III APa 24/18
Common courts2018-12-19
Case number
III APa 24/18
Judgment date
2018-12-19
Type
SENTENCE
Judges
Alicja PodlewskaBeata Golba-KilianMałgorzata Gerszewska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<p>Sygn. akt III APa 24/18</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong>
</p>
<p>Dnia 19 grudnia 2018 r.</p>
<p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="153"/>
<col width="402"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Małgorzata Gerszewska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SSA Alicja Podlewska (spr.)</p>
<p>SSO del. Beata Golba-Kilian</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Protokolant:</p>
</td>
<td>
<p>sekr. sądowy Sylwia Gruba</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. w Gdańsku</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">W. F.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">(...)</span> Ośrodkowi <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>o wynagrodzenie</p>
<p>na skutek apelacji <span class="anon-block">(...)</span> Ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt VII P 84/17</p>
<p>I.
zmienia zaskarżony wyrok w punktach 1,2, 4 i oddala powództwo;</p>
<p>II.
zasądza od <span class="anon-block">W. F.</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> Ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 4.050 (cztery tysiące pięćdziesiąt 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za I instancję;</p>
<p>III.
zasądza od <span class="anon-block">W. F.</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> Ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 14.050 (czternaście tysięcy pięćdziesiąt 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję.</p>
<p>SSA Alicja Podlewska SSA Małgorzata Gerszewska SSO del. Beata Golba-Kilian</p>
<p>Sygn. akt III APa 24/18</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 30 sierpnia 2017 r. <span class="anon-block">W. F.</span> wystąpił przeciwko Agencji <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> o zasądzenie kwoty 200.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 19 lipca 2017 r. oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwany - <span class="anon-block">(...)</span>Ośrodek <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> (podmiot, który wstąpił w prawa i obowiązki zniesionej Agencji <span class="anon-block">(...)</span>) wniósł o oddalenie powództwa oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania sądowego, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 10 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie 1 zasądził od pozwanego <span class="anon-block">(...)</span> Ośrodka <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">W. F.</span> kwotę 200.000 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 19 lipca 2017 r. do dnia zapłaty tytułem wynagrodzenia za okres od lipca 2014 r. do lipca 2017 r.; w punkcie 2 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 14.050 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; w punkcie 3 wydatki w sprawie przejął na Skarb Państwa i w punkcie 4 wyrokowi w punkcie 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 7.704,70 zł. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd wskazał, że <span class="anon-block">W. F.</span> został zatrudniony w Agencji <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">G.</span> na podstawie umowy o pracę z dnia 14 maja 2013 r. Początkowo na okres próbny od 15 maja 2013 r. do 14 sierpnia 2013 r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Głównego Specjalisty w Sekcji <span class="anon-block">(...)</span>.</p>
<p>W § 4 umowy ustalono, że w trakcie stosunku pracy pracownik będzie otrzymywał wynagrodzenie za wykonaną pracę w wysokości określonej w załączniku nr 2. W załączniku nr 2 z dnia 14 maja 2013 r. wskazano, że wynagrodzenie należne powodowi na w/w stanowisku będzie miesiło się w IX kategorii zaszeregowania z zastosowaniem mnożnika kwoty bazowej w wysokości 1,50. Jednocześnie wskazano, że kwota bazowa w 2013 r. wynosi 3.875,35 zł, a zatem w 2013 r. wynagrodzenie będzie wynosić 5.813,03 zł. Jako podstawę prawną wskazano zarządzenie nr <span class="anon-block">(...)</span> Prezesa <span class="anon-block"> (...)</span> z 3 września 2007 r. z późniejszymi zmianami.</p>
<p>W dniu 14 sierpnia 2013 r. <span class="anon-block">W. F.</span> zawarł z Agencją <span class="anon-block">(...)</span>
