I SAB/Wr 69/20
Administrative courts2020-11-13
Case number
I SAB/Wr 69/20
Court
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Judgment date
2020-11-13
Type
Wyrok WSA we Wrocławiu
Judges
Daria Gawlak-NowakowskaKatarzyna RadomMaria Tkacz-Rutkowska
Ruling
*Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Judgment text
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2020 r. sprawy ze skargi O. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 800 (osiemset) złotych; V. oddala skargę w zakresie wymierzenia grzywny; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi wniesionej [...] września 2020 r. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku O.B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z [...] października 2019 r. (wpływ do organu administracji [...].10. 2019 r.).
Z akt sprawy wynika, że [...] października 2019 r. wpłynął do Wojewody D. wniosek O.B. obywatelki Ukrainy (dalej: Skarżąca, Strona) z [...] października 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikami.
Pismem z [...] sierpnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].08.2020 r.) pełnomocnik Strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu. Wskazał, że mimo złożenia wniosku wraz ze wszystkimi wymaganymi załącznikami Wojewoda nie podjął żadnych czynności w sprawie.
W aktach sprawy znajdują się także:
- pismo Wojewody z [...] września 2020 r., którym przekazano ponaglenie Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców 2020 r. oraz
- pismo z [...] września 2020 r. wyzywające Stronę do osobistego stawiennictwa w dniu [...].10.2020 r. o godz. 10.40 oraz przedstawienia ważnego dokumentu podróży (dołączenie kserokopii wszystkich stron paszportu) oraz złożenie odcisków palców.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] września 2020 r., pełnomocnik Strony, powołując przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1a i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 12, art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy oraz art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Tak formułując zarzuty wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ administracji dopuścił się przewlekłego prowadzona sprawy administracyjnej;
2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenia sprawy administracyjnej przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) zobowiązanie organu administracji do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi;
4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
5) przyznanie Skarżącej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł;
6) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
7) zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony wyjaśnił, że wniosek Strony z [...] października 2019 r. został złożony w związku z koniecznością umożliwienia Stronie dalszego legalnego pobytu na terenie kraju oraz podjęcia zatrudnienia. Skarżąca złożyła kompletny wniosek, pomimo to organ nie wydał do dziś decyzji w sprawie. Strona wielokrotnie zwracał się o przyśpieszenie rozpoznania sprawy, ale nie przyniosło to efektu, polecono oczekiwać na pismo od organu administracji. Skarżąca do dnia złożenia skargi do Sądu nie otrzymała żadnego pisma. Oznacza to, że Wojewoda nie tylko w sposób przewlekły proceduje w sprawie Skarżącej, ale przewlekłość ta ma charakter rażącego naruszenie jej prawa. Postępowanie prowadzone jest w sposób sprzeczny z zasadami praworządności, pogłębiania zaufania do władzy publicznej, informowania strony, czynnego udziału strony w postępianiu oraz szybkości i prostoty postępowania gwarantowanego uregulowaniami zawartymi zarówno w K.p.a., jak i w Konstytucji RP. Pełnomocnik Skarżącej powołuje się dane z raportu NIK dotyczące działania D. Urzędu Wojewódzkiego i wskazuje na stwierdzone nieprawidłowości. Podkreśla, że Skarżąca, w związku z zaniechaniami Wojewody, znalazła się w trudnej sytuacji, co uzasadnia zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł. Brak karty pobytu utrudnia Skarżącej zawieranie umów, załatwianie spraw urzędowych i spraw z zakresu życia codziennego, także opuszczenie terytorium Polski z gwarancją powrotu. Nie może zatem swobodnie podróżować po terytorium Unii Europejskiej, a także odwiedzić rodziny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi. Po przytoczeniu doczasowego przebiegu postępowania wyjaśnił, że rozpoznawanie wniosków z opóźnieniem nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Te okoliczności uzasadniają opóźnienie w rozpoznania spraw, a zatem nie jest uzasadnione przypisywanie organowi przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Przekroczenie terminu rozpoznania sprawy nie było bowiem pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Żądanie zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz Skarżącej Wojewoda uznał nieuzasadnione. Wyjaśnił, że suma pieniężna jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność czy przelękłość. Wybór sądu winien być jednak uwarunkowany celem skargi, którym jest zwalczanie bezczynności i przewlekłości. Przyznanie sumy pieniężnej, zdaniem Wojewody, winno to być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnymi, zawinionymi uchybieniami organu w załatwianiu sprawy. Takie w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia. Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.
