I OZ 532/22

SENTENCJA Dnia 18 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1004/20 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2021 r. w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 24 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SA/Bd 1004/20), po rozpoznaniu wniosku W.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 lipca 2021 r. w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 24 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego, odmówił przywrócenia terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 28 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1004/20, oddalił skargę W. K. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 24 września 2020 r. Odpis tego wyroku został wysłany na adres wskazany przez skarżącego jako adres do korespondencji i doręczony dorosłemu domownikowi w dniu 2 sierpnia 2021 r. W dniu 6 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie przedmiotowego wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że brak specjalistycznej wiedzy prawniczej był przyczyną nie złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślił, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała w dniu 31 marca 2022 r. W tym dniu skarżący skorzystał z nieodpłatnej pomocy prawnej w Punkcie Pomocy Prawnej w [...] nad [...], który dopiero po pandemii COVID-19 zaczął działać stacjonarnie. Podczas porady prawnej dowiedział się, że warunkiem skutecznego zaskarżenia wyroku jest wcześniejsze wystąpienie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił fundamentalnej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku. Sąd wyjaśnił, że skarżący w piśmie z dnia 30 lipca 2021 r. został pouczony o sposobie i terminie wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego niniejszej sprawie. Pismo zostało skutecznie doręczone skarżącemu. W tych okolicznościach, nie można było więc, zdaniem Sądu, uznać, aby skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku nie z własnej winy. Podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony nie stanowią bowiem takie okoliczności jak: dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W.K., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zakwestionował przyjęte przez Sąd I instancji stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. np. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08). W świetle powyższego za słuszne należy uznać przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W przedmiotowej sprawie, wskazując na przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 lipca 2021 r. skarżący podnosił, że z przyczyn finansowych nie korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika i nie posiadał specjalistycznej wiedzy, iż warunkiem zaskarżenia wyroku jest złożenie wniosku o uzasadnienie w terminie 7 dni. Dopiero podczas wizyty w punkcie pomocy prawnej dowiedział się o tym. Podkreślał ponadto, że nie zna nikogo, kto mógłby mu udzielić porady prawnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że taka argumentacja skarżącego nie była wystarczająca do przyjęcia, iż uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zauważyć bowiem należy, że pismo sądowe z dnia 30 lipca 2021 r. skierowane do skarżącego wraz z odpisem sentencji wyroku z 28 lipca 2021 r. (skutecznie doręczone w dniu 2 sierpnia 2021 r.) zawierało pouczenie, iż w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku a zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że nie znał treść pouczenia. Pouczcie to było przy tym formułowane w sposób jasny i czytelny - nawet dla osoby nieposiadającej wiedzy prawniczej. Przyjedzie zatem jedynie powtórzyć za Sądem I instancji, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa nie stanowią podstawy do uznania, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Skarżący nie powołał natomiast żadnych innych nadzwyczajnych okoliczności, które wskazywałyby, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku nie z własnej winy. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.