V U 635/18

<p>Sygn. akt VU 635/18</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 listopada 2018 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie :</p> <p>Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski</p> <p>Protokolant sekr. sądowy Małgorzata Kucińska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. w Kaliszu</p> <p>odwołania <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>z dnia 4 czerwca 2018 r. Nr <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>w sprawie <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o rentę rodzinną</p> <p> <strong> <!-- -->Oddala odwołanie</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z 4 czerwca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> załatwiając wniosek <span class="anon-block">M. R.</span> o przyznanie prawa o renty rodzinnej, odmówił przyznania świadczenia albowiem zmarły <span class="anon-block">R. R.</span> nie spełniał warunków do przyznania świadczenia dla siebie wobec braku wykazania wymaganych 5 lat okresów ubezpieczenia w dziesięcioleciu zgonem.</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji złożyła <span class="anon-block">M. R.</span> powołując się na długoletni – ponad 25-letni staż ubezpieczeniowy zmarłego męża co zwalniało z konieczność wykazywania 5-letniego ubezpieczenia w dziesięcioleciu przed datą zgonu.</p> <p>W toku prowadzenia rozprawy, odwołująca po uzyskaniu informacji o obowiązujących na dzień zgonu męża przepisów prawa materialnego określających zasady nabywania renty dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy, powołała się na okres składkowy męża od stycznia 2015 r. do 2 marca 2018 r.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Bezsporny jest okres ubezpieczenia <span class="anon-block">R. R.</span> <span class="anon-block">urodzonego (...)</span>, zmarłego <span class="anon-block">(...)</span> przypadający na lata 1984 – 2010. Okres ten wynosi 25 lat 4 miesiące i 19 dni z czego 24 lata 5 miesięcy i 19 dni to okresy składkowe a 11 miesięcy to okresy nieskładkowe.</p> <p>Z powyższego okresu na ostatnie 10 lat przed śmiercią <span class="anon-block">R. R.</span> ZUS uznał okres ubezpieczenia wynoszący 2 lata 6 miesięcy i 25 dni z czego 2 lata 5 miesięcy i 7 dni to okresy składkowe a 1 miesiąc i 15 dni to okresy nieskładkowe.</p> <p>/ bezsporne /</p> <p>Na początku 2015 r. <span class="anon-block">R. R.</span> zaczął pełnić obowiązki kościelne w Parafii <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span>. Do jego zadań jako kościelnego należało przygotowanie świątyni do przewidzianego na dany dzień nabożeństwa. W dni powszednie nabożeństwa w świątyni miały miejsce w godzinach porannych i wieczornych. Każde trwało nie dłużej niż ok.50 min. <span class="anon-block">R. R.</span> przychodził do świątyni co najmniej na kilkanaście minut przed czasem rozpoczęcia nabożeństwa i opuszczał świątynię kilkanaście minut po jego zakończeniu. W niedziele i święta kościelne były cztery nabożeństwa w godzinach rannych i okołopołudniowych oraz jedno nabożeństwo w godzinach wieczornych. Czasami w przypadku modlitw poprzedzających mszę, <span class="anon-block">R. R.</span> przychodził do świątyni godzinę wcześniej niż rozpoczęcie mszy. W niedziele z uwagi na porządek nabożeństw porannych i okołopołudniowych, kościelny przychodził do świątyni na pierwszą mszę poranną i opuszczał świątynię po ostatniej mszy południowej – ok. 14-ej.</p> <p>dowód: zeznania świadków: <span class="anon-block">J. N.</span>, <span class="anon-block">D. M.</span>, <span class="anon-block">P. R. (1)</span>,</p> <p> <span class="anon-block">P. R. (2)</span>, <span class="anon-block">P. S.</span>, <span class="anon-block">P. J.</span>, <span class="anon-block">Ł.</span> </p> <p> <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">M. G.</span>.</p> <p>W maju 2015 r. nowym proboszczem wymienionej na wstępie parafii został ksiądz <span class="anon-block">P. S.</span>. Zamienił on dotychczasowego proboszcza – księdza <span class="anon-block">B.</span>. W uroczystościach objęcia funkcji proboszcza przez księdza <span class="anon-block">P. S.</span> obecny był dotychczasowy proboszcz. Obecny był także <span class="anon-block">R. R.</span>, który przedstawiony został jako kościelny Nowy proboszcz obejmując swą funkcję spytał dotychczasowego proboszcza na jakich warunkach wykonuje swe zadania kościelny. Usłyszał wtedy, że odbywa się to na zasadzie wolontariatu. W trakcie tej rozmowy obecny był kościelny. Po takich wyjaśnieniach dotychczasowego proboszcza, <span class="anon-block">R. R.</span> napisał oświadczenie w obecności nowego proboszcza, w którym zawarta była gotowość dobrowolnej i nieodpłatnej posługi w parafii na zasadzie wolontariatu.</p> <p>dowód: zeznania <span class="anon-block">P. S.