I ACa 2/18

<p>Sygn. akt I ACa 2/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 23 listopada 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="214"/> <col width="498"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący :</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Tkocz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie :</p> </td> <td> <p>SA Piotr Wójtowicz</p> <p>SA Lucyna Świderska-Pilis</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant :</p> </td> <td> <p>Barbara Białożyt</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. w Katowicach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">D. Z.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie</p> <p>z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I C 333/16,</p> <p>1)  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p>a)  zasądza od pozwanego na rzecz powódki 130 000 (sto trzydzieści tysięcy) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:</p> <p>- od 27 maja 2013 r. do 31 maja 2014 r.,</p> <p>- od 1 listopada 2015 r. do 18 maja 2016 r.,</p> <p>- od 27 maja 2016 r. do dnia zapłaty,</p> <p>b) oddala powództwo w pozostałej części,</p> <p>c) zasądza od pozwanego na rzecz powódki 13 700 (trzynaście tysięcy siedemset) złotych z tytułu kosztów procesu;</p> <p>2)  oddala apelację w pozostałej części;</p> <p>3)  zasądza od pozwanego na rzecz powódki 4 050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego;</p> <p>4)  nakazuje pobrać od powódki na rzecz Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego <br/>w Częstochowie 651 (sześćset pięćdziesiąt jeden) złotych z tytułu części nieuiszczonej przez pozwanego opłaty od apelacji.</p> <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> <p>SSA Lucyna Świderska-Pilis</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Tkocz</p> </td> <td> <p>SSA Piotr Wójtowicz</p> </td> </tr> </table> <p>Sygn. akt I ACa 2/18</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Częstochowie „nakazał” pozwanemu <span class="anon-block">D. Z.</span> aby zapłacił powódce <span class="anon-block"> (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Z.</span> 143.013,86 złotych z odsetkami ustawowymi od kwot: 130.000 złotych w wysokości 13 % od dnia 2 maja 2010r. do 31 maja 2014r. i kolejnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty;<br/>130.000 złotych w wysokości 8 % od 1 listopada do 31 grudnia 2015r., a od 1 stycznia do<br/>18 maja 2016r. w wysokości 7 % i kolejnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty; 143.013,86 złotych w wysokości 7 % od 27 maja 2016r. i kolejnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie zmiany ich wysokości do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach procesu.</p> <p>Sąd ten ustalił, że pozwany był zatrudniony w powodowej Spółce na podstawie umowy o pracę w okresie od 13 czerwca 2002r. do 31 października 2015r. na stanowisku Prezesa Zarządu. W dniu 12 grudnia 2005r. wystąpił do Rady Nadzorczej Spółki z wnioskiem o udzielenie pożyczki w wysokości 130.0000 złotych. Pożyczka ta została udzielona<br/>27 grudnia 2005r. Kolejnym wnioskiem z 8 maja 2006r. pozwany zwrócił się o zwiększenie pożyczki do 150.000 złotych. Uchwałą z 8 maja 2006r. Rada Nadzorcza powódki zdecydowała o podwyższeniu pożyczki do wysokości 150.000 złotych od 1 maja 2006r.<br/>i przedłużeniu okresu spłaty całości w 48 ratach miesięcznych, płatnych od 1 czerwca 2006r. z odsetkami 4,5 % w skali roku.</p> <p>W okresie od czerwca 2014r. do września 2015r. z wynagrodzenia pozwanego dokonywane były potrącenia w wysokości 562,49 złotych, a w październiku 2015r. potrącenie wyniosło 612,21 złotych.</p> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, iż bezspornym jest, że pozwany z tytułu zadłużenia dokonał wpłaty w wysokości 23.943,64 złotych, z czego 3.943,64 złotych zaliczono na poczet odsetek umownych, a 20.000 złotych na poczet spłaty kolejnych rat.</p> <p>Odnosząc się do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia opartego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, zgodnie z którym roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat, co zdaniem pozwanego spowodowało przedawnienie dochodzonego roszczenia w dniu 2 maja 2013r., Sąd wskazał, że powodowa Spółka w zakresie swojej działalności nie zajmowała się udzielaniem pożyczek bądź kredytów, co wynika z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego. W odniesieniu do dochodzonego roszczenia zastosowanie znajduje więc dziesięcioletni upływ terminu przedawnienia.</p> <p>Z tych względów Sąd Okręgowy uznał, że żądanie objęte pozwem, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art.<br/>118 k.c.</a>, nie uległo przedawnieniu i w całości zasługuje na uwzględnienie w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 720)">art. 720 k.c.