II SA/Gd 269/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę. UZASADNIENIE E. K. wniosła skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 stycznia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. z 1 października 2019r. stwierdzającą brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. " Budowa farmy fotowoltaicznej " o mocy do 1MW zlokalizowanej w pobliżu miejscowości W., gmina M., powiat [..], województwo [..]na działce nr [..], obręb ewidencyjny W. , gmina M. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy: W dniu 2 sierpnia 2018r. do Wójta Gminy wpłynął wniosek A., reprezentowanej przez pełnomocnika M. B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW zlokalizowanej w pobliżu miejscowości W., gmina M., powiat [..], województwo [..] na działce nr [..], obręb W. , gmina M. Wójt Gminy decyzją z dnia 1 października 2019r. stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. " Budowa farmy fotowoltaicznej " o mocy do 1 MW zlokalizowanej w pobliżu miejscowości W., gmina M., powiat [..], województwo [..] na działce nr [..], obręb ewidencyjny W., gmina M. Jednocześnie organ I instancji określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich wskazując je w sentencji decyzji. Dodał także, że w toku postępowania stanowisko w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zajęły następujące organy: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wyraził opinię że dla ww. przedsięwzięcia wymaga się przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś pozostałe dwa organy oceniły, że nie istnieje taka potrzeba. Rozstrzygając o wniosku Wójt Gminy wskazał, że obszar wskazany we wniosku został już wcześniej wytypowany do lokalizacji inwestycji z zakresu energetyki odnawialnej, gdyż objęty jest miejscowym planem uchwalonym przez Radę Gminy uchwałą z dnia 17 grudnia 2014r., nr III/9/2014. Działka ewidencyjna nr [..] obręb W. (na której planuje się lokalizację przedmiotowej farmy fotowoltaicznej) zlokalizowana jest w obszarze "PE1", którego przeznaczenie określone jest jako "tereny lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnego źródła energii o mocy przekraczającej 100kW - ogniw fotowoltaicznych". Lokalizacja inwestycji w tym obszarze wpisuje się więc w politykę przestrzenną prowadzoną przez Gminę. Wnioskodawca w karcie informacyjnej przedsięwzięcia będącej załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekazał niezbędne informacje dotyczące aspektów technicznych oraz oddziaływań planowanej inwestycji. Informacje te pokrywają się z wiedzą będąca w posiadaniu tutejszego organu a pochodzącą z analizy danych literaturowych oraz doświadczeń wynikających z obserwacji sposobu funkcjonowania farm fotowoltaicznych funkcjonujących w gminie. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał merytoryczny jest pełny i wykonanie raportu o odziaływaniu na środowisko nie przyczyniło by się do jego pogłębienia a jedynie spowodowało nieuzasadnione wydłużenie postępowania administracyjnego. W decyzji szczegółowo Wójt przeanalizował i opisał potencjalny wpływ realizacji i eksploatacji farmy fotowoltaicznej na wszelkie elementy środowiska naturalnego po czym uznał, że planowane przedsięwzięcie będzie związane z powstaniem jedynie niewielkich i nieuciążliwych oddziaływań. Jednakże biorąc pod uwagę dalsze możliwości obniżenia presji na środowisko planowanego przedsięwzięcia, Wójt określił w sentencji decyzji warunki konieczne do przestrzegania na etapie budowy i eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Wobec wniesienia odwołania przez skarżącą, która domaga się zobowiązania inwestora do sporządzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, sprawę ponownie rozpoznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 września 2019 r. na podstawie art. 4 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1712) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2016r. poz. 71) - z dniem 11 października 2019r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019r. poz. 1839), mocą którego utraciło moc poprzednie rozporządzenie. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż planowana inwestycja stanowi inwestycję, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji oraz w § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., a więc przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Planowana inwestycja polega na budowie farmy fotowoltaicznej, której celem będzie produkcja energii elektrycznej i wprowadzenie jej do sieci elektroenergetycznej. Maksymalna moc elektrowni została określona na 1MW. Całkowita powierzchnia zajęta pod elektrownię wraz z infrastrukturą towarzyszącą będzie wynosiła maksymalnie 2,3 ha. Planowane przedsięwzięcie planowane jest na działce nr [..], obręb W., gmina M., powiat [..], województwo [..] użytkowanym rolniczo. Teren ten objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów obejmujących obszar dla potrzeb lokalizacji farmy wiatrowej w gminie uchwalonym przez Radę Gminy uchwałą z dnia 17 grudnia 2014r., nr 111/9/2014 - ogłoszonego w Dz. Urz. Woj. z dnia 3 lutego 2015r. poz. 296. Plan ten obejmuje fragmenty obrębów geodezyjnych [..] o łącznej powierzchni ok.631 ha. Na podstawie ustaleń ww. planu działka nr [..], w W. położona jest w obrębie obszaru oznaczonego jako "PE1", którego przeznaczenie określone jest jako "tereny lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW -ogniw fotowoltaicznych". Przedmiotowa nieruchomość położona jest poza obszarem europejskiej sieci Natura 2000. Podkreśliło Kolegium, że celem postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie źródeł oddziaływania przedsięwzięcia, jego analiza i ocena w zakresie wynikającym z art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji. W rozumieniu art. 62 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin;1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. W ramach oceny oddziaływania na środowisko analizuje się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia m.in. na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz wzajemne oddziaływanie wskazanych wyżej elementów pomiędzy sobą. Zgodnie z art, 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Z treści przywołanego przepisu wynika, iż obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może wynikać wprost z przepisów prawa materialnego (przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko), albo może zostać stwierdzony przez uprawniony organ na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko). W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo zasięgnął, na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1, 4 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji, opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Wód Polskich oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Pierwsze dwa organy wskazują na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko co w dalszej kolejności obligowało organ I instancji do dokonania oceny, czy w świetle kryteriów z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, konieczne jest nałożenie na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym stanie organ I instancji dokonał oceny, czy planowana inwestycja odpowiada wymogom wynikającym ze wskazanego przepisu i zasadnie, na mocy art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, w postanowieniu z dnia 31 lipca 2019r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił, że minimalna odległość ogrodzenia planowanej inwestycji od działek ewidencyjnych stron wynosi 75m, a od działek, na których są zlokalizowane zabudowania - 100m. Biorąc pod uwagę informacje, które wnioskodawca przedstawił w karcie informacyjnej przedsięwzięcia będącej załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, minimalna odległość paneli fotowoltaicznych od działki, na której jest zlokalizowana zabudowa mieszkaniowa stron będzie wynosiła 104m. Planowana inwestycja jest technologią całkowicie bez emisyjną. Oddziaływania pola elektroenergetycznego nie będą wykrywalne poza ogrodzeniem instalacji, a dźwięk, którego źródłem będą urządzenia chłodzące (wentylatory) urządzeń znajdujących się w budynku technicznym, nie będą słyszalne na obszarze działek ewidencyjnych, na której zlokalizowana jest zabudowa, w tym zabudowa stron postępowania. W odniesieniu do stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego organ I instancji nie podzielił opinii co do konieczności wykonania oceny oddziaływania na środowisko, wskazując, że w opinii nie wskazano zakresu analiz koniecznych do wykonania przez wnioskodawcę w ramach raportu o oddziaływaniu na środowisko, ograniczając się do wymienienia specyfikacji technicznej planowanej inwestycji oraz jej charakterystycznych oddziaływań. Oddziaływania na etapie budowy przedsięwzięcia oraz likwidacji nie odbiegają od typowych oddziaływań związanych z procesem budowlanym. Z uwagi na sposób montażu planowanej farmy fotowoltaicznej przy wykorzystaniu elementów prefabrykowanych, zarówno w fazie budowy, jak i likwidacji oddziaływania związane z emisją hałasu oraz pyłów i zanieczyszczeń gazowych będą mniejsze niż w przypadku obiektów o konstrukcji klasycznej( murowanej bądź betonowej). Również dostawa materiałów budowlanych przy wykorzystaniu niewielkiej ilości typowych pojazdów ciężarowych nie będzie stanowiła dużej uciążliwości. Oddziaływania te miną bez śladu po okresie budowy, która będzie trwała ok. 60 dni. Przewidziane są także wystarczające środki zapobiegawcze mające