</span>, oświadczenie z 15.05.2015 r. w aktach sprawy.</p> <p>W trakcie pełnienia funkcji kościelnego, <span class="anon-block">R. R.</span> otrzymywał od proboszcza comiesięczne kwoty w granicach nie przekraczającej 800 zł.</p> <p>dowód: zeznania <span class="anon-block">P. S.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd zważył, co następuje</strong> </p> <p>Warunki prowadzące do przyznania renty rodzinnej zawarte są w art. 65 i następnych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Zgodnie z art. 65 ust.1 ustawy renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Nie ulega wątpliwości, iż zmarły <span class="anon-block">R. R.</span> <span class="anon-block">urodzony (...)</span> w dniu śmierci nie spełniał warunków do emerytury. Nie miał również przyznanego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W takich warunkach zgodnie z art. 65 ust. 2 ustawy przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy. Dla oceny czy zmarły spełniał warunki do renty z tytułu niezdolności do pracy koniecznym jest przywołanie regulacji zawartych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 57;art. 58)">art. 57 oraz 58</a> cytowanej na wstępie ustawy. Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 57)">art. 57 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia następujące warunki:</p> <p>- jest niezdolny do pracy</p> <p>- ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy</p> <p>- niezdolność do pracy powstała w odpowiednim okresie składkowym lub</p> <p>nieskładkowym albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.</p> <p>Warunek wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego zgodnie z regulacją zawartą w art.58 ust.1 pkt 5 ustawy uważa się za spełniony jeżeli ubezpieczony, u którego niezdolność do pracy powstała w wieku po ukończeniem 30 lat, udowodni co najmniej 5-letni okres składkowy i nieskładkowy przypadający w dziesięcioleciu przed datą zgonu. Na dzień zgonu <span class="anon-block">R. R.</span> powyższego warunku nie spełniał. W dziesięcioleciu przed datą zgonu nie udowodniony został jakikolwiek okres składkowy zmarłego ponad to co uznał organ rentowy w zaskarżonej decyzji. W szczególności nie ma podstaw aby powoływany przez odwołującą okres pełnienia przez jej zmarłego męża funkcji kościelnego traktować jako okres zatrudnienia. Przemawia przeciwko temu treść oświadczenia podpisanego przez <span class="anon-block">R. R.</span> w dniu, w którym funkcję proboszcza obejmował ksiądz <span class="anon-block">P. S.</span>. Nie mogło tym samym dojść między kościelnym a parafią reprezentowaną przez swego proboszcza do zawiązania stosunku pracy. Nie powstały bowiem elementy podporządkowania pracowniczego skoro przez cały okres sprawowania funkcji kościelnego, <span class="anon-block">R. R.</span> traktował wykonywane zadania w kategoriach dobrowolności i nieodpłatności. Co prawda na koniec miesiąca otrzymywał od proboszcza w zasadzie stałą kwotę to jednak ta okoliczność samoistnie nie mogła doprowadzić do uznania zawiązania się relacji typowych dla stosunku pracy. Nie było więc podstaw aby przy zastosowaniu przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a> uznać istnienie stosunku pracy.</p> <p>Brak spełnienia omawianych wyżej warunków uniemożliwił uznanie spełnienia warunków do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.</p> <p>Co prawda w myśl uchwały Sądu Najwyższego7 sędziówz dnia 23 marca 2006 r. w sprawie I UZP 5/05, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 57;art. 57 ust. 2)">art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> - jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zmianami), bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 tej ustawy pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy ( <em> <!-- -->OSNAPiUS 2006/19-20/305</em>). Pogląd powyższy podtrzymany został następnie w wyroku tego sądu z dnia 24 kwietnia 2008 r. w sprawie II UK 249/07. Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela wskazaną przez Sąd Najwyższy interpretacją przepisów art. 57 i 58 ustawy. Powyższa ocena prawna straciła jednak na aktualności z uwagi na uregulowanie wprowadzone nowelą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. W myśli przepisu art. 1 pkt. 1 tej ustawy, w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> wprowadza się zmianę art. 58 polegającą na dodaniu ust. 4 w brzmieniu:</p> <p>"Przepisu ust. 2 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy, o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiety i 30 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.".</p> <p>Powyższe uregulowanie uzyskało moc obowiązującą od dnia 23 września 2011 r. W niniejszej sprawie uregulowanie to ma zastosowanie.</p> <p>W tych warunkach odwołanie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu.</p> </div>