II SA/Ol 682/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. N. na czynność Wójta "[...]" z dnia "[...]", znak: "[...]" w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczeń wychowawczych postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. UZASADNIENIE Informacją z dnia "[...]" Wójt "[...]" powiadomił A. N. o przyznaniu świadczeń wychowawczych na O. K. i M. K. w okresie od października 2019 r. do maja 2021 r. Pismem z dnia 9 lipca 2020 r. A. N. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" o wskazanie przyczyn i podstaw prawnych, dla których przyznane świadczenia nie są jej wypłacane. W odpowiedzi, pismem z dnia "[...]" Wójt poinformował A. N. o tymczasowym wstrzymaniu wypłaty świadczenia 500+ na dzieci: O. K. i M. K. Przyczyną wstrzymania wypłaty świadczeń na rzecz matki była ustalona okoliczność, że dzieci zamieszkują aktualnie ze swoim ojcem. A. N. wniosła w dniu 2 września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność Wójta "[...]" wyrażoną w piśmie z dnia "[...]" w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczeń wychowawczych. Skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie art. 23 ust. 1a i ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 12 października 2020 r. Sąd odrzucił skargę A. N. ze względu na wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych, w dniu 16 października 2020 r. Pismem z dnia 22 października 2020 r. (data nadania przesyłki pocztowej: 23 października 2020 r.) skarżąca przesłała do sądu, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca we wniosku podniosła, że pismo Wójta z dnia "[...]" nie zawierało żadnego pouczenia o możliwości jego zaskarżenia ani o prawie wniesienia skargi do sądu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie, ponieważ skarżąca, w ocenie organu, powinna wnieść zażalenie na postanowienie odrzucające skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Art. 87 § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W judykaturze wyrażono pogląd, który Sąd orzekający w pełni podziela, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi może być wniesiony przed wydaniem przez sąd pierwszej instancji postanowienia o odrzuceniu skargi lub po wydaniu takiego postanowienia. W obu wypadkach wniosek powinien być złożony za pośrednictwem organu (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 265). Akceptuje się złożenie wniosku bezpośrednio do sądu, gdy skarga została przekazana przez organ wraz z aktami sprawy, a w szczególności gdy sąd administracyjny odrzucił już skargę. W takim wypadku niecelowe byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu (por. R.Hauser, J.Drachal, Metodyka pracy w sądach administracyjnych, Warszawa 2015, s. 300 i powołane tam orzecznictwo). Innymi słowy, zasadą jest składanie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie albo bezczynność jest zaskarżona. Dopuszczalne jest jednak, w wyjątkowych przypadkach, złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego. Nie można jednak z tego faktu wywodzić, że skoro skarga z aktami sprawy jest już w sądzie administracyjnym, a dodatkowo wydano postanowienie o jej odrzuceniu, to niedopuszczalne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w trybie określonym w art. 87 § 3 p.p.s.a. (v: postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. II OZ 1278/16). Z akt sprawy wynika, że skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi w dniu 16 października 2020 r., kiedy doręczono jej postanowienie o odrzuceniu skargi. W ocenie Sądu, należy uznać, że w tym też dniu w przedmiotowej sprawie ustała przyczyna uchybienia terminu i rozpoczął bieg siedmiodniowy okres przewidziany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z treścią art. 87 § 3 p.p.s.a strona zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, liczony od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi bowiem nadała przesyłkę zawierającą wniosek w ustawowym terminie, wskazała na okoliczności uprawdopodobniające brak winy, a jednocześnie dokonała uchybionej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OZ 1278/16, postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1051/16). Sąd uznał , że doszło do uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w uchybieniu terminu z uwagi na specyfikę zaskarżonej czynności, co do której organ nie ma w ogóle obowiązku pouczenia o ewentualnym sposobie i terminie jej kwestionowania przed sądem administracyjnym. Dlatego skarżąca, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, ma prawo powoływać się na brak wiedzy w tym zakresie. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje także regulacja zawarta w art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którą w przypadku skarg na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., Sąd po wniesieniu skargi może uznać , że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W tym stanie rzeczy, należało orzec jak w postanowieniu.