<span class="anon-block">G.</span> kolejną umowę o pracę tym razem na czas nieokreślony. Powód został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku Głównego Specjalisty w Sekcji <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>W § 4 umowy wskazano, że w trakcie stosunku pracy pracownik będzie otrzymywał wynagrodzenie za wykonaną pracę w wysokości określonej w załączniku nr 2. W załączniku nr 2 z dnia 14 sierpnia 2013 r. do umowy pracę wskazano, że wynagrodzenie należne powodowi na w/w stanowisku będzie miesiło się w IX kategorii zaszeregowania z zastosowaniem mnożnika kwoty bazowej w wysokości 1,80.Jednocześnie wskazano, że kwota bazowa w 2013 r. wynosi 3.875,35 zł, a zatem w 2013 r. wynagrodzenie będzie wynosić 6.975,63 zł. Jako podstawę prawną wskazano zarządzenie nr <span class="anon-block">(...)</span> Prezesa <span class="anon-block"> (...)</span> z 03 września 2007 r. z późniejszymi zmianami.</p>
<p>Powód ma wykształcenie wyższe inżynierskie. Ma również wieloletnie doświadczenie w pracy w budownictwie. Legitymuje się nadto uprawnieniami budowlanymi do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno - budowlanej bez ograniczeń.</p>
<p>U pozwanego od 1992 r. obowiązuje regulamin wynagradzania. Zarządzeniem Prezesa Agencji <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> w dniu 3 września 2007 r. został wprowadzony tekst jednolity tego regulaminu, uwzględniającego miedzy innymi zmianę nazwy Agencji <span class="anon-block">(...)</span> na Agencję <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Zgodnie z § 2 regulaminu pracownicy Agencji otrzymują wynagrodzenie miesięczne, wynikające z ich osobistego zaszeregowania oraz przysługujących, zgodnie z regulaminem, innych składników wynagrodzenia. W myśl § 5 regulaminu, zaszeregowanie osobiste pracownika ustala się na podstawie tabeli, stanowiska i zaszeregowań, stanowiącej załącznik nr 1 do regulaminu (ust. 1). Wynagrodzenie zasadnicze ustala się jako iloczyn kwoty bazowej i jej mnożnika (ust. 2). Kwotę bazową, o której mowa w ust. 2 stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (ust. 3). Mnożnik kwoty bazowej, o której mowa w ust. 2 ustala się zgodnie z załącznikiem nr 2 do regulaminu (ust. 4). § 7 ust. 1 regulaminu stanowi zaś, że przeszeregowanie pracownika na danym stanowisku odbywa się przez ustalenie wyższego mnożnika kwoty bazowej w ramach tej samej kategorii zaszeregowania.</p>
<p>Zgodnie z załącznikiem nr 1 do regulaminu - tabelą stanowisk i zaszeregowań, stanowisko powoda - głównego specjalisty mieści się w IX kategorii zaszeregowania. Do niższych kategorii zaszeregowania zalicza się stanowiska: rewidenta, starszego specjalisty (kat. VIII), specjalisty, starszego inspektora (kat. VII), inspektora księgowego, kasjera (kat. VI), kierowcy, rzemieślnika (kat. V)</p>
<p>Maksymalne mnożniki kwoty bazowej wynagrodzenia zasadniczego zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do regulaminu. Zgodnie z tabelą maksymalne mnożniki wynosiły: dla kategorii I - 0,70; dla kategorii II-1,00; dla kategorii III - 1,20; dla kategorii IV - 1,50; dla kategorii V - 1,80; dla kategorii VI - 2,40; dla kategorii VII - 2,80; dla kategorii VIII - 3,30; dla kategorii IX - 4,00; dla kategorii X - 5,00; dla kategorii XI - 5,50; dla kategorii XII - 5,70; dla kategorii XIII - 6,00.</p>
<p>Zgodnie z obwieszczeniami Prezesa Głównego Urzędu Statycznego wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku: w czwartym kwartale 2013 r. wyniosło 4.004,35 zł; w czwartym kwartale 2014 r. wyniosło 4.138,58 zł; w czwartym kwartale 2015 r. wyniosło 4.280,39 zł i w czwartym kwartale 2016 r. wyniosło 4.403,78 zł.</p>
<p>Na mocy porozumień pracodawcy i działających u pozwanego związków zawodowych, z uwagi na zamrożenie funduszu wynagrodzeń w sektorach publicznych, okresowo ustalano niższą wysokość kwoty bazowej.</p>
<p>W porozumieniem z 2014 r. ustalono kwotę bazową w okresie od 1 stycznia do 31 października 2015 r. w wysokości 4.004,35 zł.</p>
<p>W porozumieniu z 25 listopada 2015 r. ustalono kwotę bazową w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2016 r. w wysokości w wysokości 4.138,58 zł.</p>
<p>W porozumieniu z dnia 24 stycznia 2017 r. ustalono kwotę bazową w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. w wysokości 4.280,59 zł.</p>
<p>Zarobki powoda w spornym okresie - przy zastosowaniu mnożnika 1,80 - kształtowały się następująco:</p>
<p>1.
