/07, <span class="anon-block">Ł.</span>. PK 2008/4/7, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2002 roku, II KKN 3/98, LEX nr 50900, KZS 2008/6/73, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2015r II AKa 192/15 – Legalis nr 1359226; <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks Cywilny</a> Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, tom I, Wyd. C. H. Beck, W-wa 2002 r., s. 1030-31).</p> <p>Ustalenie kwoty zadośćuczynienia nie można sprowadzić do abstrakcyjnych wyliczeń matematycznych. Także samo ustalając wysokość zadośćuczynienia nie znajduje uzasadnienia powoływanie się na inne rozstrzygnięcia sądów. Należy mieć bowiem na uwadze, że wybiórcze zestawienie określonych rozstrzygnięć sądów, powodowałoby całkowite pominięcie ich indywidualnego charakteru, spowodowałoby, że wysokość kwoty zadośćuczynienia nie uwzględniałaby okoliczności danej sprawy, które wyznaczają rozmiar indywidualnej krzywdy doznanej przez pokrzywdzonego. Wysokość zadośćuczynienia ma bowiem jak wskazano powyżej jednocześnie odzwierciedlać rozmiar doznanej krzywdy i odpowiednio ją rekompensować.</p> <p> <span class="anon-block">S. S.</span> w chwili zatrzymania był młodym <span class="anon-block">(...)</span> - letnim mężczyzną. Pozostawał w związku małżeńskim ze <span class="anon-block">K. S.</span>. Małżonkowie mieli<span class="anon-block">(...)</span> dzieci- wnioskodawczynię <span class="anon-block">M. K. (1)</span>, <span class="anon-block">M. B.</span> i <span class="anon-block">Ł. B.</span>. Małżonka i<span class="anon-block">(...)</span> z córek już nie żyją. Prowadził spokojny i ustabilizowany tryb życia, nie był karany sądownie. Ukończył pięć klas szkoły podstawowej i pracował jako gajowy miejscowego lasu państwowego. Warunki panujące w więzieniu czy w obozie, w których przebywał były relatywnie ciężkie, choćby w zestawieniu z obecnie panującymi w jednostkach penitencjarnych, co jest powszechną wiedzą biorąc pod uwagę okres stalinizmu. Cele były przeludnione, zimne, panowały w nich ciężkie warunki sanitarne, jedzenie było kiepskiej jakości, warunki były urągające. Brak było odpowiedniej opieki medycznej, możliwości dbania o higienę. W szczególności wobec więźniów politycznych nastawienie było bardzo wrogie, a traktowanie ich uwłaczające.</p> <p>Niewątpliwie trudne warunki izolacji negatywnie wpłynęły na stan jego zdrowia fizycznego i psychicznego. Przyczynić się też mogły do jego śmierci w warunkach izolacji. Nadto, świadomość, że na wolności pozostawała żona z<span class="anon-block">(...)</span> małoletnich dziecka, których warunki życia zapewne znacznie się pogorszyły wskutek jego osadzenia, dodatkowo musiały potęgować negatywne przeżycia.</p> <p>Żądana kwota zadośćuczynienia 14 450 000,00 złotych jest kwotą znacząco wygórowaną, przyznanie wnioskodawczyni tak ustalonej kwoty stanowiłoby źródło nieuzasadnionego wzbogacenia się, a nie sposób na złagodzenie krzywdy.</p> <p>W ocenie sądu przyznanie zadośćuczynienia w wysokości ustalonej na kwotę 1 000 000,00 złotych na rzecz <span class="anon-block">M. K. (1)</span> będzie uzasadnione, jest to kwota wyważona i spełniająca walor słuszności, odpowiedniości i godności w stosunku do rozmiarów doznanych krzywd i cierpienia <span class="anon-block">S. S.</span>.</p> <p>Kwota powyższa będzie zdaniem sądu sumą odpowiednią i będzie stanowiła dla wnioskodawczyni wartość odczuwalną.</p> <p>Określając wysokość zadośćuczynienia kierować się należy zasadą indywidualizacji, z którą sprzeczna jest jakakolwiek metoda taryfikacyjna. Bezsprzecznie przebywanie w ekstremalnych warunkach jakim jest osadzenie czy pobyt w obozie jako więzień polityczny przez okres blisko 4 lat, nie pozostaje bez wpływu na stan fizyczny i psychiczny człowieka. Represjonowany doznał tam na pewno licznych cierpień, poniżenia, biorą pod uwagę ówczesne zasady traktowania osadzonych i bardzo ciężkie warunki w jednostkach penitencjarnych. Niewątpliwie świadomość, że na wolności, w trudnych warunkach okresu stalinizmu, pozostała jego najbliższa rodzina, potęgowała frustracje i załamanie. Nie ulega wątpliwości, że <span class="anon-block">S. S.