II GZ 842/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "M." Spółki z o.o. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 745/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi "M." Spółki z o.o. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. o sygn. II SA/Ol 745/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił M. Spółce z o.o. w O. przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi, w sprawie ze skargi tej spółki na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy: Wraz ze skargą na ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. spółka załączyła potwierdzenie opłacenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 11 lipca 2014 r. wezwano stronę do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W podstawie prawnej zarządzenia, którego odpis doręczono stronie skarżącej w dniu 1 sierpnia 2014 r., powołano § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W odpowiedzi, pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., A. K. poinformował Sąd, że wpłaty dokonano w dniu 12 czerwca 2014 r. Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił skargę spółki na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wobec nieuiszczenia wpisu sądowego w wymaganej wysokości 200 zł. Postanowienie to doręczono skarżącej w dniu 8 września 2014 r. W dniu [...] września 2014 r. pełnomocnik Spółki wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie. Odrębnym pismem z tego samego dnia prezes zarządu spółki – T. K. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego, uiszczając żądaną kwotę 100 zł. Oddalając wniosek skarżącej, Sąd I instancji stwierdził, iż nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. Zdaniem Sądu, spółka została należycie wezwana do uzupełnienia wymaganego wpisu. W doręczonym jej odpisie zarządzenia wyraźnie wskazano, że chodzi o uzupełnienie wpisu od skargi o kwotę 100 zł, stosownie do art. 220 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że jeśli strona miała wątpliwości co do prawidłowości wezwania, powinna zapoznać się z treścią przepisów powołanych w podstawie prawnej zarządzenia. Takiego racjonalnego działania należałoby się spodziewać od strony należycie dbającej o swoje interesy, tym bardziej że w zarządzeniu zawarto pouczenie o skutkach jego niewykonania, a także o możliwości jego zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, skoro strona nie zaskarżyła przedmiotowego zarządzenia, to podlegało ono bezwzględnemu wykonaniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. Spółka z o.o., wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do uzupełnienia wpisu sądowego spowodowane było okolicznościami przez nią niezawinionymi. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że niewykonanie zarządzenia z dnia 11 lipca 2014 r. wynikało z błędnej interpretacji jego treści – jako wezwania do uiszczenia (a nie uzupełnienia) wpisu od skargi w kwocie 100 zł, co skarżąca w istocie dokonała w dniu 12 czerwca 2014 r. Zdaniem skarżącej, powyższe zarządzenie nie było jasne i wyczerpujące, dlatego pomyłka w jego interpretacji nie może być uznana za winę strony w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 – 4 tej ustawy. Jednym z nich, przewidzianym w art. 87 § 2, jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie w sytuacji powstania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu przez stronę. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, a ocena braku winy pozostawiona została uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Należy zauważyć, że stan faktyczny sprawy wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest bezsporny i należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że wnioskodawca nie wykazał braku zawinienia po swojej stronie. Również w zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi nie podał okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu. Za taką okoliczność nie można uznać niezrozumienia treści zarządzenia, którego treść nie budzi wątpliwości. Wyraźnie bowiem wyartykułowano w nim, że chodzi o uzupełnienie, a nie uiszczenie wpisu od skargi, wskazano kwotę podlegającą uzupełnieniu, podano przepis prawa, na podstawie którego ustalono wysokość wpisu, termin na wykonanie wezwania oraz skutki jego niewykonania. Ponadto pouczono stronę o możliwość i trybie zaskarżenia zarządzenia (gdyby strona nie zgadzała się z jego treścią), czego strona jednak nie uczyniła. Niezaskarżenie tego zarządzenia przy jednoczesnym niepodporządkowaniu się jego treści, musiało zatem skutkować odrzuceniem skargi. Skoro więc strona była prawidłowo wezwana i pouczona zarówno o skutkach niewykonania zarządzenia, jak również o możliwości zaskarżenia zarządzenia, to nie sposób uznać, iż uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. W tych okolicznościach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności było zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.