w okresie od 15 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2014 r. - kwota bazowa 3875, 35 zł, mnożnik 1,8, wynagrodzenie zasadnicze - 6975, 63 zł,</p>
<p>2.
w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. - kwota bazowa 4004, 35 zł, mnożnik 1,8, wynagrodzenie zasadnicze - 7207,83 zł</p>
<p>3.
w okresie od 1 września 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. - kwota bazowa 4138,58 zł, mnożnik 1,8, wynagrodzenie zasadnicze - 7749,44 zł</p>
<p>4.
w okresie od 1 lipca 2016 r. do lipca 2017 r. - kwota bazowa 4280,39 zł, mnożnik 1,8, wynagrodzenie zasadnicze - 7704,70 zł</p>
<p>Przy zastosowaniu mnożnika 3,31 zarobki powoda kształtowałyby się następująco:</p>
<p>1.
w okresie od 15 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2014 r. - 12.827,40 zł</p>
<p>2.
w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. - 13.254,39 zł</p>
<p>3.
w okresie od 1 września 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. - 13.698,69 zł</p>
<p>4.
w okresie od 1 lipca 2016 r. do lipca 2017 r. - 14.168,09 zł</p>
<p>W spornym okresie, wśród osób zatrudnionych na stanowiskach głównych specjalistów -33-36 osób - kilkanaście osób (11 do 16 osób) otrzymywało wynagrodzenie z uwzględnieniem niższych mnożników (1,10-1,75) oraz kilkanaście osób (15 do 18 osób) otrzymywało wynagrodzenie z uwzględnieniem mnożników wyższych (1,90-4,00).</p>
<p>Decyzję o wysokości zastosowanego mnożnika u każdego pracownika podejmował Dyrektor pozwanego, kierując się możliwościami budżetowymi wynikającymi z planu finansowego jednostki. Przy ustalaniu mnożnika, Dyrektor kierował się stażem pracy danej osoby, przydatnością w firmie, wykształceniem, ewentualnie brał pod uwagę inne czynniki mogące mieć wpływ na wynagrodzenie.</p>
<p>Na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. (Dz. U. 2017.624) z dniem 1 września 2017 r. <span class="anon-block">(...)</span> Ośrodek <span class="anon-block">(...)</span> z mocy prawa wstąpił w ogół praw i obowiązków znoszonej Agencji <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>Sąd Okręgowy zważył, że stan faktyczny w sprawie był zasadniczo bezsporny - wynikał on z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz aktach osobowych, w tym przede wszystkim regulaminu płacowego i innych dokumentów stanowiących podstawę do obliczenia wynagrodzenia należnego powodowi, których prawdziwość i rzetelność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Również Sąd nie znalazł podstaw, by podważyć jej wiarygodność z urzędu.</p>
<p>Na okoliczność zasad ustalania wynagrodzeń pracowników <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>, w tym powoda, kształtowania się tych wynagrodzeń w poszczególnych kategoriach zaszeregowania, Sąd dopuścił dowód z zeznań świadków <span class="anon-block">W. O.</span> i <span class="anon-block">T. S.</span>. Zeznania te Sąd uznał za wiarygodne. Zdaniem Sądu potwierdziły one sposób interpretacji przepisów regulaminu wynagradzania stosowany przez pozwanego.</p>
<p>Sąd przeprowadził również dowód z zeznań powoda, które choć zostały uznane za wiarygodne, to w świetle zgromadzonych dokumentów, nie wniosły nic istotnego do sprawy.</p>
<p>Nadto, Sąd zaznaczył, że w toku postępowania nie były przez pozwanego kwestionowane wyliczenia powoda dotyczące faktycznie otrzymanego wynagrodzenia oraz wynagrodzenia, jakie powód otrzymałby, gdyby zostało ono obliczone z uwzględnieniem mnożnika 3,31.</p>
<p>Sąd oddalił wnioski powoda o zobowiązanie pozwanego do złożenia aktów powołania i informacji o wysokości mnożników osób zatrudnianych lub powoływanych przez Prezesa Agencji <span class="anon-block">(...)</span>, albowiem przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia interpretacji zapisów regulaminu wynagradzania obowiązującego u pozwanej, natomiast okoliczność która miałyby zostać wykazana za pomocą tych dowodów - sposób interpretacji zapisów regulaminu przez Prezesa Agencji <span class="anon-block">(...)</span> - nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż niewątpliwie na poziomie agencji <span class="anon-block">(...)</span> sposób interpretacji był inny.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 80)">art. 80 k.p.</a> wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a zasady wynagradzania podlegają uzgodnieniu między pracownikiem, a pracodawcą w umowie o pracę oraz - w tym przypadku - regulaminie wynagradzania.</p>
