II GZ 327/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. Sp. k. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1106/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 16 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1106/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. – odrzucił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 15 maja 2020 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 450 zł. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została zwrócona do Sądu, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie, pomimo prawidłowego dwukrotnego awizowania. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2020 r. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego uznano za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 26 czerwca 2020 r. Termin na wykonanie wezwania upłynął w dniu 3 lipca 2020 r., jednakże w rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano stosownej wpłaty od skarżącej. Ponadto zarządzeniem z dnia 15 maja 2020 r. wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej na dzień udzielenia pełnomocnictwa, wydanego przez Centralną Informację KRS oryginału pełnego odpisu z KRS, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu poinformowano, że zamiast oryginałów ww. dokumentów można złożyć odpisy dokumentów, jeżeli ich zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi również została zwrócona do Sądu, z uwagi na jej niepodjęcie w terminie, pomimo prawidłowego dwukrotnego awizowania. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2020 r. wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a., w dniu 26 czerwca 2020 r., wobec czego termin na wykonanie wezwania upłynął w dniu 3 lipca 2020 r. Odrzucając skargę Sąd I instancji stwierdził, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostały uznane za doręczone w dniu 26 czerwca 2020 r., w trybie art. 73 p.p.s.a. Termin na wykonanie wezwań upłynął zatem bezskutecznie w dniu 3 lipca 2020 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Na podstawie art. 174 § 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 70 § 2 zd. 2 p.p.s.a., polegające na niedouczeniu skarżącego o konsekwencjach niedopełnienia obowiązku poinformowania Sądu o każdorazowej zmianie adresu siedziby czy adresu do doręczeń, skutkujące brakiem świadomości skarżącego co do istnienia takiego obowiązku, a w konsekwencji niepoinformowanie Sądu o zmianie adresu siedziby spółki; 2. art. 70 § 2 zd. 1 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i kierowaniu korespondencji na nieaktualny adres spółki pomimo, iż nowy adres spółki został ujawniony w KRS, który był sądowi znany i którym sąd dysponował. 3. błędne zastosowanie art. 73 p.p.s.a. i przyjęcie domniemania faktycznego doręczenia przesyłki, podczas gdy w niniejszej sprawie brak było możliwości zastosowania trybu z art. 73 p.p.s.a. w sytuacji zmiany adresu siedziby spółki. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że korespondencja w niniejszej sprawie kierowana była na adres: ul. K. [...], [...]-[...] G. i nie została podjęta w terminie, co skutkowało uznaniem jej za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. Wnosząca zażalenie podniosła, że w dniu 4 maja 2020 r. w KRS spółki został ujawniony wpis dotyczący zmiany adresu siedziby z ul. K. w G. na ul. A. w G. Skarżąca stwierdziła, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi były de facto pierwszymi pismami kierowanymi przez WSA w Warszawie do strony. Wprawdzie wcześniej strona prowadziła korespondencję w przedmiocie skargi, jednakże wyłącznie z GITD oraz WSA w Gdańsku, do którego pierwotnie skarga została skierowana. Skarżąca wskazała ponadto, że pomimo zmiany adresu siedziby, otrzymywała od właściciela lokalu, w którym poprzednio mieściła się siedziba spółki awiza kierowane na nieaktualny adres, jednakże nigdy nie otrzymała awiz z przesyłkami, których nadawcą był WSA w Warszawie. Zdaniem wnoszącej zażalenie, Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania. Wprawdzie Skarżąca zmieniła adres siedziby spółki i nie poinformowała o tym fakcie Sądu, jednakże podkreśliła, iż nie otrzymała żadnego pouczenia w tym zakresie od Sądu. Strona nie zdawała sobie zatem sprawy z konieczności informowania Sądu o zmianie adresu siedziby, tym bardziej, że zmianę taką ujawniła w rejestrze KRS, który jest powszechny i ogólnodostępny. WSA miał zatem dostęp do KRS spółki, w którym widniał aktualny adres siedziby. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie Sąd winien był kierować korespondencję na aktualny adres siedziby, ujawniony w rejestrze KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestią bezsporną jest fakt, iż żądane przez Sąd I instancji usunięcie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej spółki, czyli odpisu z KRS, a także wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi, zostały jasno i precyzyjnie sformułowane w treści zarządzeń z dnia 15 maja 2020 r. , przesłanych do strony wezwaniami z dnia 8 czerwca 2020 r. (vide: karty akt sądowych - nr 51-57). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie zrealizowała wezwań Sądu, bowiem w wyznaczonym terminie nie uzupełniła wskazanych braków skargi, zarówno fiskalnego, jak i formalnego. Ocenie w postępowaniu przed sądem kasacyjnym podlega zatem kwestia, czy Sąd I instancji był uprawniony - po bezskutecznym wezwaniu strony do uzupełnienia dostrzeżonych braków - odrzucić złożony w sprawie środek zaskarżenia. