I SA/Wa 1191/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Monika Sawa (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej jako "Burmistrz") z [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia wsparcia. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: A. P. (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] kwietnia 2018 r. wystąpiła do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z "wezwaniem do natychmiastowego zatrzymania przemocy". W uzasadnieniu pisma zwróciła uwagę na swoje ubóstwo będące skutkiem całkowitej niezdolności do pracy. Burmistrz decyzją z [...] czerwca 2018 r. umorzył postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2018 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło pismo skarżącej, z którego wynika, że nie składała ona wniosku, który skutkowałby wszczęciem postępowania administracyjnego, wobec czego wystąpiła o stwierdzenie nieważności tego postępowania. W ocenie Burmistrza, skoro w sprawie nie wydano żadnej decyzji, o której stwierdzenie nieważności mogłaby wystąpić skarżąca, to tym samym zasadne jest umorzenie tego postępowania, na podstawie art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że wsparcie, o które wystąpiła opiera się na ustawie z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm.), w związku z "Niebeską Kartą" z [...] sierpnia 2015 r., orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w szczególności obligatoryjna jest pomoc na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium decyzją z [...] maja 2020 r. utrzymało w mocy decyzję z [...] czerwca 2018 r. Na wstępie Kolegium wskazało, że ze względu na wątpliwości odnośnie do faktycznego charakteru "odwołania", wystąpiło do skarżącej o jednoznaczne określenie, jakiego charakteru pomocy oczekuje od Ośrodka Pomocy Społecznej. W odpowiedzi z [...] sierpnia 2018 r. skarżąca wskazała, że oczekuje przyznania jej pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza o umorzeniu postępowania jest prawidłowa. Skarżąca we wcześniejszych swoich pismach nie zwracała się bowiem o przyznanie jej zasiłku stałego, a zatem żeby taką pomoc otrzymać powinna wystąpić o nią do Ośrodka Pomocy Społecznej. Z powyższych przyczyn konieczne stało się umorzenie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., postępowania zainicjowanego pismem skarżącej z [...] kwietnia 2018 r. Z uwagi natomiast na okoliczność, że wniosek ten nie został rozpoznany decyzją, brak było podstaw do zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności, o czym pouczono skarżącą w zaskarżonej decyzji. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając Kolegium naruszenie art. 35 K.p.a., tj. przewlekłość postępowania trwającego od 2 lat, jak również art. 78 Kodeksu cywilnego, art. 2, art. 45 i art. 69 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Traktatów Unii Europejskiej. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja nie została podpisana, a zatem jest nieważna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zauważył ponadto, że skarżąca pismem z [...] kwietnia 2018 r. wniosła o zatrzymanie przemocy w rodzinie, a następnie wyjaśniła, że chodzi jej o pomoc finansową, o którą jednak nie występowała. W toku postępowania przez Burmistrzem, zanim podjęto rozstrzygnięcie, zażądała natomiast stwierdzenia nieważności postępowania, informując, że nie składała wniosku. Odnosząc się do zarzutu niepodpisania decyzji, Kolegium zauważyło, że zaskarżona decyzja zawiera nazwiska i imiona wszystkich członków składu orzekającego, wobec czego zarzut opatrzenia jej nieczytelnym podpisem uniemożliwiającym identyfikację tych osób jest niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania. Inaczej mówiąc, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a więc w sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, w dniu [...] maja 2018 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynęło pismo skarżącej z [...] kwietnia 2018 r. zatytułowane "Wezwanie do natychmiastowego zatrzymania przemocy". W uzasadnieniu pisma skarżąca zwróciła uwagę na wszczętą w dniu [...] sierpnia 2015 r. procedurę uzyskania przez nią "Niebieskiej Karty", jak również swoje ubóstwo i zażądała natychmiastowego zatrzymania przemocy w rodzinie i udzielenia wsparcia. W celu doprecyzowania ww. żądania, organ pomocowy w dniach [...], [...] i [...] maja 2018 r. podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej, jednak pracownik socjalny nie zastał nikogo w domu lub też nikt nie otworzył mu drzwi. Następnie w dniu [...] czerwca 2018 r., w odpowiedzi na pismo z [...] maja 2018 r., do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło pismo skarżącej zawierające żądanie doręczenia jej pisma otrzymanego przez ten ośrodek w dniu [...] maja 2018 r. z informacją, kto z wnioskiem takim wystąpił. W odpowiedzi organ poinformował, że pismo to podpisane zostało przez skarżącą. W celu wyjaśnienia treści żądania skarżącej, pismem z [...] czerwca 2018 r. wezwano stronę o sprecyzowanie wniosku z [...] maja 2018 r. (data wpływu do organu), poprzez wskazanie, o jaką formę wsparcia skarżąca się ubiega. W odpowiedzi z [...] czerwca 2018 r. skarżąca wyjaśniła, że nie składała żadnego wniosku do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], co jest warunkiem wszczęcia postępowania, wobec czego wniosła o stwierdzenie nieważności prowadzonego postępowania. W tej sytuacji prawidłowo organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Skoro bowiem skarżąca wyraźnie wskazała, że nie składała wniosku, który mógłby postępowanie administracyjne zainicjować, wszczęte postępowanie należało umorzyć. Umorzenie postępowania następuje bowiem w szczególności, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie (wszczętej mimo braku wniosku skarżącej, który skutkowałby wydaniem merytorycznej decyzji). Na marginesie jedynie wskazać należy, że Burmistrz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia błędnie przywołał w podstawie prawnej art. 105 § 2 K.p.a., mający zastosowanie w sytuacji, gdy z żądaniem umorzenia postępowania wystąpi strona, na żądanie której postępowanie to zostało wszczęte. W niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej skarżąca wyraźnie wskazała (por. pismo z [...] czerwca 2018 r.), że jej pismo nie było wnioskiem wszczynającym postępowanie, a zatem zaistniała bezprzedmiotowość niniejszego postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu, powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, skoro postępowanie to nie powinno zostać w ogóle wszczęte, a zatem zasadne było jego umorzenie. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania wskazać należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium z [...] maja 2020 r. i to jej prawidłowość badał Sąd. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje natomiast oceny, czy organ dochował terminów załatwienia sprawy, o których mowa w art. 35 § 3 K.p.a. Niezasadny jest również zarzut złożenia pod zaskarżoną decyzją nieczytelnych podpisów członków składu orzekającego, skoro w sentencji tej decyzji widnieją ich imiona i nazwiska. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarżąca pismem z [...] sierpnia 2020 r. wystąpiła do Sądu z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w powyższym trybie, zaś Kolegium pismem z [...] września 2020 r. wniosek ten poparło.