I SA/Sz 713/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia 9 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności 1. Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie. 2. Umarza postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "spółka") złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" w ramach konkursu nr RPZP [...]. Zgodnie z regulaminem konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 Oś priorytetowa VII Włączenie społeczne Działanie 7.7. Wdrożenie programów wczesnego wykrywania wad rozwojowych i rehabilitacji dzieci z niepełnosprawnościami oraz zagrożonych niepełnosprawnością Regionalny Program Zdrowotny Województwa Z. pn. "Wczesne wykrywanie i rehabilitacja wad wzroku wśród uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej na lata 2019-2021" Konkurs nr: [...], jednym z kryteriów oceny projektów było spełnienie kryterium dopuszczalności nr 3 - Kwalifikowalność Beneficjenta (pkt. 4.2.1.2. Regulaminu). Spółka we wniosku o dofinansowanie, w pkt. B.2. "Typ wnioskodawcy" wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej natomiast w pkt B.9. "Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy", wskazała, że posiada status podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w zakresie użyteczności publicznej. Pismem z 28 kwietnia 2020 r. Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020, tj. Wojewódzki Urząd Pracy w S. (dalej: "IP", "Instytucja Pośrednicząca"), poinformowała spółkę o pozytywnej ocenie wniosku i skierowaniu projektu do dofinansowania. Warunkiem zawarcia umowy o dofinansowanie było dostarczenie przez spółkę wskazanych w tym piśmie dokumentów, obejmujących m.in.: uwierzytelnioną kopię statutu lub innego dokumentu stanowiącego podstawę prawną działalności wnioskodawcy, wypis z organu rejestrowego dotyczącego wnioskodawcy (np. wyciąg z KRS) aktualny na dzień podpisania umowy o dofinansowanie. Wymienione przez organ dokumenty zostały przez spółkę złożone. Pismem z 5 czerwca 2020 r. IP zwróciła się do spółki o uzupełnienie złożonej dokumentacji o dokument potwierdzający jej kwalifikację jako podmiotu ekonomii społecznej prowadzącego działalność statutową lub gospodarczą w obszarze użyteczności publicznej. W odpowiedzi spółka przedłożyła protokół ze zgromadzenia wspólników spółki z 4 czerwca 2016 r., na którym to zgromadzeniu podjęto Uchwałę nr [...] w sprawie ustanowienia spółki podmiotem ekonomii społecznej, co – jak wynika z uchwały – ma oznaczać, że spółka: nie działa w celu osiągnięcia zysku; będzie przeznaczać całość dochodu na realizację celów statutowych; nie będzie przeznaczać zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników. Pismem z 8 lipca 2020 r., nr [...], IP poinformowała o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowaniu, z uwagi na niespełnienie przez spółkę kryterium dopuszczalności, tj. nieposiadanie statusu podmiotu ekonomii społecznej. Pismem z 13 lipca 2020 r. uzupełniono wcześniejsze pismo o pouczenie o przysługującym spółce prawie do wniesienia protestu. 23 lipca 2020 r. spółka skierowała do IP pismo uznane za protest. Po otrzymaniu pouczenia z 13 lipca 2020 r. spółka wystosowała analogiczne pismo z 14 sierpnia 2020 r. Spółka zarzuciła błędną wykładnię art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057, dalej: "d.p.p.w.") i wniosła o ponowne sprawdzenie złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryterium dopuszczalności na dzień podpisania umowy o dofinansowanie i w konsekwencji zawarcie umowy ze spółką w ramach projektu. W odpowiedzi na pismo z 14 sierpnia również uznane za protest, pismem z [...] września 2020 r. nr [...] Instytucja Pośrednicząca rozstrzygnęła o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia IP przedstawiła dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazała na informacje zawarte we wniosku spółki (w części B.2. i B.9.) odnośnie do posiadania przez nią statusu podmiotu ekonomii społecznej. Stwierdzono, że informacje te nie znajdują potwierdzenia w dokumentach przedłożonych IP przez spółkę, tj.: w umowie spółki (akt notarialny z 12 sierpnia 2014 r., Repertorium A nr [...]) i w protokole ze zgromadzenia wspólników spółki z 4 czerwca 2016 r. W opinii IP spółka nie jest zatem podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie w ramach konkursu, ponieważ nie spełnia kryterium dopuszczalności nr 3 - "Kwalifikowalność Beneficjenta/Partnera". IP oceniła, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być organizacją pożytku publicznego, ale uzyskanie tego statusu uzależnione jest spełnieniem określonych warunków. