II GZ 288/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 715/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez koncesji postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 sierpnia 2020 r. (sygn. akt III SA/Gd 715/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odmówił B. S. (dalej zwanemu "Skarżącym") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z [...] czerwca 2019 r. (nr [...]), którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z [...] października 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 100 000 zł na Skarżącego jako osobę pełniącą funkcję kierowniczą i wchodzącą w skład organu zarządzającego spółki urządzającej gry na automatach bez koncesji. WSA wskazał, że Skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym stwierdzono, że przymusowa egzekucja nałożonej kary doprowadzi do ciężkiej sytuacji Skarżącego. Skarżący dodał, że toczą się wobec niego postępowania egzekucyjne, a obecnie jest bezrobotny i ma na utrzymaniu dwójkę dzieci. Zaznaczył, że z uwagi na brak dochodu nie jest w stanie zapłacić kary, zaś sytuacja zdrowotna uniemożliwia mu podjęcie pracy. Zdaniem WSA, Skarżący nie wykazał zaistnienia jakichkolwiek okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro w uzasadnieniu wniosku ograniczył się do gołosłownych informacji, że nie ma dochodu, jest w złej sytuacji zdrowotnej oraz że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne. WSA podkreślił, że do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie załączono jakichkolwiek dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez Skarżącego skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie bieżącej oceny faktycznego wpływu jej wykonania na sytuację Skarżącego. W takiej sytuacji WSA uznał, że nie jest w stanie określić, czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji, tylko z uwagi na wysokość nałożonej kary pieniężnej, byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a także o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 3 ppsa przez nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy Skarżący wykazał, że wykonanie tej decyzji może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w zakresie sytuacji finansowej Skarżącego oraz jego dzieci, gdyż sytuacja finansowa i majątkowa Skarżącego nie pozwala na jednorazową zapłatę kary. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący stwierdził w szczególności, że w skardze wskazał, że jest osobą bezrobotną i ma na utrzymaniu dwójkę dzieci. Podkreślił, że okoliczności te znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w toku postępowania administracyjnego, który znajduje się w aktach sprawy. Wobec tego uznał, że uprawdopodobnił, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 61 § 3 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ppsa - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jak trafnie stwierdził WSA, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji nakładającej na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 100 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro Skarżący nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności takie - wbrew twierdzeniom zażalenia - nie wynikają także z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 100 000 zł może wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej Skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje Skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia Skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić np. do utraty bieżących środków utrzymania. Bez przedłożenia przez Skarżącego stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących do Skarżącego. Informacji tych WSA nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że takich dokumentów Skarżący nie przedłożył na etapie postępowania przed WSA. Wbrew twierdzeniom zażalenia, takie dokumenty nie znajdują się również w aktach administracyjnych. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego kilkukrotnie kierował do Skarżącego wezwania do złożenia pisemnego oświadczenia w zakresie posiadanego majątku, jednakże w odpowiedzi Skarżący złożył jedynie oświadczenie z 26 sierpnia 2019 r., w którym stwierdził, że działając na podstawie art. 39 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (wówczas tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) odmawia złożenia oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej oraz rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Brak wiedzy WSA w zakresie rzeczywistej (dającej się zweryfikować) sytuacji majątkowej Skarżącego nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 ppsa. W takiej sytuacji WSA prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. PG