na celu uniknięcie przedostania się do środowiska substancji olejowych z transformatora - pod transformatorem wykonana zostanie szczelna misa , która przechwyci całość oleju mogącego wydostać się z transformatora, wraz z wodą, która mogłaby być użyta w akcji gaśniczej. Pojazdy i maszyny nie będą tankowane i serwisowane na placu budowy, jak również zostanie zabezpieczona odpowiednia ilość sorbentów do likwidacji rozlewów olejowych. Lokalizacja planowanej inwestycji przyczyni się do korzystnej zmiany sposobu użytkowania gruntu z przyrodniczego punktu widzenia. W miejscu intensywnej produkcji rolnej, po wybudowaniu farmy fotowoltaicznej pojawi się zbiorowisko przyrodnicze przypominające ekstensywnie użytkowaną łąkę kośną. Jednocześnie zwrócono uwagę na to, że inwestycja zostanie zlokalizowana na gruncie o niskiej przydatności rolniczej, który aby utrzymać reżim właściwej praktyki rolniczej, wymaga stosowania wielu zabiegów agrotechnicznych m.in. głębokiej orki, stosowania nawozów sztucznych oraz oprysków środkami chemicznymi. Po wybudowaniu instalacji obszar farmy fotowoltaicznej będzie jedynie wykaszany i to w terminach dostosowanych do okresów lęgowych poszczególnych grup zwierząt. Będzie to obszar wyłączony właściwie z aktywności człowieka, a więc korzystny dla kręgu zwierząt. Również nie nastąpią niekorzystne zmiany związane ze zmianą rozkładu opadów czy brakiem bezpośredniego oświetlenia części terenu farmy (bezpośrednio pod panelami fotowoltaicznymi). Odnosząc się do uwag związanych z obniżeniem walorów krajobrazowych okolicy zauważono, że farma fotowoltaiczna jest lokalizowana w obszarze o charakterze rolniczym niewyróżniającym się pod względem krajobrazowym. Brak jest w okolicy krajobrazów chronionych (parków krajobrazowych bądź obszarów chronionego krajobrazu) oraz zabytków architektury. Obiekt farmy fotowoltaicznej jest niewysoki, w ciemnych matowych odcieniach szarości , granatu i zieleni. Ponadto podkreślono, że lokalizacja inwestycji w obszarze przeznaczonym w planie jako "tereny lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100kW - ogniw fotowoltaicznych" wpisuje się w politykę przestrzenną prowadzoną przez Gminę. W rozumieniu art. 84 ust. 1, 2 ustawy o udostępnieniu informacji w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy). W decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust.1 pkt.1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa wart. 82 ust.1 pkt.2 lit. b, w szczególności jeżeli wynikają one z postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2a /ust.1 a/. W myśl art. 85 ust.1 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać: w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa wart. 63 ust.1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko /ust.2 pkt.2/. Informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ winien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji, na co wyraźnie wskazuje treść art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy. W tej części decyzji organ winien wyjaśnić zatem motywy, jakimi kierował się odstępując od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko odnosząc się do rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, usytuowania przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaju i skali możliwego oddziaływania, w tym kumulacji oddziaływań. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja spełnia powyższe warunki. W rozumieniu art. 63 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria: 1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem, a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, emisji i występowania innych uciążliwości, e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu, f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie, g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji; 2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające: a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, b) obszary wybrzeży i środowisko morskie, c) obszary górskie lub leśne, d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody, f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, h) gęstość zaludnienia, i) obszary przylegające do jezior, j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, k)wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe; 3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz wart.62 ust.1 pkt.1, wynikające z: a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania, prawdopodobieństwa oddziaływania, czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, możliwości ograniczenia oddziaływania. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał charakterystykę przedsięwzięcia, a także przenalizował kryteria określone w art. 63 ust. 1 ustawy i szczegółowo wykazał, z jakich względów przedsięwzięcie nie będzie generować emisji, ani nie będzie oddziaływać na faunę, florę, grunty oraz wody. Z dołączonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż planowana farma fotowoltaiczna będzie instalacją całkowicie bezemisyjną. Planowana inwestycja generować będzie jedynie znikome pole elektromagnetyczne, pochodzące z zlokalizowanych na terenie farmy urządzeń elektrycznych pracujących na różnych napięciach zarówno prądu stałego, jak i przemiennego. Z charakterystyki urządzeń wynika jednak, że zasięg oddziaływania pola elektromagnetycznego nie wykracza poza teren działki, objętej planowana inwestycją. Sama konstrukcja farmy fotowoltaicznej jest całkowicie bezpieczna, odporna na skrajne zjawiska klimatyczne. Co więcej w przypadku destrukcji struktury farmy, nie zawiera ona żadnych substancji niebezpiecznych (poza olejem transformatorowym, który w przypadku awarii będzie przechwycony w szczelnej misie), nie doprowadzi do skażenia środowiska. Na obszarze farmy nie znajdują się żadne wysokie elementy lub takie które mogą być przenoszone przez wiatr na duże odległości i nie stanowi w żaden sposób zagrożenia dla sąsiednich terenów. Odnośnie powiązania z innymi przedsięwzięciami stwierdza się, że w dalszym otoczeniu planowanej inwestycji znajduje się 5 turbin wiatrowych o mocy 3 MW. Tworzą one razem park wiatrowy [..]. Najbliższa elektrownia wiatrowa zlokalizowana jest w odległości ok. 700m od ogrodzenia farmy fotowoltaicznej. Kolejne w odległości ponad 1 km. Elektrownie wiatrowe są odmiennymi technicznie instalacjami od farm fotowoltaicznych i charakteryzują się innymi oddziaływaniami, szczególnie w zakresie środowiska przyrodniczego. Jedynym rodzajem oddziaływań, które mogą podlegać kumulacji są oddziaływania akustyczne. Jednakże w przypadku planowanej inwestycji farma zlokalizowana jest w znacznej odległości od najbliższej elektrowni wiatrowej, poza jej strefą oddziaływania akustycznego. Elektrownie wiatrowe leżą również poza strefą oddziaływania akustycznego pochodzącego od przedmiotowej elektrowni fotowoltaicznej. Nie występuje także sytuacja nakładania się stref oddziaływań obu przedsięwzięć. Analizując całość zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium organ I instancji dokonał wyczerpującej i wszechstronnej analizy zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, opierając się na wydanych przez organy opiniujące opiniach, informacjach zawartych we wniosku inwestora oraz karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Dokumenty te zawierają informacje niezbędne dla dokonania przedmiotowej oceny. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonano szczegółowej analizy rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem aspektów wskazanych w aft 63 ust. 1 - 3 ustawy o udostępnianiu informacji. Nie można przyjąć, że przedsięwzięcie wywrze niekorzystny wpływ na sąsiednią działkę rolną należącą do odwołującej. Poza tym z opinii RDOŚ wynika, że planowana inwestycja nie stanowi zagrożeń dla środowiska naturalnego oraz dla zdrowia społeczności lokalnej. We wniesionej skardze E. K., dalej skarżąca, zarzuciła naruszenie: art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2art. 63 oraz art. 59 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. - Dz.U. z 2018 poz.2081), § 3 ust. 1 pkt 52 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 poz.71) w ten sposób, że formalnie nie kwestionując zaliczenia planowanej inwestycji (o dużej powierzchni zabudowy, mającej zostać zlokalizowaną w bezpośrednim sąsiedztwie zamieszkałych nieruchomości) do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko de facto zwalnia inwestora z obowiązku przeprowadzenia postępowania skutkującego powstaniem rzetelnej oceny (raportu) oddziaływania na środowisko. - art. 8 i 77 k.p.a. w ten sposób, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni zaaprobowało brak przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego przez Wójta Gminy - który w wydanym rozstrzygnięciu poprzestał na przyjęciu pobieżnych i płytkich twierdzeń inwestora, zawartych , m.in. w KIP, i zlekceważył opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 września 2018 r. gdzie stwierdzono konieczność przeprowadzenia oceny oraz określono zakres raportu. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jej niezbywalnym prawem jako właściciela nieruchomości sąsiadującej z planowaną inwestycją energetyczną jest posiadanie pełnej wiedzy na temat oddziaływania nowej technologii na najbliższe otoczenie. Zaś brak możliwości poznania oddziaływania farmy fotowoltaicznej na okolice rodzi obawy istnienia wymiernego niebezpieczeństwa dla tych wartości. Powyższe stwierdzenie nie jest bynajmniej gołosłowne i przesadzone - opiera się m.in. na kilkuletniej obserwacji oddziaływania na okolicę farmy "[..]" - powodującej obiektywne występowanie immisji akustycznych na nieruchomość skarżącej, generowanych przez turbiny wiatrowe, - których to występowanie i nasilenie (na etapie projektowania i prowadzenia postępowań lokalizacyjnych) zostało niedoszacowane lub celowo zaniżone przez inwestorów i bezkrytycznie zaakceptowane przez Wójta Gminy. Skarżąca nie zgodziła się, aby najważniejszymi kryteriami decydującymi o lokalizacji instalacji przemysłowych lub elektroenergetycznych dużej mocy były oczekiwane przez Gminę korzyści podatkowe, ekonomiczne kalkulacje inwestora (obniżanie kosztów przygotowania inwestycji poprzez posługiwanie się sztampowo przygotowywanymi "analizami" oraz zmniejszenie kosztów jej realizacji dzięki istnieniu wygodnych dróg dojazdowych i bliskich instalacji) lub osób wydzierżawiających grunty (wpływy z czynszów). Tym samym za konieczne uważa doprowadzenie do takiej sytuacji formalnej, która zobowiąże inwestora do sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, która w profesjonalny sposób określi m.in.: możliwą interakcję planowanej inwestycji z całością okolicznego środowiska naturalnego (rejon [..] i okolicznych stawów śródpolnych), bezpieczną odległość projektowanych instalacji energetycznych od zamieszkałych posesji, zabezpieczającą przebywające na nich osoby od wszelkiego rodzaju immisji; zbada i wyraźnie określi poziom oddziaływania akustycznego i elektromagnetycznego na sąsiednie nieruchomości; zbada i określi interakcję akustyczną i elektromagnetyczną przedsięwzięcia z lokalizacją 6-cio turbinowej farmy wiatrowej "[..]", również usytuowanej w bezpośrednim sąsiedztwie zamieszkałych posesji wsi W. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 stycznia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z 1 października 2019 r. stwierdzającą brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. " Budowa farmy fotowoltaicznej " o mocy do 1MW zlokalizowanej w pobliżu miejscowości W., gmina M., powiat [..], województwo [..] na działce nr [..], obręb ewidencyjny W. , gmina M. Rodzaj przedsięwzięcia, o którym wyżej mowa został wymieniony w § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz.71). W takim przypadku zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.) – zwana dalej "ustawą", obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest obligatoryjny. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 84 ustawy, zgodnie z którym: 1. W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. 1a. W decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c. 2. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie przed wydaniem decyzji I instancji uzyskano opinie o których mowa w art. 64 ust. 1 stawy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 11 stycznia 2019 r. uznał brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie organ ten wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymienionych warunków. Podobnie brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uznał Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w PGW Wody Polskie w opinii z dnia 5 września 2018 r. Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z dnia 7 września 2018 r. stwierdził wymóg przeprowadzenia takiej oceny wskazując, że na etapie realizacji, jak i likwidacji przedsięwzięcia będą występować emisje : hałasu oraz zanieczyszczeń pyłowych i gazowych pochodzących z pracy sprzętu budowlanego oraz ruchu pojazdów obsługujących plac budowy. W trakcie budowy i likwidacji będą powstawać odpady. Przy niedostatecznym zabezpieczeniu obiektu (transformatora) oraz terenu może wystąpić ryzyko skażenia gleby oraz wód powierzchniowych i podziemnych produktami ropopochodnymi (...). Na etapie realizacji przedsięwzięcia jak i jego funkcjonowania prawdopodobieństwo oddziaływania na środowisko może być związane z przekształceniem powierzchni terenu, a tym samym wyłączenie części powierzchni terenu z upraw. Instalacja fotowoltaiczna prowadzić może do zmiany warunków świetlnych terenu oraz zmiany warunków wodnych (nierównomierne pokrycie opadami powierzchni terenu). Lokalizacja ta zmienić może w znacznym zakresie postrzegania krajobrazu i obniżenie jego walorów oraz wywołać konflikty społeczne. W tym miejscu zauważyć należy, że opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (K. Gruszecki, Prawne podstawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych, ST 2012, nr 3, s. 65). Dlatego też organ nie będzie związany poglądami wypowiedzianymi przez organy współdziałające. Pogląd ten był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r., II OSK 2507/14, LEX nr 2081398). Natomiast zarówno w przypadku