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Tymczasem, z umowy spółki, zawartej 12 sierpnia 2014 r., informacja taka nie wynika. Zapisy umowy w § 1 i § 2 wprost wskazują, że spółka prowadzi działalność gospodarczą pod firmą M. Sp. z o.o. O prowadzeniu działalności gospodarczej świadczy szereg świadczonych przez spółkę usług, tj. np.: usługi budowlane, usługi hotelarskie, usługi gastronomiczne, usługi w zakresie technologii informatycznych i komputerowych, działalności agentów zajmujących się sprzedażą płodów rolnych, żywych zwierząt, surowców dla przemysłu tekstylnego i półproduktów itp., których nie można zaliczyć do działalności prowadzonej przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych. Zapisy § 11 umowy spółki nie wyłączają również możliwości uzyskania przez wspólników jakiejkolwiek korzyści finansowej z tytułu bycia wspólnikiem. Według IP przyjęta 4 czerwca 2016 r. podczas zgromadzenia wspólników uchwała nie zmienia w tym zakresie zapisów umowy spółki. Oznacza to, że dalej możliwe jest działanie spółki w celu osiągnięcia zysku i podziału zysku pomiędzy udziałowców. W umowie brak jest również zapisów wskazujących na prowadzenie przez spółkę działalności o charakterze pożytku publicznego. Nie wynika to również z Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast zawarte w piśmie z 9 czerwca 2020 r. oświadczenie spółki, że ani wspólnicy, ani pracownicy nie otrzymują dywidend, a całość dochodu przeznaczona jest na realizację celów statutowych, w tym walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym (m.in. kursy językowe i komputerowe, badania przesiewowe dzieci i dorosłych), nie jest w opinii IP wystarczające do uznania spółki za podmiot ekonomii społecznej. Żaden z dokumentów przedłożonych do IP nie potwierdza prowadzenia przez spółkę działalności społecznie użytecznej w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. W związku z tym wnioskodawcy nie można zakwalifikować do podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 d.p.p.w. Negatywna ocena kryterium dopuszczalności nr 3 w wyniku ponownej weryfikacji kryterium na etapie poprzedzającym podpisanie umowy jest zatem zasadna. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła rozstrzygnięcie IP z [...] września 2020 r., zarzucając naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 4 d.p.p.w. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca nie spełnia warunków prowadzenia działalności pożytku publicznego, a w konsekwencji naruszenie art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U z 2020 r. poz. 818; dalej: "ustawa wdrożeniowa") w związku z pkt 4.2.1.2. Regulaminu konkursu, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że spółka nie spełniła kryterium dopuszczalności nr 3 - Kwalifikowalność Beneficjenta określonego w pkt. 4.2.1.2. Regulaminu, tj. uznanie, że skarżąca nie jest podmiotem ekonomii społecznej prowadzącym działalność statutową lub gospodarczą w obszarze usług użyteczności publicznej i tym samym nie spełnia warunku określonego w pkt. 2.2.1. tiret 4 Regulaminu, podczas gdy w chwili składania wniosku, w czasie dokonywania oceny, ponownej weryfikacji dokonywanej przed zawarciem umowy o dofinansowanie oraz podczas rozpatrywania protestu, skarżąca posiadała status podmiotu ekonomii społecznej, a tym samym spełniała kryterium dopuszczalności określone w pkt. 4.2.1.2. Regulaminu. Naruszenie to skutkowało odstąpieniem od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Skarżąca wniosła o: uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję celem podpisania umowy o dofinansowanie; zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba ustawę wdrożeniową. W art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ustawodawca przewidział, że wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym oraz pozakonkursowym. W trybie konkursowym wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzonego przez właściwą instytucję. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniają warunki w nim wskazane (art. 39 ust. 1 i ust. 2 in principio). W przypadku negatywnej oceny projektu wybieranego w trybie konkursowym wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Przy czym negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której: 1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny; 2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, albo – jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie – pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie na podstawie porozumienia albo umowy, o których mowa w art. 10 ust. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w ust. 1 (art. 61 ust. 5 in principio). W rozpatrywanej sprawie pismem z 8 lipca 2020 r. IP poinformowała skarżącą o odstąpieniu od podpisania umowy o dofinansowaniu z uwagi na niespełnienie przez spółkę kryterium dopuszczalności, a pismem z 13 lipca 2020 r. IP jedynie uzupełniła wcześniejsze pismo o pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia przez wnioskodawcę protestu. Pismem z 23 lipca 2020 r. spółka wniosła do IP pismo zatytułowane: "Ustosunkowanie się do pisma Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia 8 lipca 2020 roku", które zostało uznane za protest. Natomiast po otrzymaniu pisma z 13 lipca 2020 r. zawierającego jedynie pouczenie spółka wniosła do IP pismo zatytułowane: "Protest od negatywnego wyniku oceny formalno-merytorycznej projektu pt. "[...]". W odpowiedzi na protest z 23 lipca 2020 r. dotyczący negatywnej oceny projektu pn.: [...], nr [...] złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 IP, [...] sierpnia 2020 r. IP wydała rozstrzygnięcie [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Wypada przy tym stwierdzić, że na skutek wniesionej przez spółkę skargi, wyrokiem z 12 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 642/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że powyższa ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (wyroki sądów administracyjnych przywołane w sprawie dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Następnie, w odpowiedzi na protest z 14 sierpnia (wniesiony od pouczenia doręczonego stronie pismem z 13 lipca 2020 r.) wniesiony przez wnioskodawcę w tożsamej materii, [...] września 2020 r. Instytucja Pośrednicząca wydała kolejne rozstrzygnięcie [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, które jest przedmiotem rozpoznawanej skargi. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie IP stanowi w istocie "zdublowanie" uprzedniego nieuwzględnienia protestu wniesionego w tożsamej sprawie. Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy Sąd za zasadne uznał umorzenie postępowania w sprawie wobec jego bezprzedmiotowości. Nie jest bowiem sporne, że protest w tej samej sprawie został już rozpatrzony przez Instytucję Pośredniczącą, a następnie zaskarżony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który rozpoznał skargę, co czyni ponowne rozstrzyganie w tej kwestii bezprzedmiotowym (wyroki z 12 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 642/20). Jednocześnie Sąd, uwzględniając skargę, uznał, że konieczne jest uchylenie i w ten sposób wyeliminowanie z obiegu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia z [...] września 2020 r. z uwagi na fakt, że powyższe stanowisko "dubluje" wyrażone już przez IP stanowisko z [...] sierpnia 2020 r. w tożsamej sprawie. Powtórne informowanie wnioskodawcy o nieuwzględnieniu protestu wraz z pouczaniem o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61 ustawy w przypadku, w którym ocena taka została już dokonana, stanowi w opinii sądu naruszenie art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a więc przepisu o charakterze procesowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2018 r. II GSK 4267/17). Stosownie do art. 67 ustawy wdrożeniowej do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Sąd rozpoznający sprawę uznał jednak, że nie jest możliwe ograniczenie kompetencji sądu – w ramach kontroli legalności oceny projektu – w przypadku rażącego naruszenia prawa w postępowaniu odwoławczym wywołanym wniesieniem protestu. W sytuacji dostrzeżenia przez sąd rozpatrujący skargę kwalifikowanych wad w postępowaniu konkursowym, w szczególności przypadków rażącego naruszenia prawa, rozumianego jako prawo powszechnie obowiązujące, np. w ramach ogólnego postępowania administracyjnego jako standardowej przesłanki nieważności, należy uznać możliwość kontroli rozstrzygnięcia wykraczającego poza zarzuty zawarte w proteście (por. wymieniony wyrok NSA II GSK 4267/17). Wyłączenie takiej możliwości stałoby w sprzeczności z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w rozstrzygnięciu. Wobec nie zawarcia w sentencji wyroku rozstrzygnięcia o kosztach strona skarżąca może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 157 § 1 p.p.s.a. w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku.