II SA/Gd 390/18

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić zmiany punktu drugiego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 7 listopada 2018 r. UZASADNIENIE Wnioskiem z 24 października 2018r., M. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku załączył pismo, że wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adwokat Z. z K. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Do pisma wystosowanego w dniu 8 listopada 2018 r. do Rady Adwokackiej ustanowienie pełnomocnika załączona została kopia pisma skarżącego, gdzie wskazał konkretnego adwokata o jakiego pomoc prawną się ubiega. Pismem z 15 listopada 2018 r. M. P. wniósł o zmianę punktu drugiego postanowienia z dnia 7 listopada 2018 r. w ten sposób, żeby zamiast ustanowienia adwokata orzec o ustanowieniu radcy prawnego. Umotywował wniosek tym, że radca prawny S. S. wyraził zgodę na reprezentowanie jego interesów przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie. Kancelaria, w której działa radca prawny w porównaniu do ustanowionego z urzędu adwokata oddalona jest o 5 km od miejsca zamieszkania skarżącego, co pozwoli na częstsze wizyty aniżeli w kancelarii na terenie Gdańska. Podkreślił skarżący, że niejednokrotnie w latach wcześniejszych zwracał się o pomoc prawną do Kancelarii Prawnej C. i Wspólnicy, w której pracuje radca S. S. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. Do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie, objętych zakresem przytoczonej regulacji, należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że złożenie przez stronę wniosku o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie obliguje sądu/referendarza sądowego do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest bowiem w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska. W tego typu sytuacjach nie jest więc możliwe dokonywanie odmiennych ocen na podstawie tożsamych elementów stanu faktycznego. W związku z tym, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie wskaże jakichkolwiek nowych okoliczności, bądź też podane przez niego fakty nie będą na tyle znaczące, aby mogły doprowadzić do odmiennych od dotychczasowych ocen, skorzystanie z art. 165 p.p.s.a. nie będzie możliwe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że wnioskodawca w niniejszej sprawie składając pierwotny wniosek domagał się ustanowienia adwokata z urzędu i nawet wskazał konkretną osobę. Wychodząc naprzeciw temu wnioskowi referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata i pismo, gdzie wskazano konkretną osobę przesłano do Rady Adwokackiej. Wnioskiem z 15 listopada 2018 r. skarżący domaga się zmiany postanowienia poprzez przyznanie radcy prawnego i wyznaczenie konkretnej osoby. Nie można uznać, że taki stan faktyczny ziścił przesłanki z art. 165 p.p.s.a., że nastąpiła zmiana okoliczności pozwalająca na zmianę postanowienia w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zmiana stanowiska skarżącego nie stanowi takiej zmiany okoliczności. Wypada też zauważyć, że skarżący instytucje ustanowienia pełnomocnika z urzędu utożsamia z instytucją ustanowienia pełnomocnika z wyboru, a jest to błędne. Pamiętać należy, że koszty reprezentacji w niniejszej sprawie ponosi Skarb Państwa, a jakikolwiek pełnomocnik ustanowiony z urzędu ma obowiązek rzetelnie zapoznać się ze sprawą, z aktami, poznać stanowisko skarżącego i w najlepszy możliwy sposób zadbać o jego interesy. W ocenie referendarza nie można przyjąć, że radca prawny będzie lepiej pełnił rolę pełnomocnika niż wyznaczony adwokat. I jeszcze jedna kwestia jest istotna, ani rada adwokacka ani izba radców prawnych nie ma obowiązku wyznaczenia na pełnomocnika konkretnej wskazanej przez skarżącego osoby. Zazwyczaj są przydzielane osoby z listy wedle kolejności i z praktyki referendarza sądowego wynika, że niezwykle rzadko samorząd adwokacki czy radcowski uwzględnia prośbę skarżących o wyznaczenie konkretnej osoby. Podsumowując, należy stwierdzić, że w powyższym stanie sprawy skarżący nie wykazał istnienia obiektywnych okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia z dnia 7 listopada 2018 r. i zmiany pełnomocnika ustanowionego z urzędu z adwokata na radcę prawnego. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.