III AUa 1717/17

<p>Sygn. akt III AUa 1717/17</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 13 grudnia 2018 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Katowicach</p> <p>III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="227"/> <col width="484"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący :</p> </td> <td> <p>SSA Alicja Kolonko (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie :</p> </td> <td> <p>SSA Jolanta Ansion</p> <p>SSA Witold Nowakowski</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy <span class="anon-block"> (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> </p> <p>przy udziale zainteresowanych <span class="anon-block">E. H.</span> (<span class="anon-block">H.</span>), <span class="anon-block">T. S.</span> (<span class="anon-block">S.</span>) i <span class="anon-block">J. S.</span> (<span class="anon-block">S.</span>)</p> <p>o ustalenie podstawy wymiaru składek</p> <p>na skutek zażalenia <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> </p> <p>na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Katowicach w przedmiocie kosztów, zawarte w pkt 2 wyroku</p> <p>z dnia 17 lipca 2018 r. sygn. akt III AUa 1717/17</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->1. zmienić orzeczenie o kosztach zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego <br/>w Katowicach z dnia 17 lipca 2018r. sygn. III AUa 1717/17, w ten sposób, <br/>że zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">C.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z o.o.</span> kwotę 330 zł (trzysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.</strong> </p> <p>/-/ SSA J.Ansion /-/ SSA A.Kolonko /-/ SSA W.Nowakowski </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>Sygn. akt III AUa 1717/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 17 lipca 2018r. sygn. III AUa 1717/17 Sąd Apelacyjny <br/>w Katowicach uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 31 maja 2017r. sygn. VIII U 205/17 oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">C.</span> i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu, odstępując równocześnie od obciążenia organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego.</p> <p>W uzasadnieniu wyroku wskazał Sąd Apelacyjny m.in., że zaskarżona decyzja została wydana przeciwko spółce cywilnej, a zatem nieprawidłowo, ponieważ spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej i nie jest płatnikiem składek. Skutkuje to nieważnością decyzji.</p> <p>W uzasadnieniu orzeczenia o kosztach Sąd przywołał jedynie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, bez bliższego umotywowania.</p> <p>W zażaleniu na orzeczenie o kosztach <span class="anon-block"> (...) spółka z o.o.</span> (zwana dalej Spółką) zarzuciła naruszenie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organ rentowy zasadnie został uznany za stronę przegrywającą, a nie zaszedł wypadek szczególnej wagi, uzasadniający odstąpienie od obciążania organu rentowego kosztami procesu.</p> <p>Powołując się na powyższe Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia <br/>i zasądzenie na jej rzecz od organu rentowego kwoty 2.700 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wywołanego postępowaniem apelacyjnym, według norm przepisanych, a także o zasądzenie na jej rzecz od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wywołanych wniesieniem niniejszego zażalenia, według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu zażalenia podniosła Spółka, że mimo, iż apelacja została wniesiona przez organ rentowy, to jednak Sąd Apelacyjny, dostrzegając wadliwość decyzji organu rentowego, uchylił zaskarżony wyrok wraz z decyzją, przekazując sprawę organowi rentowemu do ponownego rozpoznania, a zatem organ rentowy jest stroną przegrywającą sprawę. Świadczą o tym wyartykułowane okoliczności, dotyczące przyczyn uchylenia wyroku, a także sam fakt zastosowania przez Sąd Apelacyjny uregulowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, który znajduje zastosowanie wyłącznie wobec strony przegrywającej sprawę. Ustalenia tego nie zakwestionował także organ rentowy, skoro nie zaskarżył orzeczenia w tym zakresie, <br/>a ponadto nie domagał się zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Ponadto Sąd nie wskazał żadnej szczególnej sytuacji strony, ani szczególnych okoliczności sprawy, uzasadniających odstąpienie od obciążenia organu rentowego kosztami postępowania.</p> <p>Wskazał żalący się, że orzecznictwo i doktryna jako przykładowe przesłanki, uzasadniające zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, podaje:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>sprawy dotyczące stosunku prawnego, który może zostać ukształtowany tylko mocą wyroku sądu, choćby strony były całkowicie zgodne,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>niesłuszne lub oczywiście niewłaściwe postępowanie wywołujące koszty,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>oddalenie powództwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5kc</a> albo z powodu prekluzji,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>precedensowy charakter sprawy,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>rozstrzygnięcie sporu wyłącznie na podstawie okoliczności uwzględnionych przez sąd z urzędu,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>brak zawiłości sprawy i nakład pracy pełnomocnika,</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>zastosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> ze względu na sytuację majątkową strony może występować jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, a wytaczając powództwo była subiektywnie przeświadczona o słuszności dochodzonego roszczenia.