I GSK 45/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1428/17 w sprawie ze skargi Ł. Z. na decyzję Dyrektora Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 27 września 2017 r., nr 9002-2017-005714 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ł. Z. na rzecz Dyrektora Kujawsko - Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. oddalił skargę Ł. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z 27 września 2017 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Od tego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Podniósł, kwalifikując go do pierwszej podstawy kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278) – zwanej dalej "ustawą o płatnościach" w związku z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.", który zdefiniował jako "wadliwą subsumpcję materiału dowodowego względem zaistniałego stanu faktycznego". Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095). Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się one nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Przede wszystkim jednak zwrócić uwagę na wadliwość konstrukcyjną zarzutów skargi kasacyjnej. Przepisy art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, podobnie jak art. 77 § 1 k.p.a. należą do procesowych. Tymczasem skarżący nie tylko zakwalifikował je jako przepisy prawa materialnego, ale ponadto opisał podniesione naruszenie w sposób niezrozumiały. Subsumpcja, wbrew temu co wynika z treści skargi kasacyjnej nie stanowi czynności podejmowanej w relacji materiał dowodowy – stan faktyczny, lecz, wedle niekwestionowanych autorytetów teorii prawa, polega na "podciągnięciu" ustalonego stanu faktycznego pod stosowaną normę prawa materialnego (zob. J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, s. 52 i n.). Natomiast gromadzenie i ocena materiału dowodowego, służące stwierdzeniu faktów sprawy zaliczane są przez teoretyków prawa do wcześniejszych faz stosowania prawa, zdecydowanie poprzedzających wspomnianą subsumpcję. Tej ostatniej nie można przecież dokonać, jeżeli ustalenia pozostają niepewne. Zauważyć także należy, że w postępowaniu prowadzonym z wniosku o płatność panują swoiste reguły gromadzenia dowodów, ciężar dowodu jest rozłożony inaczej niż w art. 77 § 1 k.p.a. Odrębnie też uregulowano zasady oceny materiału dowodowego. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach określa reguły dowodzenia, zaś obowiązek organu rozpatrzenia materiału dowodowego unormowano w art. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach. Organ jest wprawdzie w tym postępowaniu związany obowiązkiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale zwolniony jest od powinności jego kompletowania z urzędu. W tym zakresie ustawodawca odstąpił od modelu inkwizycyjnego na rzecz kontradyktoryjności procesu. Wskazane przepisy ustawy o płatnościach konstruują model postępowania autonomicznego dla postępowań prowadzonych na podstawie tego aktu prawnego, wyłączając tym samym stosowanie art. 77 § 1 k.p.a. Z tego powodu zarzut naruszenia tego przepisu jest nietrafny. Z kolei zarzut art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach jest nieuzasadniony dlatego, że poza niefortunnym jego zdefiniowaniem, skarga kasacyjna koncentruje się wokół oceny materiału dowodowego przez organ administracji, nie zaś gromadzenia dowodów. Tymczasem wspomniany przepis, jak już zasygnalizowano normuje rozkład ciężaru dowodu. Reguły jego oceny sprecyzowano w art. 2 pkt 2 ustawy płatnościach, ale w tym zakresie zarzutów skarżący nie sformułował. Nie ma zatem Naczelny Sąd Administracyjny możliwości weryfikowania wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji ocen w tym zakresie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.