I SA/Bk 410/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2021 oddala skargę UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr[...], Wójt Gminy M. ustalił Panu W.T. (dalej również jako "skarżący") łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2021 w kwocie 270 zł. Wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane z ewidencji gruntów. Organ pominął w części informacje ujawnione w złożonej przez podatnika w maju 2021 r. informacji podatkowej jako nieznajdujące potwierdzenia w ewidencji gruntów. Wskazał, że po modernizacji ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] lipca 2020 r. w obrębie M. skarżący został wezwany do złożenia informacji podatkowej. Złożona informacja nie była spójna z ewidencją gruntów i budynków, ponieważ na działce [...]według danych z ewidencji widnieje ŁIV o pow. 0,7472 ha (według podatnika ŁIV o,53 ha) oraz W-ŁIV – 0,0864 ha, którego podatnik w ogóle nie ujął uważając, że rów nie wlicza się do gospodarstwa. Do opodatkowania przyjęto: podatek rolny: grunty o pow. 1,2903 ha fiz. (0,6904 ha przeliczeniowego, podstawa opodatkowania 0,6725 ha); podatek leśny: lasy o pow. 2,3304 ha (na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...],[....] – las o pow. 13,8648 ha: pow. 11,5344 ha zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym); podatek od nieruchomości: budynek mieszkalny o pow. 83,00 m2. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym stwierdził, że przyjęta do podstawy opodatkowania powierzchnia użytków rolnych, tj. 1,2903 ha jest nieprawidłowa. Natomiast przedmiot największej kontrowersji stanowi łąka: jak wskazuje organ o pow. 0,7472 ha "podczas gdy geodeta z mojej strony wydał dokument na powierzchnię 0,53 ha". Skarżący wskazał ponadto, że Starosta S. decyzją z dnia [...]stycznia 2022 r. orzekł o przekwalifikowaniu działki Nr [...] o pw. ok. 0,20 ha na las. Z kolei na działce [...] posesja po zabudową jest 0,10 ha, a działka ma pow. 0,24 ha. Skarżący wyjaśnił dodatkowo, że rów melioracyjny ma również zawyżoną powierzchnię i nie powinien wchodzić w powierzchnię gospodarstwa bowiem nawadnia on gospodarstwa wszystkim sąsiadom. Jednakże podatnik zgadza się z tym, że powinien być ujęty w podatku. Poza tym skarżący wskazał, że na działce o pow. 0,22 ha nr [...]w dniu [...] czerwca 2022 r. dokonano komisyjnego odbioru z oceny udatności uprawy leśnej założonej w 2018 r. Skarżący oczekuje na decyzję Starosty o przekwalifikowaniu tej działki. Decyzją z dnia[...] sierpnia 2022 r. nr[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący jest właścicielem działek o numerach geodezyjnych: [...]"LslV" o pow. 1,7421 ha; [...]"LsVl" o pow. 3,2466 ha i "LsV" o pow. 1,8699 ha; [...]LsVI" o pow. 1,4952 ha; [...]"LsVI" o pow. 3,3304 ha, [...]"LsV" 0,3979 ha i "LsVl" 0,6056 ha; [...]"LsV’’ o pow. 0,7014 ha; [...]"LsVl" o pow. 0,2632 ha (ogółem 13,6523 ha). Ponadto podatnik jest właścicielem gruntów rolnych o łącznej pow. 1,2903 ha (pow. przeliczeniowa użytków rolnych 0,6904 ha). W skład gospodarstwa rolnego wchodzą działki o numerach geodezyjnych: [...]"Ł-lV" o pow. 0,7472 ha i "W-Ł IV" tj. rowy o pow. 0,0864 ha; [...] "ŁV" o pow. 0,0724 ha i "ŁIV" o pow. 0,1401 ha; oraz [...]"Br-R IVa" grunty rolne zabudowane o pow. 0,2442 ha. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku leśnym, art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - obowiązek w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości ciąży na właścicielach gruntów i budynków. Jeśli na gruncie posadowiony jest budynek, to stanowi on (budynek) część składową gruntu i jest własnością właściciela gruntu. W niniejszej sprawie właścicielem opodatkowanych gruntów jest skarżący - jest on więc także właścicielem budynku mieszkalnego posadowionego na tych gruntach. Powyższe oznacza, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości obciążającego budynek o pow. 83 m2 (budynki gospodarcze pow. 190 m2 podlegają ustawowemu zwolnieniu) oraz podatku rolnego lub leśnego obciążającego grunty. Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 z póżn. zm.), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 22 ust 1 dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikacje prowadzą starostowie. Kolegium stwierdziło, że to dane z ewidencji gruntów są dla organów podatkowych wiążące, a nie wskazania podatnika co do wielkości posiadanej przez niego łąki czy pow. gruntów. Jeśli podatnik nie zgadza się z danymi zawartymi w ewidencji może złożyć stosowny wniosek do Starosty o ich przekwalifikowanie, do tego czasu organy podatkowe mają obowiązek orzekać na postawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Kolegium, wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2021 w kwocie 270 zł (uwzględniający ustawowe zaokrąglenie oraz średnie ceny skupu żyta i sprzedaży drewna) jest prawidłowy. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym i leśnym przyjęto - zgodnie z dyrektywą zawartą w art. 3 ustawy o podatku leśnym i art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym - powierzchnie gruntów wynikające z ewidencji gruntów: a) podatek rolny (l-XII): 0,6904 ha przelicz. x 146,38zł b) podatek leśny: 2,3304 ha (zgodnie z informacją złożona przez podatnika) x 43,3048 zł Podatkiem od nieruchomości należało obciążyć 83 m2 pow. użytk. budynku mieszkalnego (z zastosowaniem stawki 0,85zł/m2). Zdaniem Kolegium nie zasługują na uwzględnienie wywody jakoby rów "nie powinien wchodzić w powierzchnię gospodarstwa". Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z ustawą o podatku rolnym rowy stanowią użytki rolne i jako takie, zasadniczo podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 4 ust. 7 ustawy o podatku rolnym, grunty pod stawami, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod rowami oraz grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według następujących przeliczników: 1) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi łososiem, trocią, głowacicą, palią i pstrągiem oraz gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy; 2) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi innymi gatunkami ryb, gruntów pod stawami niezarybionymi, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych oraz gruntów pod rowami - 0,20 ha przeliczeniowego. Kolegium wskazało ponadto, że w 2021 r. nie doszło do zmiany w ewidencji gruntów i budynków wskutek zalesienia. Zmiany dokonano dopiero w 2022 r. i może mieć ona ewentualny wpływ na wymiar podatku w 2022 r., co wynika z zawiadomienia o zmianie z dnia [...] kwietnia 2022 r., której podstawą była decyzja administracyjna (inna niż akt własności ziemi) o nr [...]z dnia [...] stycznia 2022 r. dotycząca aktualizacji użytku w działce [...]. Natomiast część działki [...]o pow. 0,22 ha (odpowiadając na zarzuty odwołania) mimo ewentualnego zalesienia, nie podlega podatkowi leśnemu dopóki nie zostanie dokonana odpowiednia zmiana danych w ewidencji gruntów. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do sądu zarzucając przyjęcie do podstawy opodatkowania nieprawidłową powierzchnię użytków rolnych, w szczególności łąki tj. 0,7472 ha, w sytuacji gdy powołany przez skarżącego geodeta wykazał powierzchnię 0,5809 ha (skarżący wskazał, że różnica 0,1663 ha wpływa na to, że powyżej 1 ha KRUS nie wypłaca 100% części uzupełniającej). Podatnik kwestionuje również "dopisanie" do powierzchni gospodarstwa rolnego rowu melioracyjnego, który wykopany został bez zgody i wiedzy strony. Skarżący utrzymuje, że nie potrzebuje rowu bezprawnie przepisanego na niego przez Gminę. W obecnej sytuacji "pogodowej" wysusza on cały grunt rolny i leśny, nie spełnia swojej roli i jest zaniedbany. Skarżący wskazał, że jak wynika z pism gospodarstwo jego to powierzchnia 5,92 ha (decyzje Starosty i SKO z 2017, 2018 i 2019 r.) i wyraził wątpliwość skąd teraz w Gminie i Starostwie wzięła się większa powierzchnia gospodarstwa rolnego. Ze skargi wynika ponadto, że Kolegium wybiórczo traktuje informację podatkową, nie przychylając się do części prezentowanych w niej informacji. Jedna z działek podatnika jest w trakcie przekwalifikowania gruntów w procesie zalesienia, na co dowodem jest podpisany protokół udatności. Jeśli chodzi grunty rolne zabudowane to zdaniem Skarżącego "nie powinny wchodzić do powierzchni gospodarstwa a tylko do podatku". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 16 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy poparł skargę i wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1) dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego; 2) dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Przepis art. 4 ust. 7 ustawy przewiduje z kolei, że grunty pod stawami, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty pod rowami oraz grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według następujących przeliczników: 1) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi łososiem, trocią, głowacicą, palią i pstrągiem oraz gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy; 2) 1 ha gruntów pod stawami zarybionymi innymi gatunkami ryb, gruntów pod stawami niezarybionymi, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych oraz gruntów pod rowami - 0,20 ha przeliczeniowego. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W zakresie podatku leśnego, ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.) przewiduje, że opodatkowaniu podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 1 ust. 2, lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem ust. 2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 2 ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3). Stosownie do art. 6a ust. 1 ustawy, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku rolnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W odniesieniu do podatku od nieruchomości należy zauważyć, że o podatkowaniu tym podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2). Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3 (art. 3 ust. 1 pkt 1). Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2). Podkreślenia wymaga ponadto, że zgodnie z art. 21 ust. 1 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), odstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając przywołane przepisy prawa sąd wyjaśnia, że podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym, czy też leśnym, jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika m.in. z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz cytowanych regulacji ustaw podatkowych. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany, bowiem mają one walor dokumentu urzędowego i organ podatkowy nie może ich pominąć przy wymiarze podatków rolnego, leśnego i od nieruchomości. O opodatkowaniu gruntu oraz lasu podatkiem rolnym i leśnym decyduje klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co na znajduje się na tym gruncie w rzeczywistości. Organ podatkowy nie może czynić samodzielnych ustaleń w zakresie klasyfikacji gruntów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji, dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany. Odnosząc się zatem do zarzutu przyjęcia do podstawy opodatkowania nieprawidłowej powierzchni użytków rolnych, w szczególności łąki – sąd wskazuje, że to dane z ewidencji gruntów są wiążące dla organu, a nie twierdzenia podatnika, nawet jeżeli wynikają one z pomiarów geodety "opłaconego" przez skarżącego. W postępowaniu podatkowym organ nie może czynić samodzielnych ustaleń w tym względzie. Dopóki nie zmienią się zapisy w ewidencji powierzchnia łąki jest przyjmowana do opodatkowania zgodnie z ewidencją i tak też uczyniły organy. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegał także rów. To czy rów melioracyjny spełnia swoją funkcję i czy jest potrzebny skarżącemu nie wpływa na opodatkowanie tego przedmiotu. Grunty oznaczone "W", tworzące gospodarstwo rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a podstawa opodatkowania wynika z przywołanego wyżej art. 4 ust. 7 ustawy o podatku rolnym. Dodać należy, że rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zalicza do gruntów rolnych – grunty pod rowami (l.p. 8 załącznika nr 1 do tego aktu). Jeżeli chodzi o wymiar podatku leśnego, to zdaniem sądu organ nie mógł uwzględnić okoliczności faktycznego zalesienia w 2021 r. wskazywanych przez skarżącego działek. Część działki [...] została przekwalifikowana na las w styczniu 2022 r. i dopiero w tym roku podatkowym, po stosownych zmianach w ewidencji, wskazywana przez skarżącego część tej działki mogła być uznana za podlegającą podatkowi leśnemu. Organ słusznie ponadto wyjaśnił, że część działki [...]o pow. 0,22 ha mimo jej ewentualnego zalesienia, nie podlega podatkowi leśnemu, dopóki nie zostanie dokonana odpowiednia zmiana danych w ewidencji gruntów. Odnośnie budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...], to nie ulega wątpliwości, że skarżący jako właściciel gruntu i jednocześnie właściciel tego budynku jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Budynek mieszkalny został zatem prawidłowo opodatkowany. Grunt, na którym budynek się znajduje, sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako grunt rolny zabudowany podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym. Konfrontując decyzje z materiałem dowodowym znajdującym się w aktach, w szczególności z danymi uwidocznionymi w wykazie właścicieli i władających gruntów, sąd stwierdza, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. odbył się zgodnie z prawem. Organy przyjęły do opodatkowania właściwe przedmioty opodatkowania wraz z prawidłową podstawą opodatkowania, z uwzględnieniem zwolnień podatkowych (opodatkowaniu nie podlegały użytki rolne klasy V, VI, jak też lasy z drzewostanem w wieku do 40 lat oraz budynki gospodarcze). W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329).