II SA/Rz 710/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia. UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania S.D. (dalej: "skarżący"). W podstawie prawnej postanowienia Kolegium wskazało art 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 13 lutego 2020 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków oraz na zakup środków czystości. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił skarżącemu przyznana zasiłku celowego na zakup leków. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] przyznał zasiłek celowy na zakup środków czystości w kwocie 50 zł. Obie decyzje zostały skarżącemu doręczone w dniu 27 marca 2020 r. W piśmie z dnia 6 marca 2020 r. nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 25 marca 2020 r. zatytułowanym "odwołanie - skarga", skarżący wskazał, że w związku z otrzymaną odmowną decyzją w sprawie przyznania zasiłku na zakup leków oraz oddzielnie środków czystości składa "skargę –odwołanie". Pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art 133 k.p.a. przesłał "odwołanie" do Kolegium, z adnotacją, że odwołanie zostało wniesione w terminie. W dniu 23 kwietnia 2020 r. Kolegium wystosowało do skarżącego pismo, w którym wskazało, że w związku z tym, że z pisma z dnia 6 marca 2020 r. nie wynika, który akt wydany przez Prezydenta Miasta skarżący kwestionuje i z jakiej daty, wzywa o wskazanie numeru i daty decyzji, od której wnosi odwołanie oraz daty w jakiej decyzja została mu doręczona, w terminie 14 dni, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwania skarżący nadesłał kierowane do niego przez Prezydenta Miasta pismo z dnia 26 lutego 2020 r. wzywające do nadesłania dodatkowych dowodów w sprawie pod rygorem wydania decyzji odmownej. Dodatkowo w piśmie z dnia 29 kwietnia 2020 r. wyjaśnił, że wniesione odwołanie dotyczy odmowy przyznania zasiłku na zakup leków. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków. Postanowieniem z tego samego dnia nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że z przedłożonych przez organ I instancji akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup leków została wydana w dniu 24 marca 2020 r., a odebrana w dniu 27 marca 2020 r., w związku z czym, zdaniem organu II instancji, pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie – skarga" z dnia [...] marca 2020 r., nadane na Poczcie w dniu 25 marca 2020r ., nie mogło dotyczyć tej decyzji. W związku z czym, zdaniem Kolegium, skarżący złożył odwołanie od kierowanego do niego przez Prezydenta Miasta pisma z dnia 26 lutego 2020 r. Pismo to, jak podkreślił organ, nie jest decyzją i nie przysługuje od niego odwołanie, co mając na uwadze stwierdził niedopuszczalność odwołania. W skardze na opisane wyżej postanowienie skarżący wyjaśnił, że złożone przez niego w toku postępowania administracyjnego odwołanie nie dotyczyło żadnych środków czystości, a uznanie odwołania od decyzji odmawiającej przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup leków za niedopuszczalne, uważa za obraźliwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a., skutkujące w razie zaskarżenia decyzji lub postanowienia – ich uchyleniem, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach Kompetencje Sądu zawarte w art. 145 § 1 P.p.s.a. wskazują na kolejność kontroli dokonywanej z punktu widzenia istoty wad aktu administracyjnego. W pierwszej kolejności akt podlega badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 461). Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesione, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].03.2020 r. nr [...] odmówił zainteresowanemu przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków. Z powyższą decyzją nie zgodził się P. S. D. i w ustawowym terminie złożył od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odwołujący wprawdzie sporządził wniesione odwołanie - skargę w dniu 6.03.2020 r. jednakże do organu trafiła ona 30.03.2020 r. Odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 03.2020 r. zostało merytorycznie rozpoznane ostateczną decyzją SKO z dnia [...] maja 2020 r., nr [...]. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie SKO z tej samej daty, co opisana wyżej decyzja o sygn. akt [...]