I SA/Wa 1770/09

SENTENCJA Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.K. i M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.K. i M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić T.K. i M.K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. UZASADNIENIE T.K. oraz M.K. wnioskiem z dnia 4 grudnia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.K. i M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wnioskodawcami pozostaje J.K. - żona M.K.. Źródłem utrzymania rodziny są wynagrodzenia ze stosunku pracy M.K. i J.K. oraz świadczenie emerytalne T.K. w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni użytkowej [...] m² oraz działka o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podkreślili, że są osobami schorowanymi oraz że znaczną część uzyskiwanego dochodu przeznaczają na zakup lekarstw i leczenie. Skarżący zaznaczyli, że poważnym obciążeniem finansowym rodziny są opłaty związane z utrzymaniem (światło, gaz, woda, wywóz śmieci) oraz wskazali, że J.K. nabyła nieodpłatnie od Skarbu Państwa akcje spółki [...] – [...] każda o wartości nominalnej [...] zł, które nie mogą być przedmiotem obrotu przed 1 lipca 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 9 grudnia 2009 r. wnioskodawcy nadesłali zaś szereg dokumentów potwierdzających podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące ich sytuacji majątkowej, w tym wyciąg z posiadanego przez J.K. i M.K. rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 1 grudnia 2009 r. do dyspozycji pozostawały środki pieniężne w wysokości [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą bowiem jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności wówczas gdy posiada stały miesięczny dochód. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce wyjątkowo, w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że T.K. i M.K. nie wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.K. – J.K.. Miesięczny dochód rodziny wynosi zaś łącznie około [...] zł. Nie można zatem uznać, że wnioskodawcy należą do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Co prawda – jak podniesiono w złożonym wniosku - skarżący ponoszą koszty związane z utrzymaniem domu oraz leczeniem. Nie zmienia to jednak faktu, że rodzina uzyskuje stały, stosunkowo wysoki dochód i sytuacji majątkowej wnioskodawców nie można utożsamiać z sytuacją osób nieosiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zaznaczyć również należy, że z nadesłanego wyciągu z posiadanego przez M.K. i J.K. rachunku bankowego wynika, iż na dzień 1 grudnia 2009 r. do dyspozycji pozostawały środki pieniężne w wysokości [...] zł. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że wnioskodawcy są w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty postępowania w sprawie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.