<p>Jak już wyżej wskazano, obowiązujący u pozwanego regulamin wynagradzania przewidywał, iż pracownicy otrzymują wynagrodzenie wynikające przede wszystkim z ich osobistego zaszeregowania (§2 ust. 1). Zaszeregowanie było ustalane na podstawie tabeli stanowisk i zaszeregowań stanowiących załącznik nr 1 do regulaminu (§5 ust. 1). Wynagrodzenie danego pracownika było ustalane, jako iloczyn kwoty bazowej i jej mnożnika (§5 ust. 1), zaś mnożnik kwoty bazowej był ustalany zgodnie z załącznikiem nr 2 do regulaminu (§5 ust. 4.</p>
<p>Bezspornym było, iż tabela mnożników kwoty bazowej wynagrodzenia zasadniczego (załącznik nr 2) zawiera jedynie wartości maksymalne tych mnożników, które ulegały zwiększeniu wraz ze wzrostem kategorii zaszeregowania.</p>
<p>Pozwany stanął na stanowisku, iż brak określenia minimalnych mnożników kwoty bazowej był celowym zabiegiem pozwanego pracodawcy, albowiem jako jednostka finansowania z Budżetu Państwa jest on zobowiązany do utrzymania dyscypliny finansowej, a możliwości ustalenia wynagrodzeń dla pracowników są nierozerwalnie związane ze środkami otrzymanymi z budżetu. Jednocześnie pozwany wskazywał, iż w tym wypadku za stawkę minimalną należy przyjąć najniższe wynagrodzenie wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów tj. ustalone przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.</p>
<p>Z powyższym stanowiskiem Sąd Okręgowy się nie zgodził.</p>
<p>Oczywistym jest, że regulamin wynagradzania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 77(2))">art. 77<sup>
<!-- -->2</sup> k.p.</a>) jest źródłem pozaustawowego prawa pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 9)">art. 9 k.p.</a>), a nie czynnością prawną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58)">art. 58 k.c.</a> do którego interpretacji przede wszystkim należy wykorzystywać metody interpretacji (wykładni) aktów normatywnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., II PK 232/08). W przypadku, gdyby ustalenie treści norm prawnych dotyczących wysokości wynagrodzenia okazało się niemożliwe, sąd powinien ustalić i zasądzić należne pracownikowi wynagrodzenie, kierując się wskazaniami zawartymi w powszechnie obowiązujących przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">Kodeksu pracy</a>, przede wszystkim w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 k.p.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 80)">art. 80 k.p.</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5 lutego 2004 r., I PK 307/03, OSNP 2004 nr 24, poz. 416, wyrok SN z 26.11.2012 r. III PK 7/12 Legalis 561674).</p>
<p>Co prawda możliwe jest - jednak wyłącznie w drodze wyjątku i z dużą ostrożnością - odpowiednie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>) i jedynie posiłkowe stosowanie do wykładni zawartych w nim postanowień (przepisów prawa) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a>, tylko w sytuacji gdy zawodzą metody wykładni przyjęte w odniesieniu do interpretacji treści aktów normatywnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że możliwe jest posiłkowe stosowanie do wykładni aktów normatywnych - np. takich jak porozumienia zbiorowe prawa pracy - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a>, jeżeli jakieś sformułowania zawarte w postanowieniach tych aktów (zbudowanych w pewnym stopniu na oświadczeniach stron) nie dają się wyjaśnić w inny sposób, jak tylko przy zastosowaniu metod wykładni właściwych dla wykładni oświadczeń woli. Jako przykłady orzeczeń charakterystycznych dla tej linii orzecznictwa Sąd powołał wyrok z 20 września 2005 r., II PK 53/05, LEX nr 276239, w którym Sąd Najwyższy przyjął, że wykładnia postanowień