II SA/Sz 161/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę. UZASADNIENIE Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Wojewoda (dalej: "Wojewoda") decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz.2096, dalej: "K.p.a.") oraz 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1397, dalej: "ustawa o ewidencji ludności") po rozpatrzeniu odwołania D. C. od decyzji Prezydenta Miasta S. (dalej: "organ i instancji") znak [...] z 20.11.2019 r. orzekającej o zameldowaniu M. O. na pobyt stały pod adresem S. ul. [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego organ I instancji, na podstawie art. 31 ustawy o ewidencji ludności, w dniu 20.11.2019 r. orzekł o zameldowaniu M. O. na pobyt stały pod adresem S. ul. [...]. Od decyzji organu I instancji odwołał się D. C.. Wojewoda po rozpoznaniu sprawy wskazał, że sprawy związane z wykonaniem obowiązku meldunkowego (zameldowania i wymeldowania) reguluje ustawa o ewidencji ludności. Zgodnie z przepisami tej ustawy organ gminy ma obowiązek na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, to o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 1 ww. ustawy). Dalej Wojewoda wskazał, że z art. 27 ust. 1 ww ustawy wynika, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Do zameldowania osoby nie jest wymagana zgoda osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Brak konieczności wykazania się uprawnieniami do lokalu (tytułem prawnym), czy to samoistnym czy pochodnym, nie oznacza jednak, że przesłanką zameldowania jest wyłącznie fizyczna obecność osoby w lokalu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wyrażany pogląd, Wojewoda wskazał, że do zameldowania osoby w lokalu uprawnia tylko legalny pobyt w takim lokalu. Zameldowana w lokalu może zatem zostać tylko osoba, która weszła w posiadanie lokalu za wiedzą osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Z powyższych względów oceniając decyzję organu I instancji, ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda zbadał, czy M. O. mieszka w lokalu przy ul. [...] w S. . Z akt wynika, że M. O. mieszka w przedmiotowym lokalu i tam koncentruje swoje interesy życiowe. W dniu 9.10.2019 r. M. O. zeznała do protokołu, że mieszka w przedmiotowym lokalu od maja 2017 r. i że obecnie jest to miejsce jej stałego pobytu. Ten fakt potwierdził w zeznaniu z 9.10.2019 r. Z. Ł., kontrola w przedmiotowym lokalu przeprowadzona przez pracowników Urzędu Miejskiego w S. w dniu 1.10.2019r. oraz pismo z TBS [...] z 19.09.2019 r. To, że M. O. mieszka w lokalu przy ul. [...] w S. wynika także z pisemnych wyjaśnień D. C. z 2.10.2019 r. jego odwołania oraz notatki służbowej sporządzonej w dniu 19.09.2019 r. przez pracownika Urzędu Miejskiego w S. na okoliczność telefonicznej rozmowy z D. C.. Odnosząc się do stanowiska odwołującego się, że nie wyraża zgody na zameldowanie M. O. w jego lokalu i oświadcza, że po opuszczeniu Zakładu Karnego w G. będzie chciał mieszkać w przedmiotowym lokalu ale nie z M. O., Wojewoda wskazał, że analiza faktów ustalonych w sprawie prowadzi do wniosku, że ta okoliczność pozostaje bez wpływu na sposób rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. M. O. mieszka w przedmiotowym lokalu od kilku lat i D. C. ma na ten temat wiedzę. Mimo to do tej pory nie podejmował działań aby zmienić ten stan rzeczy. Nie wykazał również nielegalności pobytu w/w osoby w przedmiotowym lokalu. Dlatego, zdaniem Wojewody dla niniejszej sprawy istotne miało tylko ustalenie, czy M. O. mieszka w przedmiotowym lokalu. Powołując dokonane ustalenia Wojewoda wskazał, że M. O. przebywa w przedmiotowym lokalu od kilku lat, przechowuje w nim swoje rzeczy, spożywa posiłki, nocuje itd. to bezsporne jest, że w tym lokali koncentruje swoje interesy życiowe. Ten fakt stanowi zaś dowód na to, że uzewnętrznia ona zamiar stałego pobytu pod tym adresem. W takim stanie rzeczy, wszechstronnie oceniając dowody zgromadzone przez organ I instancji, Wojewoda doszedł do wniosku, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i