akceptacji stanowiska organów opiniujących, jak i ich odrzucenia organ rozpoznający sprawę powinien wskazać – zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. – jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) kierował się w tym zakresie oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy (co wynika bezpośrednio z art. 65 ust. 1 ustawy). Co podkreśla się w orzecznictwie "W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez oba organy współdziałające, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 grudnia 2017 r., II SA/Łd 810/17, LEX nr 2418384). Postanowieniem z dnia 22 lutego 2019 r., nr [..] Wójt Gminy uznał brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Natomiast w uzasadnieniu decyzji tego organu odniesiono się do opinii Inspektora Sanitarnego w z dnia 7 września 2018 r., wskazując, że "wnioskodawca już w treści karty informacyjnej przedsięwzięcia odniósł się do wszystkich poruszonych przez organ opiniujący kwestii w sposób wyczerpujący. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie uzasadnił swojego stanowiska, nie wskazał zakresu analiz koniecznych do wykonania przez wnioskodawcę w ramach raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jedynie ograniczył się do wymienienia specyfikacji technicznej planowanej inwestycji oraz jej charakterystycznych oddziaływań. Oddziaływania na etapie budowy oraz likwidacji nie odbiegają od typowych oddziaływań związanych z procesem budowlanym. Należy nawet przyjąć, iż z uwagi na sposób montażu planowanej farmy fotowoltaicznej przy wykorzystaniu elementów prefabrykowanych, zarówno w fazie budowy jak i likwidacji oddziaływania związane z emisją hałasu oraz pyłów i zanieczyszczeń gazowych będą mniejsze niż w przypadku obiektów o konstrukcji klasycznej (murowanej bądź betonowej). Również dostawa materiałów budowlanych przy wykorzystaniu niewielkiej ilości typowych pojazdów ciężarowych nie będzie stanowiła dużej uciążliwości. Oddziaływania te miną bez śladu po okresie budowy, który będzie trwał jedynie ok. 30 dni. Wnioskodawca przewidział też wystarczające środki zapobiegawcze mające na celu unikniecie przedostania się do środowiska substancji olejowych z transformatora - pod transformatorem zostanie wykonana szczelna misa, która przechwyci całość oleju mogącego wydostać się z transformatora, wraz z wodą, która mogła by być użyta w akcji gaśniczej. Pojazdy i maszyny budowlane nie będą tankowane i serwisowane na placu budowy, jak również zostanie zabezpieczona odpowiednia ilość sorbentów do likwidacji rozlewów olejowych. Lokalizacja planowanej inwestycji przyczyni się do korzystnej zmiany sposobu użytkowania gruntu z przyrodniczego punktu widzenia. W miejscu intensywnej produkcji rolnej, po wybudowaniu farmy fotowoltaicznej pojawi się zbiorowisko przyrodnicze przypominające ekstensywnie użytkowana łąkę kośna. Jednocześnie należy zauważyć iż inwestycja zostanie zlokalizowana na gruncie o niskiej przydatności rolniczej, który aby utrzymać reżim właściwej praktyki rolniczej, wymaga stosowania wielu zabiegów agrotechnicznych, m.in. głębokiej orki, stosowania nawozów sztucznych oraz oprysków środkami chemicznymi. Po wybudowaniu instalacji obszar farmy fotowoltaicznej będzie jedynie wykaszany i to w terminach dostoswanych do okresów lęgowych poszczególnych grup zwierząt. Będzie to obszar wyłączony właściwie z aktywności człowieka, a więc korzystny dla lęgu zwierząt. Również nie nastąpią niekorzystne zmiany związane ze zmianą rozkładu opadów czy brakiem bezpośredniego oświetlenia części terenu farmy (bezpośrednio pod panelami fotowoltaicznymi). Jak wynika z informacji przedstawianych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, a także doświadczeń i obserwacji tutejszego organu (na terenie gminy są w chwili obecnej eksploatowane elektrownie fotowoltaiczne o mocy jednostkowej ok 1 MW), wegetacja rozwija się równie bujnie w miejscach zacienionych przez panele fotowoltaiczne, jak w miejscach farm fotowoltaicznych wystawionych na bezpośrednie oddziaływania promieniowania słonecznego. Co więcej w okresach suszy oraz występowania wysokich temperatur, wegetacja w przestrzeni pod panelami fotowoltaicznymi jest intensywniejsza, gdyż nie dochodzi tam do przesuszania gleby jak w miejscach całkowicie odsłoniętych. Odnosząc się do uwag związanych z obniżeniem walorów krajobrazowych okolicy, należy zauważyć, iż farma fotowoltaiczna jest lokalizowana w obszarze o charakterze rolniczym nie wyróżniającym się pod względem krajobrazowym. Brak jest w okolicy krajobrazów chronionych (parków krajobrazowych bądź obszarów chronionego krajobrazu), oraz zabytków architektury. Obiekt farmy fotowoltaicznej jest niewysoki, w ciemnych matowych odcieniach szarości, granatu i zieleni. Już