Skarga jest zasadna.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).
Z "przewlekłym postępowaniem" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 K.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe postępowanie" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania [...] jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. P. Kornacki, Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej, ZNSA 2011, nr 5, s. 45–46). Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że pod tym pojęciem rozumie się sytuację w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Sąd uznając za zasadną skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – uwzględnia skargę
i zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) lub dokonania czynności w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001r., I SAB 37/00, LEX nr 75532).
Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).
Aby ocenić zasadność zarzutów skargi według określonych wyżej kryteriów, należy uwzględnić regulacje prawa materialnego i procedury w jakich działał organ administracji, którego przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi.
Stosownie do treści art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 K.p.a.).
W myśl art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 K.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).
Ponadto w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Przepis art. 8 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 10 § 2 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1 (art. 10 § 3 K.p.a.).
Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wymaga osobistego złożenia przez zainteresowanego na formularzu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2206 ze zm.). Jako, że organ administracji zobowiązany jest do dokonania konsultacji z innymi organami (Komendant Oddziału Straży Granicznej, Komendant Wojewódzki Policji, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także konsul właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub inny organ) przed wydaniem decyzji, a ww. organy mają termin na udzielenie informacji od 30 do 60 dni, to należy tę okoliczność uwzględnić w ocenie przewlekłości postępowania (art. 109 ww. ustawy).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpozna sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikająca z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Organ administracji winien niezwłocznie po otrzymaniu wniosku ocenić wniosek po względem spełnienia wymogów formalnych i ewentualnie wezwać do jego uzupełnienia oraz wystąpić w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o informacje o składającej wniosek. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca kompletny wniosek przesłała pocztą. Jak wynika z wezwania Strony do osobistego stawiennictwa z [...] września 2020 r. (po wniesieniu skargi do Sądu), znajdującego się w aktach sprawy, do zakończenia postępowania konieczne było jedynie złożenie odcisków linii papilarnych i okazanie dokumenty podróży oraz uzyskanie informacji o Skarżącej, stosownie do art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Czynności tych w niniejszej sprawie Wojewoda nie podjął przez 8 miesięcy, wyłączając okres zawieszenia biegu terminów procesowych stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374), tj. okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r. W okresie od złożenia wniosku do wniesienia skargi do Sądu Wojewoda nie informował Strony ani o przyczynach tak długiego rozpoznawania jej wniosku, ani o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Informacji takiej nie zamieszczono też w wezwaniu z [...] września 2020 r. (sporządzane po wniesieniu skargi).
Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 8 miesięcy i w okresie tym nie podjął żadnych czynności w sprawie, nawet tych rutynowych, tj. wystąpienia o informacje o składającym wnoszę w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji prowadził postępowanie z wniosku Strony w sposób przewlekły (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.
Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Dokonując takie oceny Sąd uwzględnił czas w jakim organ administracji całkowite ignorował Stronę w toku postępowania, tj. nie podejmował żadnych czynności w sprawie, w tym działań rutynowych, nie informował Strony o terminie zakończenia postępowania i o przyczynach zwłoki. Stwierdzenie przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji przez 8 miesięcy nie tylko nie zakończył postępowania, mimo złożenia przez Stronę kompletnego wniosku, ale także w tym okresie nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i nie informował Strony o przyczynach zwłoki, ani nie wskazał innego terminu rozpoznania sprawy. Przez 8 miesięcy Wojewoda nie wystąpił w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o informacje o Skarżącej, co należy też rozważać w kontekście bezpieczeństwa publicznego. Czynności tych nie podjął także po wniesieniu skargi, pismem z [...] września 2020 r., wezwał jedynie Skarżącą do osobistego stawiennictwa celem złożenia odcisków linii papilarnych i przedstawienia aktualnego dokumentu podróży. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że przewlekle prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od niemal 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków.
Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, że możliwe jest zastosowanie jednego z wymieniu=onych w art. 149 §2 p.p.s.a. środków tj. albo wymierzenie grzywny albo przyznanie sumy pieniężnej.
Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.
Na wniosek Skarżącej Sąd przyznał zatem sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 800 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej strony w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącej trudności i krzywdy związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane.
Ponieważ Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy lepiej spełni swoją rolę przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej niż wymierzenie Wojewodzie grzywny, oddalił skargę w zakresie wymierzenia grzywny (pkt V sentencji wyroku)
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (pkt VI sentencji wyroku).