dlatego należy je w całości utrzymać w mocy. Dodatkowo Wojewoda wskazał, że zameldowanie w lokalu nie daje osobie zameldowanej prawa do zamieszkiwania w lokalu, ani w żaden sposób nie ogranicza prawa osób mających tytuł prawny do lokalu. Zameldowanie jest tylko instytucją prawa administracyjnego i ma znaczenie pomocnicze i dowodowe. Nie stanowi ono źródła prawa do lokalu, a brak zgody właściciela na zameldowanie nie stanowi przeszkody do dokonania tej czynności. W skardze D. C. (dalej: "Skarżący") nie zgadzając się z decyzją Urzędu Wojewódzkiego, wskazał, że jest osobą samotną, [...] letnią, inwalidą, bez majątku. Jedyną rzeczą jaką posiada jest tytuł prawny do mieszkania, którego chce, zdaniem Skarżącego, pozbawić go Urząd Wojewódzki wraz z kobietą która miała się tylko opiekować mieszkaniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię zameldowania na pobyt stały normuje ustawa o ewidencji ludności. Zgodnie z obowiązującymi przepisami tej ustawy na dzień rozpoznania wniosku pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo wskazały, że zameldowanie jest rejestracją miejsca pobytu i konsekwencją zamieszkania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie nie jest potwierdzeniem uprawnień do lokalu ani formą nadania takich uprawnień. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej zameldowania toczącej się na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności, dotyczących czy to pobytu stałego czy pobytu czasowego, do organów administracji należy ustalenie, czy osoba, która chce w konkretnym lokalu być zameldowana, faktycznie w tym lokalu zamieszkuje (przebywa). W przypadku, gdy osoba taka nie spełnia przesłanek z art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, organ - w drodze postępowania administracyjnego rozstrzyga, czy może być ona zameldowana (art. 31 ust.1 ustawy o ewidencji ludności). Tak było w niniejszej sprawie. Wojewoda, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy w tym zeznania M. O., pisemne wyjaśnienia Skarżącego z dnia 2.10.2019 r., notatkę służbową z dnia 19.09.2019 r. sporządzoną przez pracownika Urzędu Miejskiego w S. z rozmowy telefonicznej ze Skarżącym, wyniki kontroli dyscypliny meldunkowej przeprowadzonej w lokalu przy ul. [...] w S., pismo od TBS [...] spółka z o.o. czy zeznania Z. Ł. uznał, że M. O. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i tam koncentruje swoje interesy życiowe. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że M. O. mieszka w przedmiotowym lokalu i stanowi on jej centrum życiowe. Wskazują na to nie tylko zeznania jej samej, ale ponadto wynika to ze wskazanych wyżej pism nie tylko Skarżącego z dnia 17.09.2019 r., 14.10.2019 r. ale także TBS [...] spółka z o.o. z dnia 24.08.2017 r., 19.09.2019 r., 2.10.2019 r. a nadto z kontroli dyscypliny meldunkowej z dnia 1.10.2019 r. Zauważyć należy, że Skarżący nie zaoferował dowodów, które przeczyłyby powyższym ustaleniom. Takim zaprzeczeniem nie jest to, że Skarżący nie wyraża zgody na zameldowanie w jego lokalu i oświadcza, że po opuszczeniu Zakładu Karnego będzie chciał mieszkać w przedmiotowym lokalu, ale nie z M. O.. Bezsporne jest bowiem, że M. O. mieszka w przedmiotowym lokalu od kilku lat i Skarżący ma na ten temat wiedzę i co istotne nie przedstawił dowodów na to, że podjął działania aby ten stan rzeczy zmienić. Jak słusznie wskazał Wojewoda Skarżący nie wykazał nielegalności pobytu M. O. w przedmiotowym lokalu. Dlatego też dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie miało to czy M. O. mieszka w przedmiotowym lokalu. Zdaniem Sądu wskazane wyżej dowody wskazują jednoznacznie, że M. O. w przedmiotowym lokalu pod wskazanym adresem faktycznie przebywa i wykazuje zamiar stałego pobytu pod tym adresem, o czym przemawiają także ustalenia kontroli z 1.10.2019 r. Wojewoda prawidłowo też, w ocenie Sądu, wywodzi, że w obecnym stanie prawnym do zameldowania nie jest konieczna zgoda właściciela lokalu. Organ ten odniósł się również do poruszanej w orzecznictwie kwestii braku możliwości zameldowania w lokalu w przypadku naruszenia posiadania wskazując, że w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie występuje bowiem Skarżący nie podejmował działań w celu usunięcia M. O. z tej nieruchomości. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy został oceniony przez organy w sposób logiczny i spójny. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło organy do zasadnego wniosku, że należy dokonać zameldowania M. O. na pobyt stały w przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda zajął także stanowisko we wszelkich aspektach niniejszej sprawy, odnosząc się wyczerpująco do stanowiska i twierdzeń Skarżącego zawartych w odwołaniu. Sąd wobec powyższego nie podziela zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo też zastosowały przepisy ustawy o ewidencji ludności. Z uwagi na treść art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności w obecnym stanie prawnym zgoda właściciela nieruchomości nie jest konieczna do dokonania zameldowania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie na pobyt stały w drodze decyzji administracyjnej zastępuje potwierdzenie pobytu w lokalu, o jakim mowa w art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jeżeli dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości, wówczas organ gminy rozstrzyga o zameldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Prawidłowo organy uznały, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w tej sprawie, ponieważ do wniosku o zameldowanie M. O. nie zostało dołączone oświadczenie osoby dysponującej prawem do lokalu mieszkalne potwierdzające fakt pobytu M. O. w lokalu mieszkalnych przy ul. [...] w S.. Nie budzi wątpliwości stanowisko organów, że skoro wnioskodawczyni nie przedłożyła takiego oświadczenia, to obowiązkiem organów było ustalenie, czy rzeczywiście M. O. zamieszkuje w ww lokalu mieszkalnym a nie to, jaki ma tytuł prawny do tego lokalu. Skoro fakt zamieszkiwania wnioskodawczyni został ustalony, to nie było podstaw do odmowy dokonania zameldowania. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały w formie zgłoszenia wniosku przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego oraz - do wglądu - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Jak więc wynika z jego treści, do wniosku o zameldowanie dołącza się oświadczenie podmiotu posiadającego prawo do lokalu nie o tym, że osoba składająca wniosek o zameldowanie posiada tytuł prawny do lokalu, ale o tym, że taka osoba przebywa w tym lokalu. Treść powołanego artykułu jest powtórzeniem art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), a jego geneza sięga stanowiska przyjętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/01, opub. w OTK-A 2002 r. nr 3, poz. 34, w którym została stwierdzona niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ze względu na powiązanie zameldowania na pobyt stały z uprawnieniem do przebywania w lokalu. Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku przyjął, że zameldowania nie można wiązać z uprawnieniem do lokalu i w związku z tym usunął z porządku prawnego regulację, które ten związek zakładała. Tym samym rozwiązanie prawne wynikające z ww. wyroku, zgodnie z którym warunkiem zameldowania nie może być wykazywanie przez osobę, która zamierza być zameldowania tytułu prawnego do danego lokalu, stanowi istotę regulacji zawartej w art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Zameldowanie, co wprost wynika z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności, ma na celu wyłącznie ewidencjonowanie zamieszkiwania ludności i stanowi potwierdzenie faktu (a nie prawa) pobytu danej osoby w danym miejscu (lokalu mieszkalnym). Ponieważ zgłaszająca – M. O., nie dopełniła obowiązku przedłożenia potwierdzenia pobytu przez osobę mającą tytuł prawny do przedmiotowego lokalu – D. C., to zasadnie organy prowadziły postępowanie administracyjne kończąc je decyzją administracyjna, a nie jedynie czynnością materialno-techniczną. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.