I OZ 1134/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1303/09 odmawiające przyznania skarżącej E. G. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. C., K. C., E. G. i P. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1303/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej E. G. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. C., K. C., E. G. i P. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem W. G. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawczyni i jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni 110 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 38 m2. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że utrzymuje się jedynie z emerytury. Ponadto w piśmie z dnia 12 października 2009 r. (sprzeciw) E. G. zmodyfikowała swój wcześniejszy wniosek i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sąd I instancji uznał, że E. G. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca uzyskuje wraz z mężem stały dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, posiada ponadto dom oraz mieszkanie. Wnioskodawczyni nie należy zatem do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Sytuacja majątkowa skarżącej przemawia za stwierdzeniem, że jest ona w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty postępowania w sprawie. Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca E. G., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że z uzyskiwanego dochodu pomaga finansowo pełnoletnim dzieciom, a zwłaszcza córce, która samotnie wychowuje dwójkę dzieci. Ponadto wskazała na swój zły stan zdrowia i związaną z tym konieczność ponoszenia znacznych nakładów związanych z leczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji w oparciu o złożony przez skarżącą E. G. wniosek o przyznanie prawa pomocy ustalił, że dochód E. G. i prowadzącego z nią wspólne gospodarstwo domowe męża W. G. wynosi [...] zł brutto. Ponadto ustalono, że skarżąca posiada dom o powierzchni 110 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 38 m2. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącej uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca nie należy do osób, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie na marginesie wskazać należy, że powoływanie się przez skarżącą na trudną sytuację majątkową jej pełnoletniej córki nie może mieć wpływu na decyzję w przedmiocie udzielenia prawa pomocy skoro córka nie prowadzi wspólnego ze skarżącą gospodarstwa domowego, a ponadto jest osobą pełnoletnią. Nie sposób również pominąć faktu, że nawet sama skarżąca dysponuje stałym, dochodem i będąc świadomą prowadzonego postępowania sądowego powinna zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią jej partycypowanie w jego kosztach. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.