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarga podlega odrzuceniu przez sąd, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto na mocy art. 58 § 1 pkt 3 sąd odrzuci skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że złożona przez skarżącą skarga podlegała wpisowi, do uiszczenia którego spółka została wezwana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2020 r. (vide: karta akt sądowych – nr 52). W wezwaniu do uiszczenia wpisu wskazano skarżącej siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności oraz rygor w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji nieuiszczenia wpisu we wskazanym terminie. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, uznano ją za doręczoną w dniu 26 czerwca 2020 r. na mocy art. 73 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku fiskalnego skargi upływał zatem w dniu 3 lipca 2020 r. Jeśli zaś chodzi o brak formalny skargi w postaci braku dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby podpisującej skargę do reprezentowania skaranej spółki, wskazać należy na treść art. 28 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Należy mieć również na uwadze regulację zawartą w przepisie art. 29 p.p.s.a. stanowiącym, iż przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepisy te regulują istotne kwestie procesowe. Po pierwsze właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Analizowane przepisy nabierają szczególnego znaczenia, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jak poważne konsekwencje mogą wystąpić, gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności). W rozpoznawanej sprawie, stwierdziwszy ww. brak formalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą spółkę do jego usunięcia oraz pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, wynikających z treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. o rygorze odrzucenia skargi. W sytuacji zasygnalizowanego w wezwaniu braku w przedstawionym zakresie, na skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi oraz określającego sposób reprezentacji skarżącej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, doręczenie zastępcze przesłanych przez Sąd I instancji wezwań do uzupełnienia dostrzeżonych w sprawie braków było prawidłowe. Zgodnie bowiem z treścią art. 70 § 1 p.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby. W ocenie NSA, nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, iż nie została ona pouczona o powyższym obowiązku, w konsekwencji czego po zmianie adresu siedziby spółki nie poinformowała Sądu o dokonanej zmianie. W treści pisma z dnia 24 września 2019 r., którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doręczył skarżącej odpis postanowienia o stwierdzeniu swej niewłaściwości w sprawie i przekazaniu jej do WSA w Warszawie, spółkę pouczono o treści art. 70 § 1 i 2 p.p.s.a. (vide: pkt 7 Pouczenia – karta akt sądowych nr 15). W toku postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego skargą spółki, Sąd I instancji pouczył zatem stronę o ciążącym na niej obowiązku w powyższym zakresie. Nie ma przy tym znaczenia, że w dalszej kolejności nastąpiła zmiana właściwości sądu i sprawę skierowano do rozpoznania przez WSA w Warszawie, bowiem postępowanie w toczącej się sprawie od chwili jego wszczęcia toczyło się jedno. Wszystkie pisma w sprawie, czy to od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, czy też od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - już po zmianie właściwości, dotyczyły tego samego postępowania prowadzonego w sprawie ze skargi spółki. Treść każdego z tych pism, w tym zawartych w nim pouczeń wywierała zatem skutki prawne w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym, z konsekwencjami dla dalszego toku prowadzonego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że argumentacja wskazana w zażaleniu nie może zasługiwać na uwzględnienie. Należy bowiem uznać za prawidłowe nadanie przesyłek zawierających wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi na jedyny znany Sądowi I instancji adres strony, tj. na ul. K. [...] w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał obowiązku ustalania aktualnego adresu siedziby spółki, bowiem to strona była zobowiązana do aktualizowana danych adresowych w toku trwającego już postępowania, o którym to obowiązku została pouczona już na początku postępowania sądowoadministracyjnego. W świetle tych okoliczności niezwłocznie po nastaniu zdarzenia zmiany adresu siedziby spółki, skarżąca winna była powiadomić Sąd o dokonanej zmianie. Takie działanie strony – zgodne z dyspozycją normy zawartej w treści przepisu art. 70 p.p.s.a. - wykluczyłoby nadanie przesyłek zawierających wezwania do uzupełnienia braków skargi na adres, który w chwili wykonywania tej czynności pozostawał już nieaktualny. Niepoinformowanie Sądu o nowym adresie zobowiązywało do doręczenia korespondencji sądowej na adres dotychczasowy. Bierność strony we wskazanym zakresie stanowiła zaś naruszenie art. 70 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zawiadomienia sądu o każdej zmianie swojego miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W konsekwencji powyższego doręczenie wezwań sądowych na dotychczasowy adres spółki, w sytuacji, gdy skarżąca nie powiadomiła Sądu I instancji o zmianie adresu siedziby spółki, musiało skutkować fikcją doręczenia i uznaniem przesyłek za skutecznie doręczone stronie. W świetle powyższego Naczelny Sad Administracyjny stwierdza, że skoro skarżąca, pomimo prawidłowo sformułowanych i doręczonych w trybie zastępczym wezwań Sądu, nie uiściła wpisu od skargi, ani też nie uzupełniła innego jej braku formalnego poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby podpisującej skargę do reprezentowania skarżącej, tj. odpisu z KRS, Sąd I instancji zasadnie skargę tę odrzucił na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.