II SA/Gl 853/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.K. i S. K. (K.) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od kosztów sądowych w całości. UZASADNIENIE Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, nie posiadają żadnego majątku poza budynkiem, w którym zamieszkują (o pow. 100 m2). Wnioskodawcy podali, że jedynym źródłem ich utrzymania się jest świadczenie emerytalne S. K. uzyskiwane w kwocie 2400 zł netto miesięcznie. Z dokonanego przez strony zestawienia stałych, miesięcznych wydatków wynika, iż pochłaniają one znaczącą część wspomnianego dochodu. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżących nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość ich dochodów oraz poziom i strukturę stałych, miesięcznych wydatków. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 853/15 oddalono wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wnieśli sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazali przede wszystkim, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Skarżący osiągają bowiem dochód miesięczny w kwocie 2406,59 zł, przy jednoczesnych wydatkach w kwocie 2368 zł. Dalej wyjaśnili, że nie zbierają rachunków za żywność, w związku z powyższym nie byli w stanie ich przedstawić. Miesięczny koszt wyżywienia dwóch osób oscyluje natomiast wokół kwoty 1000 zł. Jest to kwota przeznaczana zarówno na zakup żywności, jak i środków czystości, środków higieny osobistej, ubioru czy obuwia. Nadto wskazali, że skarżący ponoszą koszty związane z innymi postępowaniami sądowymi, także przed tutejszym Sądem. We wszystkich tych sprawach zostali zobowiązani do uiszczenia opłaty sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy w tym miejscu, iż w myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżących od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżących oraz okoliczności sprawy, jak również stan zdrowia skarżących uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stan majątkowy skarżących, jak i wysokość uzyskiwanego przez nich świadczenia przemawia za przyjęciem poglądu, iż nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżących, jedynym źródłem utrzymania się skarżących jest świadczenie emerytalne uzyskiwane przez skarżącego S.K. w kwocie 2406 zł. Stałe miesięczne wydatki wynoszą około 1000 zł (w tym opłata za wodę 64,86 zł, opłata za gaz 60,91 zł, opłata za energię około 210 zł, odpady 54 zł, opał 175 zł miesięcznie, opłata za telefon 110,23 zł). Skarżący są leczeni farmakologicznie, w związku z czym część dochodu przeznaczają na zakup niezbędnych lekarstw. Fakt ten uprawdopodobnili przez nadesłanie faktur VAT wystawionych przez apteki. Skarżący podają również, że miesięczne koszty wyżywienia dwóch osób, ubrania oraz zakupu środków czystości wynoszą około 1000 zł. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawców – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazali w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie są w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.