</span> zmarł w czasie osadzenia i prawdopodobnym jest, że do jego śmierci przyczyniły się trudne warunki panujące w więzieniu. Nie można jednak przyjąć za pewnik, że jego śmierć związana była bezpośrednio z przebywaniem w izolacji i okrutnym traktowaniem przez ówczesnych funkcjonariuszy władzy, jak to wskazano we wniosku, bowiem brak jest dowodów na to wskazujących, jednak sama śmierć w izolacji nie może zostać pominięta w procesie ustalania wysokości zadośćuczynienia i wpływa na jego podwyższenie.</p> <p>Zadośćuczynienie jako przybliżony ekwiwalent doświadczonej krzywdy ma wynagradzać doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwić przezwyciężenie ujemnych następstw represji i chociaż nie może definitywnie naprawić doznanej krzywdy, to ze względu na brak lepszych warunków powinno dać – zasadniczo represjonowanemu – lub jego dzieciom, pewnego rodzaju satysfakcję oraz umożliwić zaspokojenie pragnień wykraczających poza zaspokojenie zwykłych potrzeb życiowych. Wysokość zadośćuczynienia przyznana dzieciom represjonowanego ustalona powinna być w takiej samej wysokości jaka przysługiwałby samemu represjonowanemu – tak, co do zasady. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że żądanie finansowe skierowane do Skarbu Państwa ma miejsce kilkadziesiąt lat po wejściu w życie tak zwanej ustawy lutowej, zaś wnioskodawczyni, z uwagi na stan zdrowie, nie jest w stanie w pełni skorzystać z przyznanego jej przysporzenia majątkowego. Córka <span class="anon-block">S. S.</span>, <span class="anon-block">M. K. (2)</span> w momencie zatrzymania ojca była <span class="anon-block">(...)</span>dzieckiem. Niewątpliwie miała traumę z tym związaną, która do końca życia będzie jej towarzyszyła. Bez wątpienia wiadomość o śmieci ojca była dla niej druzgocąca, była wówczas nastolatką, która wchodziła w dorosłe życie, a pozostała tylko z matką i <span class="anon-block">(...)</span> młodszymi siostrami. Życie rodziny było wówczas na pewno trudne, przepełnione cierpieniem, a nadto koniecznością mierzenia się trudami codzienności. Mimo tych jednak przeżyć <span class="anon-block">M. K. (2)</span> założyła rodzinę, wyszła za mąż, urodziła dzieci. Brak też informacji na temat, aby traumatyczne przeżycia wpłynęły na jej zdrowie, aby uniemożliwiały normalne funkcjonowanie i długie życie, zważywszy, że aktualnie <span class="anon-block">M. K. (2)</span> jest osobą w słusznym wieku, ma ponad <span class="anon-block">(...)</span> lata. Od okresu zaś represjonowania ojca upłynęło wiele lat.</p> <p>Ustalając wysokość zadośćuczynienia sąd wziął pod uwagę czas trwania represjonowania – blisko 4 lata, dolegliwości z tym związane, wiek i warunki osobiste <span class="anon-block">S. S.</span>, bardzo trudne warunki w okresie izolacji, rozłąkę, jego sytuację rodzinną oraz skutki w sferze osobistej jakich doznał w związku z zastosowaną wobec niego izolacją. Do jego śmierci w czasie osadzenia przyczynić się mogły panujące tam warunki i choć nie jest to definitywnie pewne, to sam fakt utraty życia w więzieniu sąd również miał na uwadze ustalając wysokość zadośćuczynienia, zważywszy na spotęgowaną przez to traumę i krzywdę bliskich osadzonego. Sama świadomość, że ojciec jest więźniem i przebywa w trudnych warunkach musiała powodować u wnioskodawczymi ogromny ból, zaś wiadomość, że ojca straciła i nigdy już go nie zobaczy, była ogromnym ciosem. Ponadto, szczątki <span class="anon-block">S. S.</span> zostały odnalezione i zidentyfikowane dopiero w wyniku prowadzonych w dniu 07 kwietnia 2021 roku prac poszukiwawczo – ekshumacyjnych na Cmentarzu Centralnym w <span class="anon-block">K.