I SA/Wa 1291/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 marca 2022 r. nr DAP-WOSRFR-7280-91/2021/JL w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Danuty Snarskiej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r. nrDAP-WOSRFR-7280-91/2021/JL Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku D. S., postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia 18 listopada 2021 r. nr GN-II.7541.233.2019.MaSt. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że wskazaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił D. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. I. nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości H., gm. T., pow. [...], woj. nowogródzkie Decyzja I instancji doręczona została stronie w dniu 23 listopada 2021 r. Od powyższej decyzji D. S. złożyła odwołanie w dniu 9 grudnia 2021 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r., na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej jako - ustawa COVID-19) Minister zawiadomił stronę, że odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji zostało wniesione z uchybieniem terminu. Termin do złożenia odwołania od ww. decyzji upłynął bowiem stronie z dniem 7 grudnia 2021 r., natomiast odwołująca wniosła odwołanie nadane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w polskiej placówce pocztowe w dniu 9 grudnia 2021 r. Jednocześnie, działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 Minister wyznaczył stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 18 listopada 2021 r. Minister poinformował również, że strona powinna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania Dalej w uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że skarżąca nie spełniła przesłanek wymaganych przepisami prawa, gdyż nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Podkreślił, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie podważał ani okoliczności choroby, ani faktycznych utrudnień w życiu osobistym, które z tego faktu płyną, jednak samo twierdzenie strony, że w terminie na wniesienie odwołania miała takie problemy zdrowotne, które uniemożliwiały dokonanie tej czynności, nie zostało przez nią uprawdopodobnione. D. S. składając wniosek o przywrócenie terminu, pomimo wezwania organu II instancji do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, nie poparła swoich twierdzeń jakimkolwiek dokumentem, np. zaświadczeniem lekarskim o przebyciu choroby, na którą się powołuje. Dlatego postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Od powyższego postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji D. S. wniosła skargę. Skarżąca wskazała że jest osobą schorowaną, cierpi na wiele schorzeń. Pozostaje zależna od córki przy wykonywaniu wielu codziennych czynności, w tym przy odbiorze i nadaniu bieżącej korespondencji. Z tego też powodu uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Do skargi skarżąca załączyła odpisy dokumentacji lekarskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej, jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 marca 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie od decyzji I instancji skarżąca wniosła z uchybieniem 14 - dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. dla wniesienia odwołania. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji doręczona została skarżącej w dniu 23 listopada 2021 r. (wtorek) , natomiast odwołanie wniesione zostało w dniu 9 grudnia 2021 r (czwartek), a zatem po upływie terminu. Dokonując prawidłowych ustaleń w zakresie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 Minister pismem z 14 stycznia 2022 r. zawiadomił stronę o uchybieniu terminu i wyznaczył stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji I instancji. Pismem z dnia 11 lutego 2022 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu, jako przyczynę jego uchybienia wskazując zły stan zdrowia. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do stanowił art. 58 k.p.a. Zgodnie z jego treścią w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. II OSK 110/21 publikowane CBOSA). Wobec powyższego, kierując się przyjętą interpretacją omawianego przepisu, uzasadnione jest stanowisko zgodnie z którym okoliczności przywołane przez skarżącą w jej wniosku o przywrócenie terminu mogły stanowić podstawę do przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skarżąca we wniosku wskazała, że choroba na którą cierpiała tj. poważne przeziębienie z gorączką i bardzo wysokie ciśnienie wraz z przewlekłymi chorobami współistniejącymi oraz podeszły wiek uniemożliwiły jej wniesienia odwołanie w terminie. Podniesione okoliczności znalazły potwierdzenie w zaświadczeniach lekarskich, dołączonych do skargi, z których wynika, że skarżąca cierpi na szereg schorzeń oraz w okresie od 20 listopada do 10 grudnia 2021 r. była chora. Powyższe, wynikające z dokumentacji lekarskiej okoliczności, mogą dowodzić, tego że w okresie poprzedzającym operacje stan zdrowia uniemożliwiał skarżącej wniesienie odwołania. Przedłożona wraz z skargą dokumentacja rzeczywiście nie została dołączona do wniosku do przywrócenie terminu, jednak kierując się treścią art. 79a § 1 k.p.a. w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu organ winien wezwać skarżącą do przedłożenia dokumentacji dotyczącej leczenia. Zgodnie z przywołanym powyżej art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W ocenie Sądu, w okolicznościach danej sprawy, z przedstawionych powyżej powodów, rozpoznanie wniosku strony nastąpiło z pominięciem dyspozycji przytoczonego powyżej przepisu, a stwierdzone naruszenie przepisu prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie, na postawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a., zostało uchylone. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy jest zobowiązany rozważyć, czy wiek i choroba skarżącej nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sprawa została, na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.