Porozumienia w sprawie gwarancji socjalnych, pracowniczych i związkowych, zwanego Pakietem zabezpieczenia praw socjalno - bytowych, pracowniczych i związkowych pracowników zatrudnionych w prywatyzowanym przedsiębiorstwie państwowym, powinna uwzględniać zasady przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a>, a także wyrok z 15 marca 2006 r., II PK 143/05, OSNP 2007 nr 3-4, poz. 45, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że bez dokonania wykładni oświadczeń woli stron postrajkowego porozumienia zbiorowego prawa pracy nie można generalnie wykluczyć usprawiedliwionych roszczeń pracowników, które wynikały z postanowień zbiorowego porozumienia płacowego oraz z przepisów ustawowych. W innych, nowszych, orzeczeniach Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro porozumienia zbiorowe, zaliczane do prawa pracy według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 9;art. 9 § 1)">art. 9 § 1 k.p.</a>, są aktami normatywnymi, a nie czynnościami prawnymi (umowami), to nie ma podstaw, aby <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65;art. 65 § 2)">art. 65 § 2 k.c.</a> stosować do nich w sposób bezpośredni; nie wyłącza to jednak dopuszczalności posiłkowego stosowania wskazanych w tym przepisie reguł wykładni umów w takim zakresie, w jakim wykładnia językowa i systemowa porozumienia nie prowadzi do ustalenia normy prawnej zawartej w treści interpretowanych postanowień tego aktu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 marca 2008 r., I PK 235/07, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 190). Do wykładni postanowień porozumienia postrajkowego jako źródła prawa pracy należy stosować zasady, na jakich dokonuje się interpretacji powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy, a nie reguły wykładni oświadczeń woli wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2008 r., II PK 261/07, OSNP 2009 nr 15- 16, poz. 200).</p>
<p>W tym ostatnim orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził, że do interpretacji postanowień porozumienia zbiorowego o charakterze normatywnym nie ma zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a>, regulujący zasady wykładni oświadczeń woli stron czynności prawnej. Do wykładni postanowień tego porozumienia należy stosować zasady, na jakich dokonuje się interpretacji powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2001 r., I PKN 729/00, OSNP 2003 nr 23, poz. 568; OSP 2004 nr 5, poz. 66, z glosą A. Świątkowskiego; z dnia 5 lutego 2002 r., I PKN 866/00, OSNP 2004 nr 4, poz. 58; z dnia 10 października 2003 r., I PK 409/02, OSNP 2004 nr 19, poz. 334 oraz z dnia 15 stycznia 2004 r., I PK 630/02, Monitor Prawniczy 2004 nr 2, s. 59). Możliwe, a nawet wskazane jest, co prawda, odwołanie się do zamiaru i zgodnej woli stron porozumienia zbiorowego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1992 r., I PRN 41/92, OSNCP 1993 nr 6, poz. 113; Przegląd Sądowy 1993 nr 11-12, s. 109, z glosą G. Goździewicza oraz z dnia 10 listopada 1999 r., I PKN 345/99, OSNAPiUS 2001 nr 6, poz. 195), ale tylko w takich kategoriach, w jakich przy wykładni przepisów prawa uzasadnione jest odwołanie się do „woli racjonalnego ustawodawcy” (co powinno nastąpić dopiero po uwzględnieniu innych metod wykładni). Porozumienie zbiorowe jako źródło prawa pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 9;art. 9 § 1)">art. 9 § 1 k.p.</a>) podlega więc wykładni sądowej przy zastosowaniu reguł wykładni aktów prawnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1999 r., I PKN 439/98, OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 216; por. też uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2004 r., III PZP 12/03, OSNP 2004 nr 11, poz. 187; OSP 2005 nr 5, poz. 66, z glosą B. Cudowskiego). Porozumienie takie nie zawiera oświadczeń woli podlegających wykładni według zasad określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 65)">art. 65 k.c.</a> i sąd pracy nie powinien na tej podstawie dokonywać interpretacji jego postanowień. Powinien natomiast oprzeć się na ich wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej, rozważając okoliczności towarzyszące zawarciu porozumienia i zakładając, że decydująca jest treść jego postanowień (wykładnia językowa) (por. wyrok SN z 09.07.2009 r. II PK 232/08, LEX 738224).</p>
