IV SA/Wr 300/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi D.V. na niewykonanie przez Wojewodę D. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wr 432/21 I. wymierza Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych, II. stwierdza bezczynność Wojewody D. w wykonaniu wyroku, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE W dniu 16 września 2020 r. do Wojewody D. wpłynął wniosek z dnia 14 września 2020 r. D. V., obywatela Ukrainy, o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. W dniu 2 czerwca 2021 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w załatwieniu wniosku strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wr 432/21: I. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdził bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącego, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 900 złotych; IV. oddalił dalej idącą skargę; V. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu 21 lutego 2022 r. W dniu 22 marca 2022 r. strona wezwała organ do wykonania wyroku WSA, informując, że w sprawie nie została wydana decyzja. W dniu 11 kwietnia 2022 r. wpłynęła do organu skarga strony z dnia 7 kwietnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na niewykonanie wyroku WSA z dnia 21 października 2021 r. Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w wysokości 697 zł. W dniu 9 maja 2022 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni i udokumentowania aktualnego źródła dochodu oraz poinformował stronę o terminie zakończenia postępowania (6 miesięcy od wymienionych w wezwaniu zdarzeń). W tym samym dniu organ wystosował wniosek o udostępnienie informacji granicznej do placówki straży granicznej [...] oraz zwrócił się do strony o podanie numeru konta bankowego. W odpowiedzi na skargę z dnia 12 maja 2021 r. organ wniósł o oddalenie skargi. W dniu 17 maja 2022 r. wpłynęła odpowiedź z 12 maja 2022 r. z placówki straży granicznej. W dniu 23 maja 2022 r. wpłynęła odpowiedź strony na wezwanie organu wraz z dokumentami. W dniu 25 maja 2022 r. strona podała numer konta bankowego. W dniu 31 maja 2022 r. Wojewoda wydał decyzję nr [...], udzielającą zezwolenia stronie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz sporządzono pismo wysyłające decyzję w załączeniu. Decyzja została doręczona stronie w dniu 13 czerwca 2022 r. W dniu 8 czerwca 2022 r. skierowano do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju pismo w sprawie przekazania zasądzonej sumy 900 zł i zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie 597 zł. Kwoty te zostały przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 14 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., II SA 2015/00, LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594). Cytowany art. 154 § 1 p.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 22 marca 2022 r., wzywające organ do wykonania wyroku, a tym samym rozpoznania wniosku. Bezspornie również wyrokiem z 21 października 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 432/21, tutejszy Sąd uwzględnił skargę cudzoziemca na bezczynność organu i zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego w terminie 30 dni. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, odpis prawomocnego wyroku z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt IV SAB/Wr 432/21, wraz z aktami administracyjnymi sprawy, doręczony został organowi w dniu 21 lutego 2022 r. (data na prezentacie organu). Od tego dnia zatem rozpoczął bieg termin 30 dni do załatwienia sprawy. Tymczasem organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem w terminie wyznaczonym w jego punkcie I. W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie w związku z wezwaniem organu z dnia 9 maja 2022 r., strona uzupełniła wniosek w dniu 23 maja 2022 r. i podała numer rachunku bankowego w dniu 25 maja 2022 r. Powyższy okres oczekiwania przez organ na dokonanie czynności przez stronę podlega wyłączeniu z okresu przewidzianego na załatwienie sprawy (14 dni). W następnej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 k.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy nie miała - w ocenie Sądu - charakteru rażącego, pomimo że wskazanego przez Sąd 30-dniowego terminu na załatwienie sprawy organ nie dochował. Organ przez 76 dni nie podjął jakiegokolwiek działania w kierunku wykonania wyroku. Dopiero po upływie tego okresu bezczynności, po złożeniu wezwania do wykonania wyroku i skargo do WSA, skierowano do skarżącego jedyne wezwanie z dnia 9 maja 2022 r., dotyczące uzupełnienia wniosku i podania numeru konta bankowego. Następnie po uzupełnieniu przez stronę dokumentacji i podaniu numeru rachunku bankowego, w dniu 31 maja 2022 r. wydano decyzję zezwalającą na pobyt rezydenta długoterminowego UE, a 8 czerwca 2022 r. skierowano do Dyrektora Wydziału Organizacji i Rozwoju pismo w sprawie przekazania zasądzonej sumy i zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 13 czerwca 2022 r., a zasądzone kwoty zwrócono w dniu 14 czerwca 2022 r. Rzeczywisty czas wykonania wyroku Sądu trwał 82 dni. Okoliczność ta przesądza o tym, że bezczynność Wojewody nie miała charakteru rażącego. Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną, w ramach przysługujących kompetencji, Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Wobec uznania bezczynności organu w wykonaniu przedmiotowego wyroku przez Sąd za nierażącą, opierając się na przepisach art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł, mając na uwadze jej dyscyplinującą funkcję na przyszłość oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Dodatkowo w tym miejscu należy przytoczyć treść przepisów art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., stanowiących, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (§ 2) Wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie przez niego wyroku nie jest więc uzależnione od stwierdzenia rażącego charakteru bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 154 § 7 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, może, lecz nie musi, przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Sąd w niniejszym przypadku doszedł do przekonania, że z uwagi na stosunkowo niewielki upływ czasu po wydaniu wyroku z dnia 21 października 2021 r. do dnia wydania decyzji zezwalającej na pobyt nie jest konieczne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2, 6 i 7 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania składa się wpis od skargi 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.