I OZ 837/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SO/Wa 7/20 o odrzuceniu wniosku w sprawie z wniosku [...] z siedzibą w [...] o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] za nieprzekazanie skargi z dnia 30 grudnia 2019 r. postanawia: zwrócić zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w celu usunięcia dostrzeżonych braków. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 7/20 odrzucił wniosek [...] z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca") o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w [...] za nieprzakazanie skargi z 30 grudnia 2019 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że 5 lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w Warszawie grzywny w kwocie 300 zł za nieprzekazanie skargi z 30 grudnia 2019 r. (na bezczynność w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o oddalenie ww. wniosku. Organ uznał, iż przedmiotowy wniosek jest niezasadny, ponieważ skarżąca nie doręczyła mu skutecznie wniosku z 7 grudnia 2019 r. o udzielenie informacji publicznej, a także skargi z 30 grudnia 2019 r. na bezczynność. O złożonym wniosku i skardze na bezczynność organ dowiedział się z treści wniosku o wymierzenie grzywny, który został skierowany do Sądu, a następnie przekazany organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu podał, że postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter skargowy. Do jego wszczęcia konieczna jest inicjatywa uprawnionego podmiotu, który określają przepisy art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Podmiot taki, aby miał zdolność występowania w charakterze strony w postępowaniu sądowym, musi posiadać zdolność sądową i procesową. Następnie wskazał, że w niniejszej sprawie wniosek w imieniu skarżącej podpisał F. S.. Sądowi z urzędu znana jest natomiast okoliczność - odpis z Krajowego Rejestru Sądowego o numerze [...] – dla spółki jawnej [...] – złożony w sprawie II SAB 50/20, że wspólnikiem ww. podmiotu są skarżąca oraz [...] i [...] Limited, zaś prokurentem ww. podmiotu jest F. S. Sądowi z urzędu znany jest także fakt, że wskazane w KRS spółki [...] i [...] Limited, są to spółki założone w Wielkiej Brytanii przez F. S. (według obowiązujących w tym kraju przepisów), jedynego ich wspólnika, i przez niego (wyłącznie) reprezentowane. F. S. jest osobą małoletnią, albowiem urodził się [...] października 2002 r., PESEL został podany we wniosku. W ocenie Sądu z treści art. 1092 § 2 k.c. wynika, że spośród osób fizycznych prokurentem może być wyłącznie ta, która ma pełną zdolność do czynności prawnych, a więc jest pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona. Prokurentem nie może być osoba fizyczna nie mająca w ogóle zdolności do czynności prawnych, ani osoba mająca ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Braku zdolności do czynności prawnych prokurenta nie da się uzupełnić tak długo, jak długo jest małoletni. Jednocześnie wszystkie założone przez niego spółki są spółkami jednoosobowymi, z udziałami należącymi wyłącznie do wskazanego wyżej małoletniego lub tworzonych przez niego spółek. W opisanej sytuacji prawnej i faktycznej, złożony w niniejszej sprawie wniosek dotknięty jest brakiem, który ma charakter pierwotny i nieusuwalny. Brak zdolności do czynności prawnych prokurenta skarżącej, przy jednoczesnej niemożliwości usunięcia tego braku, gdyż wszystkie spółki będące wzajemnie swoimi wspólnikami zostały utworzone przez osobę nie posiadającą zdolności procesowej, skutkuje koniecznością odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego z powodu nieusuwalnego braku zdolności procesowej. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym zaskarżyła go w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 1092 § 2 k.c., przez jego bezpodstawne zastosowanie, gdyż żadna osoba nie występowała w postępowaniu w charakterze prokurenta, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że F. S. jest jedyną osobą uprawnioną do reprezentacji oraz jedynym wspólnikiem skarżącej, co skutkowało uznaniem stwierdzonego braku w zakresie zdolności procesowej za nieusuwalny, 3. naruszenie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 26 p.p.s.a., przez odrzucenie wniosku z powodu braku zdolności procesowej skarżącej, choć osoby prawne zawsze posiadają zdolność procesową, 4. naruszenie art. 27 p.p.s.a. w zw. z art. 26 p.p.s.a., przez zastosowanie go do osoby działającej jako członek organu reprezentacji osoby prawnej, 5. naruszenie art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 1792) w zw. z art. 28 § 1 p.p.s.a. oraz art. 38 k.c., przez jego niezastosowanie i zaniechanie określenia oraz stosowania właściwego statutu personalnego skarżącej. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w nim zarzutów. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci je temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zwrotu zażalenia Sądowi pierwszej instancji z uwagi na dostrzeżony brak wezwania strony do usunięcia braku formalnego zażalenia. Wskazać należy, że zażalenie jest pismem procesowym, które zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie. Zgodnie natomiast z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo procesowe strony powinno być podpisane przez nią lub jej przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika. W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a p.p.s.a.). Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ albo ww. osoby mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 28 i 29 p.p.s.a.). Osoba podpisująca pismo w imieniu takiego podmiotu winna wykazać swoje umocowanie przedkładając np. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Brak tego dokumentu stanowi brak formalny zażalenia podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a., tj. w terminie 7 dni do dnia doręczenia wezwania. Zwrócić należy uwagę, że z treści złożonego zażalenia wynika, że zostały do niego załączone dokumenty potwierdzające umocowanie dla osoby go podpisującego do reprezentowania skarżącej. Pomimo, iż dokumenty te zostały sporządzone w języku obcym, nie zostało do nich załączenie tłumaczenie na język polski. Stosownie do treści art. 5 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.), mającego zastosowanie również przed sądami administracyjnymi w związku z treścią art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), językiem urzędowym przed sądami jest język polski. Jeżeli zatem niezbędny dokument sporządzony został w języku obcym, należy przedłożyć jego tłumaczenie na język polski. W języku polskim powinna też być kierowana do sądu wszelka korespondencja (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2016 r., I FZ 141/16). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji przed przekazaniem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego winien był wezwać skarżącą do nadesłania tłumaczenia dokumentów załączonych do zażalenia aby dokonać oceny, czy zażalenie zostało podpisane przez osobę do tego uprawnioną. Jest to o tyle istotne, iż na wcześniejszym etapie postępowania przed sądem administracyjnym skarżąca nie nadesłała dokumentów, z których wynikałby sposób jej reprezentacji. Mając zatem na uwadze dostrzeżone uchybienia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.