. Postanowieniem tym stwierdzono "niedopuszczalność odwołania skarżącego od odmownej decyzji w sprawie przyznania zasiłku na zakup leków (zainteresowany nie wskazał ani daty, ani numeru decyzji, którą skarży)". SKO wywiodło, że 26 marca 2020 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo S.D. zatytułowane "odwołanie – skarga" w związku z otrzymaną przez w/w odmowną decyzją w sprawie przyznania zasiłku na zakup leków. Pismem z dnia 23.04.2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze skierowało do P. S.D. prośbę o wskazanie daty i numeru decyzji Prezydenta Miasta, którą kwestionuje. W odpowiedzi w/w wyjaśnił, że kwestionuje decyzję odmowną dot. przyznania zasiłku pomocowego na zakup leków i środków czystości dołączając jednocześnie oryginał pisma Prezydenta Miasta z dnia [...].02.2020 r. nr [...] informujące o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na leki i zasiłku celowego na środki czystości oraz zebraniu przez pracownika socjalnego MOPS całości materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji administracyjnej. Ponadto pismo to zawierało informację, że strona ma prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), a przed wydaniem decyzji w sprawie ma możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów a także umieszczona w nim została informacja, że zgromadzona w toku prowadzonego postępowania dokumentacja nie wskazuje na to, iż możliwe byłoby wydanie decyzji przyznającej zainteresowanemu pomoc zgodnie z żądaniem wyrażonym we wniosku z dnia [...].02.2020 r. SKO ustaliło, że decyzja Prezydenta Miasta rozstrzygająca wniosek P. S.D. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków złożony w dniu 13.02.20202 r. została wydana w dniu [...].03.2020 r. nr [...] i odebrana przez w/w za pośrednictwem poczty w dniu 27.03.2020 r. a więc sporządzone w dniu 6.03.2020 r. przez w/w i nadane za pośrednictwem poczty w dniu 25.03.2020 r. odwołanie nie dotyczy wskazanej powyżej decyzji organu I instancji. W ocenie Kolegium w istocie P. S.D. złożył odwołanie od pisma organu I instancji z dnia [...].02.2020 r. nr [...] co jest niedopuszczalne. Wskazane powyżej pismo nie ma cech decyzji administracyjnej, gdyż nie odpowiada wymogom art. 107 §1, § 3 k.p.a., zatem stronie nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania od jego treści. Wywód ten zdaniem Sądu, jakkolwiek wydawałby się nie pozbawiony logicznego uzasadnienia, ma istotne wady, otóż dotyczy on tego samego pisma skarżącego opatrzonego datą 6 marca 2020 r. zalegającego na k. 7 akt SKO, które zostało potraktowane jako odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r. o odmowie zasiłku na zakup leków i rozpoznane ostateczną decyzją SKO z dnia [...] maja 2020 r. Żadnych innych pism skarżący w postępowaniu odwoławczym bez wezwania nie składał. Wyjaśnienie, pismo skarżącego z dnia 29 kwietnia 2020 r., złożone 5 maja 2020 r. w odpowiedzi na wezwanie SKO z dnia 23 kwietnia 2020 r. wyjaśniało wątpliwości co do charakteru pisma z dnia 6 marca 2020 r. Dokonując jego oceny SKO w tej samej dacie 13 maja 2020 r. potraktowało je jako odwołanie w terminie od decyzji z dnia [...] marca 2020 r. (k.17 akt SKO) oraz jako niedopuszczalne odwołanie od pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2020 r., z tejże sprawy. Zakwalifikowanie przez SKO pisma z dnia 6 marca 2020 r. jako odwołania od decyzji z dnia [...] marca 2020 r. i wydanie w jego rozpoznaniu ostatecznej decyzji wyklucza odmienną jego kwalifikację. SKO wydając decyzję [...] maja 2020 r. o utrzymaniu w mocy odmownej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2020 r. dysponowało odpowiedzią skarżącego z dnia 5 maja 2020 r. na wezwanie z dnia 23 kwietnia 2020 r. Stworzenie za pomocą nowej sygnatury sprawy, dwóch spraw z jednej i "rozmnożenie" jednego odwołania do dwóch o różnym charakterze jest rażącym naruszeniem art. 134 k.p.a. w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Ponadto decyzja Prezydenta Miasta zapadła w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...].02.2020 r. na zakup leków została wydana [...].03.2020 r. nr [...], a nie jak przyjęło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w dniu [...].03.2020 r. nr [...]. Ta ostatnia decyzja z [...].03.2020 r. dotyczy wniosku o przyznanie pomocy na zakup środków czystości. Niezależnie od powyższego Sad stwierdza, że zaistniała rozbieżność pomiędzy sentencją zaskarżonego postanowienia, które stwierdza niedopuszczalność odwołania od decyzji na zakup leków, o nieznanej dacie i numerze, a jego uzasadnieniem, które przedmiotem niedopuszczalnego zaskarżenia czyni w/w pismo z 26.02.2020 r. Rażące naruszenie art. 107 k.p.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest oczywiste. Wydanie zaskarżonego postanowienia było niedopuszczalne, decyzja SKO z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] zakończyła postępowanie odwoławcze w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.