</a> </p> <p>Należne za opóźnienie odsetki Sąd zasądził od 2 maja 2010r., to jest od dnia wymagalności ostatniej z 48 rat do 31 maja 2014r., gdyż kolejne odsetki od czerwca 2014r. zostały już potrącone pozwanemu z wynagrodzenia za pracę. Ponieważ odsetki były potrącane pozwanemu do października 2015r. zatem następne odsetki zasądzone zostały od<br/>1 listopada 2015r. do 18 maja 2016r., to jest do dnia sporządzenia pozwu w niniejszej sprawie, a kolejne od 27 maja 2016r., to jest do dnia wniesienia pozwu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a>).</p> <p>Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w związku<br/>z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany <span class="anon-block">D. Z.</span> zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a> z powodu ograniczenia przesłuchania stron wyłącznie do przesłuchania pozwanego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 210;art. 210 § 2(1))">art. 210 § 2^{<!-- -->1} k.p.c.</a> wobec nie pouczenia pozwanego o możliwości składania zastrzeżeń do protokołu zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 k.p.c.</a>, błędne przyjęcie że potrącenia<br/>z wynagrodzenia pozwanego dotyczyły spłaty zadłużenia z tytułu pożyczki, oraz nieuzasadnione stwierdzenie, że powodowa Spółka w zakresie swojej działalności nie zajmowała się udzielaniem pożyczek bądź kredytów, a tym samym niezastosowanie krótszego terminu przedawnienia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a> </p> <p>W oparciu o podniesione zarzuty skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa bądź jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.</p> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">Z.</span> <br/>w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Bezpośrednio przed rozprawą apelacyjną, wyznaczoną na dzień 23 listopada 2018r., wpłynął do Sądu Apelacyjnego za pośrednictwem faksu, w dniu 22 listopada 2018r., wniosek pełnomocnika pozwanego o zmianę terminu rozprawy lub „odroczenia bez czynności” wraz<br/>z kopią pełnomocnictwa udzielonego przez pozwanego w dniu 19 listopada 2018r., bez prawa udzielenia substytucji.</p> <p>Wniosek ten Sąd Apelacyjny oddalił, albowiem wskazana w nim przyczyna, a to stan zdrowia pełnomocnika po leczeniu operacyjnym i konieczności dodatkowej rehabilitacji ortopedycznej (k. 286) nie stanowił wydarzenia nadzwyczajnego (nagłego) będącego podstawą do odroczenia rozprawy w myśl zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 214;art. 214 § 1)">art. 214 §1 k.p.c.</a> <br/>i utrwalonych poglądów judykatury (por. m.in. wyrok SN z 29.11.2006r., II PK 73/06,<br/>LEX 950401; wyrok SN z 1.03.2018r., III PK 19/17, LEX 2496285).</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył:</p> <p>Apelacja zasługuje na uwzględnienie jedynie w granicach dotyczących przedawnienia części odsetek, zaś w pozostałym zakresie jest nieuzasadniona.</p> <p>Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące udzielenia pozwanemu, jako Prezesowi Zarządu powodowej Spółki, pożyczki<br/>w wysokości 150.000 złotych z obowiązkiem zwrotu w 48 ratach miesięcznych, płatnych od czerwca 2006r. z odsetkami w wysokości 4,5 % w skali roku. Ustalenia te znajdują oparcie<br/>w pismach pozwanego z dnia 12 grudnia 2005r. i 8 maja 2006r. skierowanych do Rady Nadzorczej (k. 14 i 15) oraz uchwale Rady Nadzorczej z dnia 8 maja 2006r. (k. 16). Z tytułu spłaty tej pożyczki pozwany w dniu 31 grudnia 2007r. uiścił kwotę 23.943,64 złotych,<br/>z czego 3.943,64 złotych zaliczono na poczet odsetek, a pozostałą część na poczet należności głównej. Wobec braku spłaty dalszej części pożyczki w czasie gdy pozwany był zatrudniony w powodowej Spółce, należne z tego tytułu odsetki były potrącane z jego wynagrodzenia za pracę w okresie od czerwca 2014r. do października 2015r. W związku z tym do zapłaty pozostała należność główna w wysokości 130.000 złotych oraz odsetki ustawowe<br/>w wysokości 4,5 % o łącznej wartości 13.013,86 złotych, a nadto odsetki ustawowe za opóźnienie, które nie zostały potrącone z wynagrodzenia za pracę pozwanego.</p> <p>Odnosząc się do zawartych w apelacji zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, uznać należy, że są one nietrafne. Sąd Okręgowy nie uchybił przepisowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 299)">art. 299 k.p.c.</a> ograniczając dowód z przesłuchania stron do przesłuchania samego pozwanego, gdyż dowód taki nie ma charakteru obligatoryjnego. Pozwany składając zeznania potwierdził, że w 2006r. zaciągnął pożyczkę w wysokości 150.000 złotych, której nie spłacał, gdyż miał na utrzymaniu żonę oraz troje dzieci, a jego zarobki kształtowały się w wysokości do 16.000 złotych do 22.000 złotych brutto (k. 113-114). Twierdzenia, że dowód<br/>z przesłuchania osoby uprawnionej do reprezentowania powódki miał na celu wykazanie, że dochodzona pozwem pożyczka udzielona została w związku z działalnością gospodarczą powodowej Spółki są bezzasadne.