III Ca 110/17

<p>Sygn. akt III Ca 110/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 7 grudnia 2018 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik</p> <p>Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)</p> <p>SR (del.) Ewa Buczek - Fidyka</p> <p>Protokolant Marzena Makoś</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. w Gliwicach</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. F.</span> (<span class="anon-block">F.</span>)</p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">J.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju</p> <p>z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt I Cgg 5/12</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok: </strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->w punkcie 1 o tyle, że:</strong> </p> <p>a)  <strong> <!-- -->w miejsce zasądzonych w punkcie 1 świadczeń zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 54.881,41 zł (pięćdziesiąt cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt jeden złotych i czterdzieści jeden groszy) oraz od kwot:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- 47.140,35 zł (czterdzieści siedem tysiące sto czterdzieści złotych i trzydzieści pięć groszy) odsetki ustawowe od dnia 16 kwietnia 2012r. do dnia 31 grudnia 2015r. i odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r.,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- 7.741,06 zł (siedem tysięcy siedemset czterdzieści jeden złotych i sześć groszy) odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 2 czerwca 2016r.,</strong> </p> <p>b)  <strong> <!-- -->oddala powództwo w pozostałej części,</strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->w punkcie 3 w ten sposób, że ustala, że powód ponosi koszty procesu oraz nieuiszczone koszty sądowe w 15% (piętnaście procent), a pozwany w 85% (osiemdziesiąt pięć) i pozostawia ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Jastrzębiu – Zdroju,</strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->oddala apelację w pozostałej części;</strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- -->ustala, że powód ponosi koszty procesu oraz nieuiszczone koszty sądowe w postępowaniu apelacyjnym w 15% (piętnaście procent), a pozwany w 85% (osiemdziesiąt pięć) i pozostawia ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Jastrzębiu – Zdroju. </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 110/17 </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Powód <span class="anon-block">E. F.</span> </strong>żądał nakazania pozwanej <span class="anon-block"> (...) Spółce Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">J.</span> naprawienia szkód górniczych powstałych w budynku położonym w <span class="anon-block">G.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> oraz zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Uzasadniając powództwo twierdził, że uszkodzenia powstałe w należącym do niego budynku są następstwem prowadzonej przez pozwaną eksploatacji górniczej.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">J.</span> </strong> wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Pozwana podniosła, że uszkodzenie dachu nie zostało spowodowane prowadzoną przez pozwaną działalnością górniczą, lecz są spowodowane naturalnym oddziaływaniem drewnianej więźby dachowej, wywołanych zmianami wilgotności drewna oraz różnicy temperatur oddziaływujących na konstrukcję drewnianą, pokrycia dachu na znacznej powierzchni zwykłą papą asfaltową podatną na wszelkie mechaniczne uszkodzenia, odkształceń konstrukcji drewnianej więźby, braku prawidłowej zgodnej z zasadami sztuki budowlanej, corocznej konserwacji pokrycia dachowego.</p> <p> <strong> <!-- -->W toku postępowania </strong>powód zmodyfikował powództwa żądając zasądzenia</p> <p>- w miejsce dotychczas żądanych świadczeń - kwoty <strong> <!-- -->64.774,42zł</strong> z ustawowymi odsetkami od dnia 16 04 2012r., podnosząc, że w czasie toczącego się postępowania naprawił we własnym zakresie uszkodzenia i z tego tytułu poniósł nakłady</p> <p>w dochodzonej wysokości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju </strong>w wyroku z dnia25 10 2016r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę <strong> <!