</span>, a ponownie pochowany został na cmentarzu w <span class="anon-block">A.</span> w dniu 12 marca 2024 roku. Żądanie zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 10 000 000,00 złotych z tytułu śmierci w czasie osadzenia nie znajduje uzasadnienia, bowiem brak jest potwierdzenia na to, że do śmierci doszło wskutek warunków panujących podczas izolacji lub wskutek umyślnego działania osób trzecich.</p> <p>W odniesieniu do kwestii związanej z odszkodowaniem, pełnomocnik wnioskodawców domagał się zasądzenia tytułem odszkodowania kwoty 395 240,99 złotych stanowiącej sumę utraconych dochodów przez <span class="anon-block">S. S.</span> w okresie osadzenia, ustaloną w oparciu <br/>o wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę w 2025 roku. Żądanie odszkodowania obejmuje okres osadzenia – 44 i pół miesięcy, tj. od dnia 24 kwietnia 1946 roku do dnia 08 stycznia 1950 roku.</p> <p>Biorąc pod uwagę, że zasady słuszności i sprawiedliwości nakazują orzeczenie odszkodowania w granicach tego co osoba pozbawiona wolności realnie utraciła, przyjąć należy, że odszkodowanie winno obejmować wysokość dochodu jaki represjonowany uzyskałby gdyby nie został pozbawiony wolności. <span class="anon-block">S. S.</span> pracował przed osadzeniem jako gajowy miejscowego lasu państwowego. Był wówczas młodym człowiekiem i bez wątpienia, gdyby nie osadzenie, na pewno kontynuowałby pracę. Zatrzymanie i osadzenie uniemożliwiło kontynuowanie pracy i spowodowało zubożenie rodziny <span class="anon-block">S. S.</span>. Konieczne zatem staje się zasądzenie odszkodowania, jednak nie w wysokości wskazanej we wniosku i nie na podstawie zaproponowanego tam wyliczenia odnoszącego się do przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w 2025 roku. Jak wynika z informacji przełożonej przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 31 października 2025 roku, w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030110123" title="Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 stycznia 2003 r. w sprawie stanowisk, stopni służbowych oraz zasad wynagradzania w Służbie Leśnej - Dz. U. z 2003 r. Nr 11, poz. 123 ()">rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 stycznia 2003 w sprawie stanowisk, stopni służbowych oraz zasad wynagradzania w Służbie Leśnej</a> (Dz.U.2003, poz. 123, zm. Dz. U. 2025, poz. 200), uwzględnione jest stanowisko gajowego, mimo, że jak wskazano w w/w piśmie, od szeregu lat nie występuje ono w jednostkach organizacyjnych lasów państwowych.</p> <p>Zgodnie z tabelą zaszeregowania stanowiącą załącznik do powyższego rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia dla stanowiska gajowego określa współczynnik w przedziale 2,850-5,305 pomnożony przez stawkę wyjściową, która aktualnie wynosi 1950,00 złotych. Sąd ustalił wysokość kwoty odszkodowania w oparciu o treść powyższego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę, że <span class="anon-block">S. S.</span> wykonywał pracę fizyczną w charakterze gajowego, a stanowisko takie - zgodnie treścią powyższego rozporządzenia umiejscowione jest najniżej w kategorii zaszeregowania, nie wymaga szczególnych kwalifikacji, jest najniżej wynagradzane wśród pracowników lasów - wartość odszkodowania ustalić należy w oparciu o najniższy współczynnik, czyli 2,850 a pomnożony przez stawkę wyjściową, tj. 1950,00 złotych i okres faktycznej izolacji, kiedy <span class="anon-block">S. S.</span> pobawiony był możliwości zarobkowania, uzyskujemy kwotę 247.308,75 złotych.</p> <p>O kosztach postępowania sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 kpk</a>. Wysokość zwrotu wydatków należnych wnioskodawczyniom z tytułu ustanowienia pełnomocnika sąd ustalił na podstawie §11.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> </div>