V SA/Wa 111/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. znak: [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: "ARiMR", "Agencja", "organ") poinformowała M. K. (dalej jako: "Strona", "Skarżący"), że w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2014-2020, który wpłynął do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 15 marca 2018 r. na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (Dz. U. z 2017r. poz. 562 ze zm.) Agencja odmówiła przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1371 z późn. zm.). Powyższe rozstrzygnięcie, zaskarżone przez Stronę, zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] marca 2019 r. (data nadania przesyłki rejestrowanej) do Biura Wsparcia Inwestycyjnego (...) Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek M. K. o pomoc finansową, złożony w ramach działania "Inwestycje w środki trwałe’' poddziałanie "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych", typ "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach obszaru wskazanego w § 4 ust. 1 pkt. 1 lit. d rozporządzenia. Wniosek dotyczył zakupu 8 nowych maszyn rolniczych. Do wniosku dołączono: - Biznesplan na elektronicznym nośniku danych (CD) oraz wydruk arkusza podsumowującego biznesplan (oryginał), - Oświadczenie współposiadacza gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy, w przypadku gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie stanowiącym przedmiot współposiadania, wypełnione przez K. K. - oryginał z dnia[...] lutego 2019 r., - Opis zadań wymienionych w zestawieniu rzeczowo-finansowym (...) z dnia (...) lutego 2019 r. - oryginał, - Kopia dokumentu tożsamości M. K. i K. K., - Faktura nr [...] z dnia (...) listopada 2017 r. - kopia, - Plan sprzedaży z dnia (...) lutego 2018 r. - oryginał, - Umowę dzierżawy z dnia (...) czerwca 2013 r. - kopia, - Wykaz środków trwałych z dnia 1 marca 2018 r. - oryginał, - Oświadczenie o nieposiadaniu nr REGON z dnia 28 lutego 2018 r. - oryginał. Agencja, uznając że złożony wniosek o przyznanie pomocy nie spełniał wymogów formalnych i merytorycznych, w dniu 9 sierpnia 2019 r. wezwała Skarżącego do usunięcia nieprawidłowości oraz uzupełnienia braków, w tym m.in. do dostarczenia obowiązkowego Załącznika nr 1 do wniosku o pomoc finansową, tj. Oświadczenia współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy - w przypadku gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie, w skład którego wchodzi nieruchomość będąca przedmiotem współposiadania - sporządzonego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję i wypełnionego oddzielnie przez wszystkich współposiadaczy działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], tj. K. K., R. K. oraz K. K. (analiza Tabeli 4 biznesplanu wykazała bowiem, iż przedmiotowe działki wchodzą w skład gospodarstwa rolnego Strony, a wg treści w/w księgi wieczystej przedmiotowa nieruchomość gruntowa stanowi współwłasność Strony oraz w/w osób). W odpowiedzi na wezwanie Skarżący złożył oświadczenie, że pozostali współwłaściciele działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], tj. K. K., R. K. oraz K. K. nie żyją od wielu lat, a sprawa spadkowa nie została uregulowana oraz że Strona jest jedynym właścicielem i użytkownikiem powyższych działek (czego nie potwierdzają zapisy w przedmiotowej księdze wieczystej, w której nadal widnieje 4 współwłaścicieli). W związku z powyższymi brakami w dniu 25 października 2019 r. Strona została ponownie wezwana do usunięcia nieprawidłowości. W ww. wezwaniu Skarżący został m.in. ponownie wezwany o dostarczenie obowiązkowego Załącznika nr 1 do wniosku - co wynika z przepisu § 13 ust. 3 pkt. 14 lit. c rozporządzenia, tj. Oświadczenia współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy - w przypadku gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie, w skład którego wchodzi nieruchomość będąca przedmiotem współposiadania - sporządzonego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję i wypełnionego oddzielnie przez wszystkich współposiadaczy działek nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]tj.: K. K., R. K. oraz K. K.. W dniu [...] października 2019 r. (data nadania przesyłki rejestrowanej: [...].) do Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] OR ARiMR wpłynęły następujące dokumenty: - Wniosek o przyznanie pomocy pomoc - korekta, - Biznesplan na elektronicznym nośniku danych (GD) oraz wydruk arkusza podsumowującego biznesplan - korekta (oryginał), - Oświadczenia z dnia [...] października 2019 r. dotyczące działek nr [...],[...],[...]