w odległości 300m jest ledwo wyróżnialny z linii horyzontu". W decyzji tej odniesiono się również do warunków wskazanych w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 11 stycznia 2019 r. zasadniczo akceptując stanowisko tego organu. Wójt Gminy zauważył jedynie, iż " ... z uwagi na brak możliwości określenia z wyprzedzeniem, czy obszar placu budowy farmy fotowoltaicznej zostanie zajęty przez ptaki lęgnące się na ziemi (legi odbywają się z dużą zmiennością, która zależy od wielu czynników, np. charakteru upraw rolnych prowadzonych na danym obszarze rok wcześniej), przed rozpoczęciem prac budowlanych wnioskodawca będzie mógł wykonać inwentaryzację ornitologiczną, której celem będzie ustalenie faktycznego występowania ptaków. Jeżeli kwalifikowany ornitolog nie stwierdzi lęgu ptaków na danej powierzchni, nie będzie dalszych przeciwskazań do rozpoczęcia prac budowlanych na danym obszarze w okresie ochronnym ustanowionym z uwagi na możliwość wystąpienia lęgu ptaków...". Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zaaprobował powyższe stanowisko. W ocenie Sądu przywołane wyżej uzasadnienie jest spójne i logiczne, stanowiąc wyczerpujące odniesienie się do opinii organów współdziałających w sprawie. Jednocześnie wyjaśnienia organów obu instancji w powyższym zakresie odnoszą się w pełni do uwag skarżącej przedstawianych na etapie postępowania administracyjnego. Organ rozstrzygając o braku konieczności oceny oddziaływania na środowisko, dokonuje niejako przesądzenia, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie niesie za sobą skutków w postaci znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, tym samym nałożenie obowiązków określonych w art. 84 ust. 1a ustawy należy rozważać w kontekście wskazywania takich rozwiązań, których zastosowanie w sposób bezsprzeczny pozwala na stwierdzenie braku takich znacząco negatywnych oddziaływań. Szczególnego pokreślenia wymaga, iż pewność wyeliminowania oddziaływań, które mogłyby mieć charakter znacząco negatywny nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Zatem w ramach dostępnej organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wiedzy posiadanej z urzędu oraz na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia i stanowisk organów współdziałających, musi być on w stanie rozstrzygnąć, że nakładane obowiązki zapewnią niewystąpienie znacząco negatywnych oddziaływań. Możliwość nałożenia obowiązków w decyzji środowiskowej, gdy nie będzie prowadzona ocena, została wprowadzona przede wszystkim dla typowych przedsięwzięć, co do których organ posiada wiedzę w zakresie generowanych oddziaływań oraz stosowania rozwiązań skutecznie eliminujących lub ograniczających je do poziomu, który można uznać za nie powodujący znaczących negatywnych oddziaływań. W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Planowane przez inwestora przedsięwzięcie w postaci budowy farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW stanowi typowe rozwiązanie stosowane powszechnie. W tym przypadku organy posiadają wiedzę w zakresie generowanych oddziaływań oraz stosowanych rozwiązaniach skutecznie eliminujących lub ograniczających ich negatywne oddziaływanie. W ocenie Sądu wiarygodne źródło wiedzy w tym zakresie stanowi też przedstawiona przez inwestora Karta Informacyjna Przedsięwzięcia (KIP) z dnia 30 lipca 2018 r. Zarówno organy opiniujące jak i strony postępowania administracyjnego nie podważyli wiarygodności tego dowodu. W świetle powyższego zdaniem Sądu stwierdzenie braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia jest zasadne, a nałożone przez organy warunki i wymagania w toku realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia (pkt 2 i 3 sentencji decyzji I instancji) w sposób skuteczny ograniczają negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że w istocie sprowadzają się one do stanowiska, iż koniecznym było w niniejszej sprawie przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co pozwoliłoby skarżącej uzyskać pełnie wiedzy na temat oddziaływania nowej technologii na najbliższe otoczenie. Jednakże jak wyżej wskazano w konkretnym przypadku ocena taka nie była wymagana, a dostateczną wiedzę na temat oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko skarżąca mogła uzyskać z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł jak w sentencji. W niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn.zm.). W związku bowiem z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta G. obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758, z późn.zm.), a także zarządzeniem nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 sprawa została skierowana do załatwienia na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 2 marca 2020 r.