-- -->64.774,42zł</strong> z ustawowymi odsetkami od dnia 16 04 2012r. oraz od kwot:</p> <p> <strong> <!-- -->- </strong>47.140,35zł ustawowe odsetki od dnia 16 04 2012r. do dnia 31 12 2015r. i ustawowe odsetki za opóźnienie od dnia 1 01 2019r.,</p> <p>- 17.634,07zł ustawowe odsetki za opóźnienie od dnia 2 06 2016r.,</p> <p>Oddalił powództwo w pozostałej części oraz orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 435)">art. 435 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361)">art. 361 k.c.</a> po czym ocenił, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">R. P. (1)</span> uszkodzenia występujące w budynku powoda mają związek przyczynowy z przepro-wadzoną i prowadzoną eksploatacją górnicza pozwanej. Następnie odwołał się do opinii sporządzonej przez biegłą <span class="anon-block">A. S.</span>, która po-twierdziła wnioski opinii biegłego <span class="anon-block">R. P. (1)</span>, ocenił, że w jej świetle nie zachodzi potrzeba powoływania w prawie innego biegłego z zakresu budownictwa, o co wnioskowała strona pozwana. Mając na uwadze wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego przyjął, powód skutecznie zmodyfikował powództwo i w części dotyczącej żądania głównego uznał powództwo za w pełni uzasadnione.</p> <p>O odsetkach za opóźnienie się w spełnieniu świadczenia orzekał na pod-stawie regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 § 1 k.c.</a> z uwzględnieniem zmian jakie dokonały w się w zawartej w nim regulacji z dniem 1 01 2016r. i zasądził je od kwoty 47.140,35zł od daty wytoczenia powództwa, od kwoty 17.634,07zł, a pozostałej od dnia doręczenia pozwanej dodatkowej opinii uzupełniającej biegłego, w pozostałej części uznał powództwo</p> <p>za nieuzasadnione.</p> <p>O kosztach procesu orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 2)">art. 100 zd. 2 k.p.c.</a>, biorąc pod uwagę,</p> <p>że powód uległ tylko w nieznacznej części żądania i pozwana powinna ponieść w całości koszty procesu, a o nieuiszczonych kosztach sądowych orzekał stosując regulację art. 113 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 2)">art. 100 zd. 2 k.p.c.</a> </p> <p>Orzeczenie zaskarżyła <strong> <!-- -->pozwana <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> w <span class="anon-block">J.</span>, </strong>która wnosiła o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu za obie instancje.</p> <p>Zarzucała, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe a to regulacje:</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 279)">279 k.p.c.</a> </p> <p>i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> oraz prawo materialne: regulacje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 362)">art. 362 k.c.</a> </p> <p>w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 4)">art. 386 § 4 k.p.c.</a> – w sposób wskazany w apelacji.</p> <p>Ponadto wnosiła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność przyczynienia się powoda do spowodowania szkody.</p> <p> <strong> <!-- -->Powód <span class="anon-block">E.</span> </strong>wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na jego rzecz od pozwanej i zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Odwoławczy ustalił i zważył co następuje:</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powoda przyjmując, że ma ono źródło w reżimie odpowiedzialności deliktowej za szkody górnicze, lecz wadliwie rozpoznała sprawę nie uwzględniając zasadnego wniosku pozwanej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego na oko-liczność zakresu szkody powstałej w majątku powoda.</p> <p>Sąd Okręgowy sanując tę wadliwość dopuścił na posiedzeniu niejawnym</p> <p>w dniu 27 10 2017r. dowód z opinii kolejnego biegłego z zakresu budownictwa</p> <p>na okoliczność sposobu i kosztów naprawy objętych pozwem uszkodzeń dachu</p> <p>w budynku powoda oraz dodatkowo w celu rozwiązania wszelkich występujących wątpliwości dotyczących przyczyn ich powstania, także na okoliczność czy są one spowodowane eksploatacją górniczą.</p> <p>Powołany przez Sąd biegły <span class="anon-block">M. W.