</p> <p>Przedmiot działalności prowadzonej przez powódkę wynika z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego, a wśród wymienionych tam czynności brak jest usług związanych z udzielaniem pożyczek bądź kredytów (k. 10). Okoliczność, że § 28 ust. 1 pkt 2 umowy Spółki regulował kwestie związane z udzielaniem pracownikom lub konsultantom pożyczek i zaliczek (k. 149), wskazuje wyłącznie na możliwość ich zaciągania w ramach funduszu socjalnego, nie zaś<br/>w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Świadczy o tym m.in. krąg osób uprawnionych do otrzymania pożyczki lub zaliczki. Nie zachodziła także potrzeba złożenia zastrzeżeń do protokołu w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 162)">art. 162 k.p.c.</a>, gdyż na rozprawie w dniu 12 października 2016r. Sąd Okręgowy nie oddalił żadnych wniosków dowodowych pozwanego (k. 113-114).</p> <p>Wobec powyższego, pozbawiony racji jest zarzut skarżącego dotyczący naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>, gdyż udzielona przez powódkę pożyczka ulegała przedawnieniu po upływie lat dziesięciu. Skoro termin spłaty pierwszej raty określony został na dzień 1 czerwca 2006r.,<br/>a pozew w niniejszej sprawie wniesiony został w dniu 27 maja 2016r. (k. 78), zaś wpłacona przez pozwanego kwota 20.000 złotych zaliczona została na poczet pierwszych sześciu rat<br/>i częściowo siódmej, dochodzone pozwem roszczenie główne nie uległo przedawnieniu.</p> <p>Częściowo przedawnione zostały natomiast odsetki, które jako świadczenie okresowe przedawniają się z upływem lat trzech (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 118)">art. 118 k.c.</a>). Przedawnieniu uległy zatem odsetki do dnia 26 maja 2013r. wobec czego dochodzone pozwem żądanie uzasadnione jest w zakresie roszczenia głównego w wysokości 130.000 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 27 maja 2013r., z wyłączeniem okresów w jakich odsetki te były potrącane<br/>z wynagrodzenia pozwanego.</p> <p>Twierdzenia pozwanego jakoby odsetki były potrącane z przysługujące mu wynagrodzenia za pracę bez jego wiedzy i zgody nie zasługują na wiarę. Pozwany zatrudniony był w powodowej Spółce na stanowisku Prezesa Zarządu wobec czego miał bezpośredni wgląd do całej dokumentacji Spółki, w tym również finansowej. Potrącane odsetki powodowały obniżenie należnego wynagrodzenia, co także nie mogło ujść jego uwadze. Twierdzenia te pozostają zresztą bez znaczenia, gdyż w wyniku potrącenia odsetek ograniczone zostało roszczenie z tego tytułu.</p> <p>Nie sposób także uznać by strony uzgodniły, że wynagrodzenie pozwanego ulegnie obniżeniu na skutek udzielenia mu pożyczki. Wynagrodzenie pozwanego uległo ograniczeniu do 16.000 złotych dopiero w latach 2009-2010, a w następnym okresie wzrosło już do<br/>20.000 złotych. Rada Nadzorcza Spółki w podjętej w dniu 8 maja 2006r. uchwale podwyższającej udzieloną pozwanemu pożyczkę do kwoty 150.000 złotych nie obniżyła<br/>w związku z tym wynagrodzenia, wydłużyła natomiast okres jej spłaty do 48 rat (k. 16).</p> <p>Wobec tego apelacja nie powołuje żadnych okoliczności, które skutecznie podważyłyby stanowisko Sądu pierwszej instancji, że udzielona pozwanemu pożyczka nie była związana z działalnością gospodarczą powodowej Spółki. Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia odniósł natomiast skutek odnośnie do części dochodzonych odsetek, które jako roszczenie okresowe przedawniają się z upływem lat trzech.</p> <p>Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 §1 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził niespłaconą należność z tytułu pożyczki (130.000 złotych) wraz z nieprzedawnionymi odsetkami, a w pozostałej części apelację oddalił (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a>).</p> <p>O kosztach postępowania za pierwszą instancję orzeczono po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> <br/>w związku z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r.<br/>w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na koszty te składa się kwota 6.500 złotych – opłata stosunkowa od zasądzonej kwoty 130.000 złotych oraz 7.200 złotych z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika strony powodowej.</p> <p>Koszty postępowania apelacyjnego uzasadnia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> w związku<br/>z §2 pkt 6 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 października 2016r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika powódki.</p> <p>O kosztach na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Częstochowie orzeczono zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Na koszty te składa się opłata stosunkowa od oddalonego, w wysokości 13.014 złotych, roszczenia.</p> <p>Z tych względów orzeczono jak w sentencji.</p> <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> <p>SSA Lucyna Świderska-Pilis</p> </td> <td> <p>SSA Ewa Tkocz</p> </td> <td> <p>SSA Piotr Wójtowicz</p> </td> </tr> </table> </div>