II SAB/Ol 46/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Dyrektora Muzeum w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ nie wymierza organowi grzywny; 4/ zasądza od Dyrektora Muzeum na rzecz skarżącego A. G. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) UZASADNIENIE Wnioskiem z 22 czerwca 2020 r. A. G. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Dyrektora Muzeum A (dalej: "Dyrektor", "organ") o udostępnienie informacji publicznej związanej z przeprowadzonym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego w odniesieniu do inwestycji – "Rozbudowa, przebudowa i remont budynku Muzeum A", przez podanie daty i numeru umowy zawartej przez Dyrektora ze spółka A, wartości umownej, terminu zakończenia wykonania przedmiotu tej umowy, danych o wnioskach o wyrażenie zgody na zlecenie części zamówienia podwykonawcom (data, nazwa podwykonawcy, zakres i wartość części zamówienia) oraz o podanie w odniesieniu do podwykonawców ww. Spółki: daty wniosku, nazwy podwykonawcy, daty zawarcia umowy z podwykonawcą, zakresu i wartości zamówienia podwykonawcy, terminu rozpoczęcia i zakończenia realizacji powierzonej części zamówienia. W złożonej 16 lipca 2020 r. do tut. Sądu skardze Skarżący zarzucił, że organ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie Dyrektora do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Pismem z 22 lipca 2020 r. Dyrektor poinformował Skarżącego, że powodem opóźnienia jest konieczność skompletowania dokumentacji zawierającej żądane informacje i przedstawienie ich we wnioskowany sposób. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 10 sierpnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi i umorzenie postępowania. Podniósł, że pismem z 22 lipca 2020 r., wyznaczył nowy termin załatwienia wniosku, który upłynie dopiero 20 sierpnia 2020 r. W tej sytuacji, wnioski Skarżącego są niezasadne. Pismem z 17 sierpnia 2020 r., Dyrektor poinformował Sąd, że udzielił wnioskowanej informacji publicznej, zaś przy piśmie z 4 września 2020 r. nadesłał kopię udzielonej Skarżącemu odpowiedzi 13 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W analizowanej sprawie strona skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429, z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p.". Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.d.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Na mocy art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są m.in. inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Skarżący uczynił adresatem wniosku Dyrektora Muzeum A, domagając się informacji dotyczących opisanego wyżej zamówienia publicznego. Niesporne jest, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą kwestii dysponowania majątkiem publicznym przez instytucję kultury Urzędu Marszałkowskiego. Organ winien był zatem załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. W kontekście powyższego przyjąć należało, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z 22 czerwca 2020 r., która ostatecznie ustała 13 sierpnia 2020 r., czyli po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem przez Sąd orzeczenia. W tym dniu organ udzielił bowiem Skarżącemu żądanej informacji publicznej. Przypomnieć raz jeszcze należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Powyższy termin zakreśla art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jednak ust. 2 tego artykułu stwierdza, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie tj. w ciągu 14 dni, to podmiot zobowiązany do udzielenia informacji właśnie w tym terminie powiadamia o powodach opóźnienia, oraz o terminie udostępnienia informacji. W rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu 22 czerwca 2020 r., tak więc do 6 lipca 2020 r. organ powinien udostępnić informację publiczną lub poinformować o przyczynach opóźnienia i terminie udostępnienia informacji publicznej. W tym czasie organ nie dokonał żadnej z tych czynności tym samym od 6 lipca 2020 r. pozostawał w bezczynności. Organ pismem z 22 lipca 2020 r. poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu w rozpoznaniu jego wniosku do 10 sierpnia 2020 r., jednak uczynił to już nie tylko po wniesieniu skargi, ale przede wszystkim po upływie 14-dniowego terminu. Dlatego też bez większego znaczenia w sprawie pozostaje to, że organ w piśmie z 22 lipca 2020 r. przedłużył termin do udzielenia informacji do 10 sierpnia 2020 r. (w odpowiedzi na skargę błędnie wskazano datę 20 sierpnia 2020 r.), natomiast informacji udzielił dopiero 13 sierpnia 2020 r. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydawania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to organ nie pozostaje już w stanie bezczynności. Sąd nie może więc uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy, gdyż nie może zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd orzeka o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w pkt. 1 wyroku. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi na bezczynność, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku stwierdzenia czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W ocenie Sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt. 2 wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku Skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Dyrektor wyjaśnił, że przyczyną opóźnienia w udostepnieniu żądanej informacji była konieczność skompletowania właściwych dokumentów i przetworzenie informacji w nich zawartych. Wydaje się również, że postępowanie dotyczące udostępnienia informacji publicznej nie jest rutynową działalnością podmiotu zobowiązanego, dlatego też zapewne oznaczając termin udostępnienia informacji przyjął on terminy obowiązujące w kodeksie postępowania administracyjnego, a nie ustawie o dostępie do informacji publicznej. Powyższe uzasadnia również rozstrzygnięcie o niewymierzaniu organowi grzywny, o czym orzeczono w pkt. 3 wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono w pkt. 4, na podstawie art. 200 p.p.s.a.