</span> we wnioskach opinii sporządzonej w czerwcu 2018r. między innym uznał, że:</p> <p>- przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze górniczym pozwanej,</p> <p>- uszkodzenia pokrycia papowego dachu zostały wywołane bezpośrednią eksploatacją górnicza, która trwała do 2014r.,</p> <p>- „odrzucił” roszczenia powoda związane ze zmianą rodzaju pokrycia dachowego</p> <p>oraz wymianą rynien dachowych, jako nie związanych z prowadzoną przez pozwaną eksploatacją górniczą,</p> <p>- łączny koszt remontu pokrycia dachowego w budynku powoda określił na kwotę <strong> <!-- -->54.881,41zł.</strong> </p> <p>Następnie w opiniach uzupełniających sporządzonych w sierpniu 2018r.</p> <p>i we wrześniu 2018r. ustosunkował się do zastrzeżeń podniesionych przez powoda</p> <p>do jego wcześniejszej opinii oraz opinii uzupełniającej, potrzymał te opinie i między innymi wyjaśnił, że podatek od towarów i usług naliczanych od robót budowlanych uzależniony jest od rodzaju budynku w jakim zostały one wykonane i jeżeli zostały one wykonane w budynku mieszkalnym (takim jak budynek powoda) wynosi on 8%.</p> <p>Pozwana nie kwestionowała tych opinii.</p> <p>Wskazane powyżej opinie zostały prawidłowo sporządzone przez biegłego,</p> <p>a zawarty w niej wniosek dotyczący przyczyn powstania uszkodzeń w budynku powoda koresponduj z wcześniejszymi opiniami biegłych, zaś pozostałe jej wnioski są logicznym następstwem prawidłowo przeprowadzonych przez biegłego czynności.</p> <p>Dlatego na podstawie zawartych w nich informacji zmieniono poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne ustalając, że konsekwencją prowadzonej</p> <p>przez pozwaną działalności górniczej so tylko uszkodzenia budynku wskazane w opinii biegłego powołanego w toku niniejszego postępowania a uzasadnione koszty ich usunięcia wynoszą <strong> <!-- -->54.881,41zł.</strong> </p> <p>Pozostałe ustalenia Sądu Rejonowego mają podstawę w zgromadzonym</p> <p>w sprawie materiale dowodowym, który w tej części jest logiczny oraz wewnętrznie spójny, a informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych wzajemnie się uzupełniaj i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Z tych też względów Sąd odwoławczy ze wskazaną powyżej modyfikacją przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji .</span> </p> <p>Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa w swym zasadniczym zarysie dotyczącym odpowiedzialności pozwanej za skutki powstałych uszkodzeń w budynku powoda i w tej części Sąd odwoławczy ją podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).</p> <p>Źródłem dochodzonych roszczeń stanowi regulacja art., 435 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> w związku art. 144 ust. 1, art. 145 i art. 146 ustawy z dnia 9 06 2011r. – Prawo górnicze</p> <p>i geologiczne (Dz.U. z 2015r. poz. 196), statuująca odpowiedzialność pozwanej</p> <p>za szkody powstałe na skutek prowadzonej przez nią działalności górniczej (ruchu przedsiębiorstwa), która na obecnym etapie – co do zasady - nie jest już przez pozwaną kwestionowana.</p> <p>Zakres jej odpowiedzialności wyznacza regulacja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2)">art. 361 § 1 i 2 k.c.</a>,</p> <p>co między innymi – z mocy regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> - rodziło po stronie powoda obowiązek udowodnienia, że do powstania poszczególnych uszkodzeń w budynku powoda doszło na skutek ruchów górotworu.</p> <p>Z tego obowiązku wywiązał się on tylko w części (w zakresie wskazanym</p> <p>w opinii biegłego <span class="anon-block">M. W.</span>).</p> <p>Łączny koszt usunięcia wykazanych w toku niniejszego postępowania uszkodzeń budynku powoda wynosi <strong> <!-- -->54.881,41zł i </strong>w tej części powództwo jest uzasadnione.</p> <p>Nie znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku a czyni to apelację w części uzasadnioną i prowadziło do zmiany wyroku w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> </p> <p> <strong> <!-- -->Reasumując zaskarżone wyrok jest w części wadliwy i dlatego w tym za-</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->kresie apelację pozwanej jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sen-tencji w oparciu o regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> a w pozostałej części oddalono ją stosując regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek </em> </p> </div>