</p> </dd> </dl> <p>Żadna ze wskazanych sytuacji w niniejszej sprawie nie wystąpiła.</p> <p>Ponadto nie ulega wątpliwości, że wniesienie odwołania od decyzji było niezbędne celem doprowadzenia do jej sądowej weryfikacji, zaś Sąd I instancji nie posiadał kompetencji do samodzielnego uchylenia tej decyzji, mimo jej wadliwości.</p> <p>Podał także żalący się, że wskazana wartość przedmiotu sporu nie została zakwestionowana przez żadną ze stron.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie jest zasadne.</p> <p>Zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 <br/>§ 1 kpc</a>, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjątek od tej reguły stanowi przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, który stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p> <p>Norma ta pozwala na wyłączenie podstawowej zasady systemu repartycji kosztów procesu, jaką jest finansowa odpowiedzialność za wynik sprawy (ponoszenie finansowego ryzyka podejmowanych czynności procesowych) w sytuacjach wyjątkowych (określonych przez ustawę jako wypadki szczególnie uzasadnione), nie definiując sytuacji, w których powinna być stosowana. Ustawodawca nie skonkretyzował w niej pojęcia „wypadku szczególnie uzasadnionego”, pozostawiając sądowi tę kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego <br/>z 20 grudnia 1973r., sygn. II CZ 210/73, niepubl.). Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania, wprowadzona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, stanowi dyskrecjonalną kompetencję sądu rozpoznającego sprawę, nie oznacza to jednak, <br/>by stosowanie tego przepisu mogło następować w sposób całkowicie dowolny <br/>(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 marca 2011r., sygn. IV CZ 136/10, niepubl. oraz wyrok Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2011r. sygn. V CZ 23/11, niepubl.).</p> <p>Odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi mogą uzasadniać zarówno fakty związane z samym procesem, <br/>jak i leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Zatem przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> znajduje zastosowanie wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności.</p> <p>Najzupełniej trafnie podniósł żalący się, że mimo wniesienia apelacji to sam apelujący organ rentowy został stroną przegrywającą spór, skoro w ostatecznym rozrachunku sprawa została mu ponownie przekazana do rozpoznania, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> ^{<!-- -->14a} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>.</p> <p>Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym apelację, odstępując od obciążenia organu rentowego obowiązkiem zwrotu Spółce kosztów postępowania i przywołując dyspozycję <br/> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, stanowiska tego w żaden sposób nie umotywował.</p> <p>W ocenie natomiast składu rozpoznającego zażalenie, w sprawie nie wystąpił żaden szczególnie uzasadniony wypadek, który by uzasadniał odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania.</p> <p>Dodać wypada, że wnosząc apelację, sam organ rentowy przyznał nieprawidłowość zaskarżonej w sprawie decyzji, a ponadto nie wnosił o zastosowanie wobec niego dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>.</p> <p>Uzasadnia to zmianę zaskarżonego orzeczenia, z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397)">art. 397 kpc</a>, i orzeczenie o kosztach po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a>, bowiem Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, w odpowiedzi na apelację domagała się zasądzenia na jej rzecz od organu rentowego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (por. k. 279 a.s.).</p> <p>Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał sam organ rentowy w apelacji, a żalący się jej nie podważa. Wynosi ona 31.663 zł (por. k. 266 a.s.).</p> <p>Wobec powyższego wysokość należnych w postępowaniu apelacyjnym kosztów zastępstwa procesowego, zważywszy, że w obu instancjach Spółka reprezentowana była przez tego samego pełnomocnika, wynosi 75% x 3.600 zł = 2.700 zł (§ 10 ust. 1 pkt 2 w zw. <br/>z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat <br/>za czynności adwokackie - Dz.U. z 2015r. poz. 1800 w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia apelacji).</p> <p>O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397)">art. 397 kpc</a> przy zastosowaniu § 10 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 3 w/w rozporządzenia, gdyż wartość przedmiotu sporu w postępowaniu zażaleniowym wynosi 2.700 zł (50% x 600 zł = 300 zł) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 36)">art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005r.o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tekst jednol. Dz.U. z 2018r. poz. 300).</p> <p>/-/ SSA J.Ansion /-/ SSA A.Kolonko /-/ SSA W.Nowakowski </p> <p>Sędzia Przewodniczący Sędzia</p> <p>ek</p> </div>