I GZ 216/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "S." A.K. Spółki jawnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 1654/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "S." A.K. Spółki jawnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania celnego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego klasyfikacji taryfowej postanawia: zażalenie oddalić. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. o sygn. akt III SA/Gl 1654/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniosek "S." A.K. Sp. j. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "S." A.K. Sp. j. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2006 r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania celnego w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego klasyfikacji taryfowej. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Z uzasadnienia wspomnianego wniosku wynika, że spółka zaskarżyła do Sądu kilkadziesiąt postanowień organu administracji. Łączny koszt wpisów sądowych wynosi ponad 5000 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach, uzupełnionego nadesłanym rachunkiem zysków i strat, wynika, że zysk spółki w 2006 r. wyniósł 4.581.809,76 zł. Ze sprawozdania bilansowego za 2006 r. wynika, że środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych skarżącej wynosiły na koniec roku 505.647,41 zł. Zadłużenie spółki z tytułu zaciągniętych kredytów na dzień 31 grudnia 2006 r. stanowiła kwota 10.779.223,41 zł. W ocenie Sądu I instancji, sytuacja majątkowa "S." A.K. Sp. j. w W., wynikająca ze złożonych oświadczeń i dokumentów, daje podstawę do uznania, że skarżąca spółka jest w stanie uiścić wpis sądowy, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Wielkość posiadanych środków finansowych oraz wielkość osiągniętego zysku uzasadnia nawet twierdzenie, że uiszczenie przez spółkę wpisów w pozostałych sprawach sądowoadministracyjnych nie doprowadzi do zaburzeń finansowych z tego tytułu. Również wielkość istniejących zobowiązań kredytowych skarżącej spółki świadczy o tym, że posiada ona zdolność kredytową i możliwość wywiązania się z obowiązku zapłaty wpisu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "S." A.K. Sp. j. w W.. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniosła, że przytoczone w orzeczeniu argumenty nie stanowią wystarczającej podstawy do obciążania strony kosztami kilkudziesięciu wpisów sądowych, każdy po 100 zł. Wszystkie skargi opierają się na takim samym stanie faktycznym, a ich rozdzielenie wynikało wyłącznie z zabiegu dokonanego przez organ w celu utrudnienia spółce dochodzenia jej praw. Podobnie postąpił Sąd I instancji, który wbrew tożsamości stron i przedmiotu wszystkich skarg nie połączył ich w jednym postępowaniu, lecz domaga się wpisów od każdej z osobna. W ocenie skarżącej, rentowność prowadzonej działalności gospodarczej nie może być podstawą do obciążenia strony nieuzasadnionymi kosztami dochodzenia swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Przyznanie jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może nastąpić w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku podmiotów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Mając na uwadze dokumentację przedłożoną przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, uzupełnioną następnie na wezwanie referendarza sądowego, należało stwierdzić, że uiszczenie ogółem kilku tysięcy złotych nie doprowadzi do zachwiania płynności finansowej spółki. Podane w oświadczeniu o majątku i dochodach kwoty opiewają na kilka milionów złotych. Informacja o istniejącym po stronie spółki obowiązku spłaty kredytu w wysokości 10.779.223,41 zł nie została uzupełniona o jakiekolwiek kalkulacje świadczące o tym, że regularne spłaty rat kredytu zostaną zagrożone przez nałożenie na spółkę obowiązku uiszczenia ok. 5.000 zł w związku z prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Nie jest ponadto trafne zawarte w zażaleniu stwierdzenie, że uchybieniem procesowym ze strony Sądu I instancji było zaniechanie połączenia spraw do wspólnego rozpoznania (bądź rozpoznania i rozstrzygnięcia, czego strona nie doprecyzowała), gdyż połączenie spraw oznaczałoby konieczność pobrania od spółki tylko jednego wpisu. Zgodnie z art. 111 § 1 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą. Stosownie do § 2 tego artykułu, sąd może zarządzić połączenie spraw (...), jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Należy jednak podkreślić, że mimo połączenia spraw pozostają one nadal sprawami odrębnymi. Z kolei obowiązek uiszczenia wpisu powstaje z chwilą wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (art. 230 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zatem strona złożyła więcej niż jedną skargę, to ciąży na niej obowiązek opłacenia wszystkich wniesionych do sądu pism. Połączenie spraw jest czysto technicznym zabiegiem, mającym na celu usprawnienie i przyspieszenie załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nadal jednak zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia co do każdej sprawy z osobna. W zależności od tego, czy połączenie dotyczyło jedynie rozpoznania, czy również rozstrzygnięcia spraw, sąd sporządza wyrok dla każdej sprawy z osobna bądź w jednym orzeczeniu zawiera kilka rozstrzygnięć, odnosząc się do wszystkich spraw połączonych (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I GZ 202/06). Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. PG