<p>Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że przy interpretacji zapisów spornego regulaminu wynagradzania w pierwszej kolejności zastosowanie winny znaleźć metody wykładni językowej, a subsydiarnie wykładni systemowej i funkcjonalnej.</p>
<p>Metoda językowa dopuszcza odstępstwa od jej zastosowania wtedy, gdy prowadzi do absurdu, albo do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie ma w szczególności konieczności potrzeby sięgania po argumenty celowościowe wtedy, gdy już po zastosowaniu reguł znaczeniowych albo metody językowej i dyrektyw systemowych uda się osiągnąć właściwy wynik wykładni, to jest ustalić pozbawione cech niedorzeczności znaczenie interpretowanej normy (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2007 r., III CZP 94/06,OSNC 2007, nr 7- 8, poz. 95 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, Nr 1, poz. 7).</p>
<p>Choć wykładnia powinna więc uwzględniać takie odczytanie przepisu, które pozwoli na uznanie, że realizuje on społeczne oczekiwania i pozostaje w zgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, to jednak w drodze interpretacji nie można nadać mu innego znaczenia niż to, na które wprost wskazuje jego treść, a za odmiennym rozumieniem nie przemawiają inne metody (uzasadnienie uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05, OSNC 2006 nr 7-8, poz. 114).</p>
<p>Sąd Okręgowy stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie bez wątpienia literalne znaczenie załącznika nr 2 do regulaminu wynagradzania obowiązującego u pozwanego, ani też jakiegokolwiek innego przepisu w tym regulaminie, nie pozwala na prawidłowe ustalenie wartości wskaźnika minimalnego mnożnika kształtującego wynagrodzenie zasadnicze pracowników. Literalna wykładania prowadzi bowiem do wniosku, że takim mnożnikiem musiałoby być „0”, co w sposób oczywisty jest niemożliwe do przyjęcia ze względu chociażby na wartość minimalnego wynagrodzenia za pracę, ewentualnie „1”, co również jest sprzeczne z treścią tabeli, która dla I kategorii zaszeregowania przewidywała mnożnik 0,7. To zaś uzasadnia wniosek, że wykładnia literalna w tym wypadku jest niewystarczająca dla ustalenia treści normy kształtującej wynagrodzenie powoda.</p>
<p>Z tego względu Sąd uznał, iż koniecznym jest posiłkowanie się pozajęzykowymi regułami wykładni.</p>
<p>W ocenie Sądu, już sam fakt wprowadzenia u pozwanego regulaminu wynagradzania, który reguluje wynagrodzenia pracowników w zależności od kategorii zaszeregowania poprzez określenie mnożników, uznać należało za zabieg celowy i racjonalny, czyli że pracodawca właśnie w ten sposób zmierzał do zróżnicowania wynagrodzenia pracowników ze względu na stanowiska przez nich zajmowane. Gdyby tak nie było, wystarczyłoby określić wynagrodzenie w umowie o pracę i regulacje zawarte w regulaminie byłyby zbędne.</p>
<p>Jak wynika z dokonanych przez Sąd ustaleń, przyjęta u pozwanego pracodawcy tabela mnożników wpływająca na ustalenie stawek wynagrodzenia zasadniczego nie przewidywała sztywnych ram wynagrodzenia dla poszczególnych kategorii pracowników, a jedynie maksymalną stawkę wynagrodzenia dla określonej kategorii zaszeregowania. W tabeli niewątpliwie nie zostały określone mnożniki minimalne dla poszczególnych kategorii pracowników.</p>
