IV SO/Wr 33/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA (del.) Tomasz Judecki po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. T. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie D. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 1 września 2022 r. strona skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Wojewodzie D. (dalej: organ, Wojewoda) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 7 lipca 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Wojewoda D. przyznał, że skarga została przekazana do Sądu z opóźnieniem w dniu 18 października 2022 r., co było spowodowane bardzo dużą ilością spraw prowadzonych przez organ. Według organu, o ile w orzecznictwie uznaje się, że problemy kadrowe nie mogą tłumaczyć zaniechań czy przewlekłości po stronie organu, to jednak w 2022 r. mamy sytuację nadzwyczajną związaną z przyjazdem do Polski ogromnej liczby cudzoziemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność organu, została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego na adres tut. Sądu w dniu 8 lipca 2022 r. Sąd przekazał skargę organowi w dniu 15 lipca 2022 r., który pokwitował odbiór przesyłki w dniu 18 lipca 2022 r. Natomiast skarga wraz z aktami sprawy jak i odpowiedź na skargę wpłynęła do tut. Sądu w dniu 20 października 2022 r. W wyniku powyższego skarga została zarejestrowana pod sygn. akt. IV SAB/Wr 963/22. W rozpoznawanej sprawie okoliczność bezsporną stanowi fakt, że wnioskodawca wniósł skargę do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu w dniu 8 lipca 2022 r. Sąd przekazał skargę Wojewodzie, który otrzymał skargę w dniu 18 lipca 2022 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 30 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 17 sierpnia 2022 r. Zatem należy stwierdzić, że termin ten został przekroczony, skoro organ przekazał skargę dopiero w dniu 20 października 2022 r. tj. z dwumiesięcznym opóźnieniem. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy a organ w odpowiedzi na wniosek wyjaśnił powody zwłoki w przekazaniu skargi. W ocenie Sądu, grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.