V SA/Wa 967/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi S.G. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez S. G. (dalej: Strona, Wnioskodawca lub Skarżący) jest rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. (dalej: organ lub ZWM) z [...] września 2019 r. nr [...] o odmowie przyznania Stronie pomocy w ramach poddziałania 19.2 ,,Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 na realizację operacji pt. ,, [...]’’. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 30 października 2018 r. Strona wystąpiła o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 ,,Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność’’ z wyłączeniem projektów grantowych oraz operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 na realizację operacji pt. ,, [...]’’. Pismem z [...] lutego 2019 r. organ wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia wniosku w terminie siedmiu dni od doręczenia pisma. Wezwanie dotyczyło m. in. uzasadnienia niezbędności i racjonalności zakupu pięciu figur [...], wskazania miejsca gdzie będą ustawione, w jaki sposób będą przytwierdzone do gruntu, ewentualnych zgód/umów użyczenia właścicieli gruntów, na których witacz będzie się znajdował. Jednocześnie zaznaczono w odniesieniu do powyższego, że brak niezbędnych wyjaśnień może oznaczać uznanie kosztów za niekwalifikowalne. Po rozpatrzeniu prośby Strony o przywrócenie terminu złożenia uzupełnień oraz dopełnienia czynności, organ pismem z [...] kwietnia 2019 r. przywrócił termin do złożenia wyjaśnień i uzupełnień wniosku. Następnie organ pismem z [...] maja 2019 r. poinformował Stronę, że jej wniosek został rozpatrzony pozytywnie w związku z czym przysługuje pomoc w wysokości [...] zł. Jednocześnie zaproszono Stronę na podpisanie umowy o przyznaniu pomocy, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia doręczenia pisma. Wnioskodawca pismem z [...] czerwca 2019 r. wystąpił do organu o dołączenie do kosztów kwalifikowalnych zadania związanego z wykonaniem figur [...], ponieważ włączenie tego elementu może być jedynym trwałym śladem realizacji projektu. Jednocześnie poinformował o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. W odpowiedzi na powyższy wniosek Strony, organ pismem z [...] czerwca 2019 r. poinformował o braku zgody na zmiany w umowie. Organ podkreślił, że poprawiony wniosek, nadesłany [...] kwietnia 2019 r., nie zawierał dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, na których zainstalowane będą witacze w postaci drewnianych figur przedstawiających [...] – działka nr [...] oraz nr [...]. Zaznaczył ponadto, że w przypadku gdy nieruchomość na której realizowana będzie operacja znajduje się w posiadaniu zależnym podmiotu, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do tej nieruchomości, może być np. umowa dzierżawy lub inna umowa potwierdzająca posiadanie zależne. Umowy te muszą być zawarte na okres realizacji operacji oraz co najmniej do dnia, w którym upłynie 5 lat licząc od dnia dokonania płatności końcowej w ramach operacji. Posiadany dokument musi być poprawny i ważny w momencie przyznania pomocy, brak dokumentu stanowi podstawę aby uznać dane zadanie za niekwalifikowalne. Pismem z [...] czerwca 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej) Wnioskodawca poinformował organ, że nadal przebywa na zwolnieniu lekarskim. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpił do Wnioskodawcy o wyznaczenie w terminie 14 dni kalendarzowych ostatecznego terminu, w którym podpisanie umowy o przyznaniu pomocy będzie możliwe. Jednocześnie poinformował, że pomoc nie zostanie przyznana w przypadku gdy Wnioskodawca nie stawi się w w/w terminie na podpisanie umowy oraz nie skontaktuje się w tym terminie z pracownikiem Urzędu Marszałkowskiego celem ustalenia dogodnego terminu na zawarcie umowy. Pismem z [...] lipca 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej) Wnioskodawca ponownie wystąpił o uznanie wydatku na figury [...] za kwalifikowalne, jak również poinformował o dalszym przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. W nawiązaniu do powyższego organ pismem z [...] lipca 2019 r. poinformował Wnioskodawcę, że nie wyraża zgody na zmiany w umowie dotyczące zakwalifikowania wydatków na wykonanie figur [...]. Wnioskodawca pismem z [...] sierpnia 2019 r. (data nadania w placówce pocztowej) wystąpił o podanie sposobu odwołania się od powyższej decyzji organu, a także poinformował, że nadal jest na zwolnieniu lekarskim. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia z [...] września 2019 r. organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania z wniosku Strony. Wskazał m. in., że w dniu [...] czerwca 2019 r Wnioskodawca przesłał pismo informujące o długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Mając na względzie okoliczności, o których poinformował Wnioskodawca, Zarząd Województwa M. zwrócił się z prośbą do Wnioskodawcy o wyznaczenie w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania niniejszego pisma, ostatecznego terminu, w którym podpisanie umowy o przyznaniu pomocy przez Wnioskodawcę będzie możliwe. Pismo zostało odebrane przez Wnioskodawcę w dniu [...] lipca 2019 r., a termin poinformowania upłynął w dniu [...] sierpnia 2019 r. Wnioskodawca nie stawił się ww. 14 dniowym terminie na podpisanie umowy oraz nie skontaktował się w tym terminie z pracownikiem Urzędu Marszałkowskiego celem ustalenia dogodnego terminu. Organ powołał się przy tym na brzmienie § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazał, że organ usunął z kosztów kwalifikowalnych kwotę [...] zł, pomimo dostarczenia niezbędnych dokumentów. Skarżący poprosił organ o podanie sposobu odwołania się od tej decyzji, odpowiedzi nie uzyskał, otrzymał natomiast informację o odmowie przyznania całości kwoty projektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem procesowym z [...] października 2019 r. Skarżący podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a. oraz ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu), jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu. W sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania reguluje wspomniana ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zaś szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania ‘’Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność’’ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 664, dalej: rozporządzenie wykonawcze). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego pomoc w ramach powyższego poddziałania jest przyznawana podmiotowi spełniającemu warunki określone w § 3 i któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli: inwestycje trwale związane z nieruchomością w ramach operacji będą realizowane na nieruchomości będącej własnością lub współwłasnością podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy lub podmiot ten posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele określone we wniosku o przyznanie pomocy co najmniej przez okres realizacji operacji oraz okres podlegania zobowiązaniu do zapewnienia trwałości operacji zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1303/2013. Skarżący we wniosku o przyznanie pomocy przewidział ustawienie figur [...] z drewna (witaczy), przy skrzyżowaniach, jako swoistych drogowskazów dla ułatwienia odnalezienia miejscowości, w której będzie realizowana operacja. W odpowiedzi na wezwanie organu zawarte w piśmie z [...] lutego 2019 r. Skarżący załączył oświadczenia osób o wyrażeniu zgody na posadowienie figur [...] na działce nr [...] oraz na działce nr [...] w miejscowości Z., nie przedstawił natomiast żadnych dokumentów, które potwierdzałyby tytuł prawny tych osób do nieruchomości, na których zainstalowane miały być witacze. Nie wiadomo było czy zgodę na posadowienie witaczy wyrazili właściciele, współwłaściciele, posiadacze czy też współposiadacze przedmiotowych działek, a tym samym czy Skarżący posiada jakiekolwiek prawo do dysponowania tymi nieruchomościami na których miały zostać posadowione witacze, co najmniej przez okres realizacji operacji oraz okres podlegania zobowiązaniu do zapewnienia trwałości operacji zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1303/2013, co z kolei stanowiło warunek przyznania pomocy na inwestycje trwale związane z nieruchomością wynikający z § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego. Nie można było zatem uznać, że koszty zaplanowane na realizację witaczy są racjonalne w związku z czym wyłączono z kategorii kosztów kwalifikowalnych zadanie związane z wykonaniem figur [...]. Jednocześnie pismem z [...] maja 2019 r. poinformowano Skarżącego o pozytywnym rozpatrzeniu jego wniosku, wskazując przy tym wielkość przyznanej pomocy na poziomie [...] zł. oraz zakreślono, zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, termin nie dłuższy niż 14 dni na podpisanie umowy o przyznaniu pomocy. Przepis ten stanowi, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy zarząd województwa wyznacza niezwłocznie podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, termin zawarcia umowy, nie dłuższy niż 14 dni od otrzymania wezwania. Ocena wniosku Skarżącego została zatem zakończona pozytywnie, zaś projekt znalazł się na etapie podpisania umowy o przyznaniu pomocy. W ust. 2 § 23 rozporządzenia wykonawczego określono konsekwencje niestawienia się podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy w wyznaczonym terminie w celu zawarcia umowy albo odmowy jej podpisania i wskazano, że w takiej sytuacji pomocy nie przyznaje się, chyba że podmiot ten zawarł umowę w innym terminie: 1) uzgodnionym z zarządem województwa – przed upływem terminu wyznaczonego w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, albo 2) wyznaczonym przez zarząd województwa – nie dłuższym niż 7 dni od dnia oznaczonego w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1. W przypadku nieprzyznania pomocy na podstawie ust. 2 zarząd województwa informuje o tym podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, podając przyczyny odmowy przyznania pomocy (§ 23 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego). Pismo informujące o przyznaniu pomocy doręczone zostało Skarżącemu [...] czerwca 2019 r. w związku z czym termin na podpisanie umowy upłynął [...] czerwca 2019 r. Skarżący nie stawił się w zakreślonym 14 dniowym terminie na podpisanie umowy, poinformował natomiast organ pismem z [...]czerwca 2019 r. o tym, że przebywa na zwolnieniu lekarskim, wniósł o przyznanie dofinansowania na realizację figur [...] i załączył uproszczone wypisy z rejestru gruntów dotyczące działek nr [...] i nr [...] oraz oświadczenie o wyrażeniu zgody na posadowienie figury [...] na działce nr [...]. W ocenie Sądu dalsze uzupełnianie wniosku, wobec zakończenia jego oceny, było niedopuszczalne i nie mogło skutkować zaliczeniem spornych wydatków do kategorii wydatków kwalifikowalnych. Poza tym należy również zauważyć, że uproszczony wypis z rejestru gruntów nie jest dokumentem, który mógłby potwierdzić tytuł prawny do nieruchomości, a Skarżący jak słusznie stwierdził organ w piśmie z [...] czerwca 2019 r. nie przedłożył prawidłowego dokumentu potwierdzającego posiadanie zależne działek na których miałyby być posadowione figury [...] przez okres realizacji operacji oraz okres podlegania zobowiązaniu do zapewnienia trwałości operacji zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia na 1303/2013. Wobec powyższego, jak również bezskutecznego zwrócenia się przez organ pismem z [...] lipca 2019 r. do Skarżącego o wyznaczenie w zakreślonym terminie ostatecznej daty podpisania umowy o przyznaniu pomocy i nie zawarcia tej umowy w wymaganym terminie, organ prawidłowo działając na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu w związku z § 23 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego poinformował Skarżącego o odmowie przyznania pomocy. Podkreślić przy tym należy, że Skarżący na etapie wezwań do podpisania umowy o przyznanie pomocy, pomimo informowania o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim, nie występował z wnioskiem o przywrócenie terminu do podpisania umowy. Poza tym Skarżący ubiegając się o pomoc podpisał we wniosku oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania pomocy określone m. in. w rozporządzeniu wykonawczym w związku z tym nie przystępując do zawarcia umowy powinien mieć świadomość skutków swoich decyzji. Reasumując Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.