<p>W ocenie Sądu nie można przyjąć za zasadne stanowiska strony pozwanej, że minimalne wynagrodzenie wynikało z powszechnie obowiązujących przepisów (ustalone przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej) choćby z tego względu, iż określane w przepisach prawa wynagrodzenie minimalne jest określane kwotowo i nie jest uzależnione od mnożników kwoty bazowej. Poza tym taryfikator kwalifikacyjny stanowisk i tabela mnożników ustalały wysokość stawek wynagrodzenia pracowników za pracę określonego rodzaju lub na określonym stanowisku w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 2)">art. 78 § 2 k.p.</a> Opisany sposób określenia dolnej granicy wynagrodzenia, szczególnie w stosunku do pracowników zakwalifikowanych w taryfikatorze kwalifikacyjnym do wyższych kategorii zaszeregowania, jest pozbawiony racjonalnych podstaw i normatywnego znaczenia. Minimalne wynagrodzenie za pracę wynika z przepisów powszechnie obowiązujących i jest regulowane <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20022001679" title="Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę - Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 ()">ustawą z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę</a>. Maksymalne stawki wynagrodzenia mogą być zawsze przez pracodawcę przekroczone zgodnie z zasadą korzystności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18)">art. 18 k.p.</a>). Tym samym należałoby uznać, że z punktu widzenia prawa pracy sporny regulamin wynagradzania nie zawierał regulacji stawek wynagrodzenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 2)">art. 78 § 2 k.p.</a> i nie miał charakteru normatywnego (zob. też wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2007 r., II PK 180/06, LEX nr 2410630). Ustalenie jedynie górnych granic stawek wynagrodzenia, z jednej strony nie przeszkadza bowiem w ustaleniu w indywidualne) umowie o pracę wyższego wynagrodzenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 1)">art. 18 § 1 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353<sup>
<!-- -->1</sup> k.c.</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>), z drugiej zaś nie daje pracownikowi podstaw do roszczenia o wynagrodzenie wykraczające poza dolną granicę (widełek) stawki.</p>
<p>Zdaniem Sądu Okręgowego podzielenie stanowiska strony pozwanej prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że wynagrodzenie powoda, mogłoby być takie same jak np. osoby zatrudnionej na stanowisku kierowcy lub rzemieślnika w V kategorii zaszeregowania, dla której maksymalny mnożnik kwoty bazowej wynosi również 1,8, czyli tyle samo co mnożnik ustalony dla powoda w umowie o pracę.</p>
<p>Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09 lipca 2009 r. II PK 232/09 (LEX 738224), to przede wszystkim ustalenie dolnych (minimalnych) stawek wynagrodzenia ma charakter gwarancyjny i roszczeniowy - pracownik może bowiem żądać wypłacenia mu najniższego wynagrodzenia przewidzianego dla danej kategorii zaszeregowania pracowników. W tym wypadku minimalny mnożnik kwoty bazowej dla kategorii, w której zaszeregowany był powód, Sąd ustalił dokonując systemowej i funkcjonalnej wykładni przepisów regulaminu.</p>
<p>Dodatkowo Sąd podkreślił, że tabela stanowisk i zaszeregowań jednoznacznie wskazuje, iż wraz ze wzrostem stanowiska w strukturze organizacyjnej wzrastała kategoria zaszeregowania. W tej sytuacji Sąd przyjął za zasadne uznanie, że skoro dla kategorii VIII (rewident, starszy specjalista) maksymalny mnożnik wynosi 3,30, minimalnym mnożnikiem kwoty bazowej dla powoda zaszeregowanego w IX kategorii winien być mnożnik w wysokości 3,31.</p>
<p>Ustalając wysokość wynagrodzenia należnego powodowi Sąd oparł się o jego wyliczenia zawarte w pozwie, których strona pozwana - co do kwot tam wskazanych - nie zakwestionowała.</p>
<p>Powód ograniczył roszenie o wynagrodzenie za okres od lipca 2014 r. do lipca 2017 r. do 200.000 zł i w takiej wysokości należało je zasądzić, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 1 wyroku.</p>
<p>O odsetkach za opóźnienie orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.p.c.</a>, od dnia 19 lipca 2017 r., zgodnie z żądaniem pozwu.</p>
<p>W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> zasądzając je w całości od pozwanego na rzecz powoda zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty procesu składało się wynagrodzenie adwokata wynoszące 4.050 zł, zgodnie z § 2 pkt 6 w zw. § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) oraz kwota 10.000 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu.</p>
