III OPP 77/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 464/22 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora [...] w R. z dnia 2 lutego 2022 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE W. D. (dalej jako skarżący) pismem z dnia 18 września 2022 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 464/22, w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora [...] w R. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W skardze podniósł, że mimo upływu 7 miesięcy i 9 dni od złożenia przez niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie został jeszcze wyznaczony termin posiedzenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga na decyzję Dyrektora [...] w R. z dnia 2 lutego 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do WSA w Warszawie w dniu 15 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 17 marca 2022 r. zarejestrował skargę pod sygnaturą II SA/Wa 464/22. Zarządzeniem z dnia 17 marca 2022 r. doręczono skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 30 marca 2022 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Jednocześnie pismem z dnia 30 marca 2022 r. WSA doręczył skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Wpis wpłynął do Sądu 30 marca 2022 r. Pismem z dnia 30 marca 2022 r. skarżący nadesłał replikę na odpowiedź organu na skargę, a w dniu 31 marca 2022 r. nadesłał wniosek dowodowy. Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządził doręczenie organowi odpisu repliki odpowiedzi na skargę oraz wezwał skarżącego do nadesłania załącznika do wymienionego w piśmie z dnia 31 marca 2022 r. Zarządzenie to WSA w Warszawie wykonał w dniu 10 maja 2022 r. Dnia 11 maja 2022 r. skarżący nadesłał brakujący załącznik. W dniu 30 maja 2022 r. do Sądu wpłynęła replika organu na pismo skarżącego z dnia 30 marca 2022 r. Zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2022 r. sędzia sprawozdawca zarządził doręczenie odpisu pisma organu skarżącemu i uznał, że sprawa jest gotowa do wyznaczanie rozprawy. W dniu 21 czerwca 2022 r. skarżący nadesłał odpowiedź na pismo organu z dnia 25 maja 2022 r. Zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2022 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 21 czerwca 2022 r. pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Pismem z dniu 5 lipca 2022 r. skarżący wykonał zarządzenie Sądu z dnia 29 czerwca 2022 r. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2022 r. odpis pisma skarżącego został doręczony organowi. W dniu 18 września 2022 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Przewlekłość jest bowiem pojęciem, które oznacza, że jakieś zdarzenia czy stany są nadmiernie rozciągnięte w czasie, rozwleczone i przedłużają się. Jest to, co oczywiste, pojęcie względne, a zatem zawsze musi być odnoszone do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania (por. NSA w postanowieniu z 10 lipca 2013 r., sygn. akt I FPP 12/13). Jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki, o jakim mowa w ustawie. Skoro pojęcie przewlekłości postępowania nie jest zależne wprost od długości toczącego się postępowania, to tym samym nie można dokonywać ocen wyłącznie przez pryzmat czasu, jaki upłynął od momentu wniesienia danego środka prawnego do momentu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia. Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11, z 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W niniejszej sprawie, jak wynika z ustalonego przez Naczelny Sąd Administracyjny stanu faktycznego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmował czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami i terminach zakreślonych prawem. Zwrócić należy uwagę, że skarga wpłynęła do Sądu I instancji 17 marca 2022 r. a już zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2022 r. została skierowana do wyznaczenia rozprawy i oczekuje na wyznaczenia terminu zgodnie z kolejnością wpływu spraw. Zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznaczają, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do Sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Należy także podkreślić, że od marca 2020 r. sądy działają w reżimie sanitarnym związanym z epidemią COVID-19, co ma również wpływ na czas oczekiwania. Przytoczone w uzasadnieniu, a podejmowane przez WSA w Warszawie działania jednoznacznie świadczą o tym, że sprawa jest procedowana przez ten Sąd bez zbędnej zwłoki, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącego, że w toczącym się postępowaniu sądowym doszło do przewlekłości prowadzonego postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.