-oryginał, - Kopie dowodów tożsamości K. K. oraz D. K., - Kopie odpisów skróconych aktów zgonu K. K. oraz A. K., - Kopia Postanowienia Sądu Rejonowego w N. I Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2015 r. (sygn. akt. [...]), potwierdzający stwierdzenie nabycia spadku po K. K. oraz R. K. przez K. K. i D. K., - Załącznik nr 1 do wniosku o przyznanie pomocy, tj. Oświadczenie współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie- pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, sporządzonego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję dot. działek nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] - oryginał z dnia [...] października 2019 r. podpisany przez D, K., - Załącznik nr 1 do wniosku o przyznanie pomocy, tj. Oświadczenie współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, sporządzonego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję dot. działek nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]- oryginał z dnia 29 października 2019 r. podpisany przez K. K., - Oświadczenie o braku możliwości dostarczenia Załącznika nr 1 do wniosku podpisanego przez jednego ze współwłaścicieli działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], tj. K. K., który zmarł w roku 1975 r. Mając powyższe na uwadze tj. brak dostarczenia właściwego oświadczenia przez wszystkich współposiadaczy działek Agencja odmówiła przyznania pomocy. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie Agencji, Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie : -§ 13 ust. 3 pkt 14 lit. c) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1315 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem" poprzez bezzasadne przyjęcie, iż w przypadku Skarżącego mamy do czynienia ze współposiadaniem gospodarstwa rolnego, co czyniłoby zasadnym dołączenie do wniosku oświadczenia współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy; -§ 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r, poz. 1315 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie wynikające z przyjęcia, iż Skarżący nie usunął braku wniosku pomimo dwukrotnego wezwania. W rezultacie Strona wniosła o uchylenie uchylenie zaskarżonej czynności bądź stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności w trybie art. 146 § 1 p.p.s.a oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu. W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), niniejsza sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy do rozpoznania w przywołanym trybie zostało poprzedzone wyrażeniem zgody przez obie Strony na rozpoznanie sprawy poza rozprawą. Odnosząc się do ram prawnych niniejszej sprawy należy wskazać na treść art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020, w świetle którego w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Zgodnie zaś z § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. Treść § 13 ust. 3 pkt 14 lit c przedmiotowego rozporządzenia wskazuje, że wniosek o przyznanie pomocy powinien zawierać dane niezbędne do jej przyznania, w tym m. in. oświadczenie współposiadacza nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o przyznanie pomocy przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy - w przypadku gdy operacja będzie realizowana w gospodarstwie, w skład którego wchodzi nieruchomość będąca przedmiotem współposiadania, sporządzone na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca w treści tej jednostki prawnej rozróżnia pojęcie "współposiadacza" (§ 13 ust. 3 pkt 14 lit c) od pojęcia "współwłaściciela", którym posługuje się w § 13 ust. 3 pkt 14 lit a. W ocenie Sądu należy przy odkodowaniu pojęcia "współposiadacza" posłużyć się normami prawa cywilnymi. Instytucję posiadania reguluje art. 336 i następne kodeksu cywilnego. Posiadaczem rzeczy, w świetle art. 336 kodeksu cywilnego, jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Bezspornie posiadanie zatem jest stanem faktycznym pozostającym pod ochroną prawa. Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, że Agencja, ustalając poszczególnych współposiadaczy, odniosła się do treści księgi wieczystej, która wskazuje współwłaścicieli, a nie w żadnym razie współposiadaczy. Tym samym, w ocenie Sądu w niniejszym składzie, organ dopuścił się niewłaściwego zastosowania § 13 ust. 3 pkt 14 lit c Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wytycznych zawartych w niniejszym wyroku, tym samym przede wszystkim ustali czy Strona samodzielnie posiada nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa czy tez są one przedmiotem współposiadania. Swoich ustaleń w tym zakresie nie oprze na treści księgi wieczystej wskazującej na prawo własności, a nie na fakt posiadania danych gruntów. Po dokonaniu powyższych ustaleń faktycznych, w zależności od wniosków w zakresie ewentualnego współposiadania nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa, ewentualnie wezwie Stronę do uzupełnienia wniosku o wymagane prawem dokumenty, w tym określone w § 13 ust. 3 pkt 14 lit c Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), gdyż Skarżący był reprezentowany przed Sądem przez radcę prawnego (punkt 2 wyroku). Wskazana w tym punkcie kwota 697 zł stanowi sumę: kwoty uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, kwoty kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości 480 zł oraz opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.