II OZ 829/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 451/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. UZASADNIENIE Uzasadnienie. L. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 czerwca 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez złożenie 6 jej odpisów podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz wskazanie numeru PESEL. Jednocześnie zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 czerwca 2020 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od powyższej skargi w kwocie 500 złotych, w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącemu w dniu 30 czerwca 2020 r. Pismem z dnia 6 lipca 2020 r. skarżący wskazał numer PESEL i poinformował, iż nie posiada kopii skargi, a także złożył prośbę, aby Sąd skserował 6 kopii skargi. Następnie w dniu 8 lipca 2020 r. skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 500 złotych. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 451/20, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Sąd wskazał, że skarżący nie przedłożył 6 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wskazał jedynie numer PESEL. Natomiast wpis od skargi został uiszczony po terminie, wskazanym do jego uiszczenia, tj. w dniu 8 lipca 2020 r. Sąd stwierdził, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych i nieuiszczenia wpisu od skargi w przewidzianym terminie. Skarżący pomimo prawidłowych wezwań oraz pouczenia o konsekwencjach, nie uzupełnił powyższych braków, a wpis uiścił po terminie. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z błędnym uznaniem, że : - oplata od skargi w kwocie 500 zł została uiszczona dzień po terminie, tj. 8 lipca 2020 r., podczas gdy skarżący uiścił brakującą opłatę w ostatnim dniu terminu, tj. 7 lipca 2020 r. (dowód – potwierdzenie przelewu w załączeniu), - skarżący nie wykonał zobowiązania do złożenia 6 odpisów pisma, podczas gdy w piśmie z dnia 7 lipca 2020 r. skarżący uzupełnił brak formalny poprzez wskazanie numeru PESEL oraz wnosił o wykonanie 6 odpisów złożonej przez niego skargi celem uzupełnienia braków, gdyż jak wyjaśnił, nie posiada kopii skargi i nie był w stanie wykonać tejże kopii Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z załączonej do zażalenia kserokopii przekazu pocztowego – polecenia przelewu wynika, że wpis od skargi został uiszczony w placówce pocztowej w dniu 7 lipca 2020 r. W związku z tym uznać trzeba, że wpis od skargi został uiszczony w terminie zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji w zarządzeniu z dnia 18 czerwca 2020 r. Odnosząc się do kwestii nieuzupełnieia braków formalnych skargi poprzez złożenie 6 odpisów skargi, rozważenia wymaga czy nie wykonanie w niniejszej sprawie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji gdy skarżący w terminie 7 dni – na wezwanie Sądu – wnosił o wykonanie 6 odpisów złożonej przez niego skargi celem uzupełnienia braków, gdyż jak wyjaśnił, nie posiada kopii skargi i nie był w stanie wykonać tejże kopii. W takiej sytuacji, mając na uwadze, że pozostałe braki formalne i fiskalne skargi zostały uzupełnione w terminie, Sąd pierwszej instancji winien był ponownie wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie wymaganej liczby odpisów skargi, informując jednocześnie, że Sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów pism składanych przez strony. Nie można tracić z pola widzenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które - w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej - prowadzi do odrzucenia wyników wykładni zbyt rygorystycznej, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez sąd przez nadmierny formalizm (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2013 r. II OSK 1656/11, LEX 1323655). Koresponduje z tym także dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w świetle którego sądy muszą, stosując przepisy proceduralne, unikać zarówno nadmiaru formalizmu, który mógłby podważyć rzetelność postępowania, jak i nadmiernej elastyczności, która prowadziłaby do zniesienia wymogów proceduralnych ustanowionych przez prawo (zob. wyrok ETPC z 11 października 2018 r. w sprawie Parol przeciwko Polsce, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.