<p>W punkcie 3 wyroku – na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych – Sąd orzekł, iż wydatki przyjmuje Skarb Państwa.</p>
<p>W punkcie 4 Sąd, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(2);art. 477(2) § 1)">art.477<sup>
<!-- -->2 </sup>§ 1 k.p.c.</a>, orzekł w zakresie nadania wyrokowi w punkcie 1 rygoru natychmiastowej wykonalności do kwoty najniższego miesięcznego wynagrodzenia powoda, zgodnie ze złożonym przez pozwanego zaświadczeniem.</p>
<p>Apelację od wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w zakresie pkt 1,2 i 4, zarzucając mu:</p>
<p>1)
naruszenie prawa materialnego w postaci załącznika nr 2 do Regulaminu Wynagradzania Pracowników Agencji <span class="anon-block">(...)</span> stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr <span class="anon-block">(...)</span> Prezesa Agencji <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 3 września 2007 r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne uznanie, iż pozwany był zobowiązany do wypłaty powodowi wynagrodzenia odpowiadającego wysokości 3,31 mnożnika kwoty bazowej miesięcznie, podczas gdy w ocenie pozwanego nie wynika to z załącznika nr 2 do regulaminu stanowiącego tabelę maksymalnych mnożników kwoty bazowej wynagrodzenia zasadniczego;</p>
<p>2)
sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, które miało wpływ na wynik sprawy przejawiającą się w niewłaściwej interpretacji przez Sąd zapisów regulaminu wynagradzania, podczas gdy w analogicznych sprawach o bardzo zbliżonym stanie faktycznym Sąd Najwyższy wskazywał jako prawidłowy zupełnie odmienny sposób wykładni podobnych zapisów regulaminu wynagradzania;</p>
<p>3)
błędną wykładnię załącznika nr 2 do regulaminu wynagradzania pracowników <span class="anon-block"> (...)</span> poprzez oparcie rozstrzygnięcia o wykładnię funkcjonalną i systemową, podczas gdy z wykładni językowej, która powinna być stosowana w pierwszej kolejności, w żaden sposób nie da się wyprowadzić wniosków dokonanych przez Sąd pierwszej instancji;</p>
<p>4)
naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez niezasadne uznanie przez Sąd, iż strona powodowa udowodniła zasadność i wysokość dochodzonego pozwem roszczenia, jak również dokonanie oceny dowodów oraz dokonanie wykładni zapisów regulaminu wynagradzania pracowników <span class="anon-block"> (...)</span> w sposób dowolny, nieracjonalny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym pełnymi kosztami zastępstwa procesowego, za pierwszą i drugą instancję wg norm przepisanych, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego, za pierwszą i drugą instancję wg norm przepisanych.</p>
<p>Swoje stanowisko skarżący wyczerpująco uzasadnił wskazując argumenty na jego poparcie.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja pozwanego - pomimo częściowo nietrafnej argumentacji - okazała się zasadna.</p>
<p>Na wstępie zauważyć należy, iż analiza zgromadzonego materiału dowodowego i stanowisk procesowych stron przedmiotowego postępowania wskazuje, iż zarówno powód, jak i pozwany nie kwestionowali ustaleń Sądu Okręgowego w zakresie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia, stąd zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego uznać należało za nieskuteczny. Ponadto zaprezentowane przez skarżącego uzasadnienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie odpowiada jego treści, albowiem pozwany nie wskazał, które konkretnie dowody Sąd I instancji uznał błędnie za wiarygodne lub którym niezasadnie odmówił wiary. Podkreślić trzeba, że zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, postawienie zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego, ustalonego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 stycznia 2005 r., IV CK 387/04, LEX nr 177263). Ocena mocy i wiarygodności dowodów przeprowadzona w pisemnym uzasadnieniu orzeczenia, może być skutecznie podważona w postępowaniu odwoławczym tylko wówczas, gdyby uznano, że zawiera ona błędy logiczne, wewnętrzne sprzeczności lub że jest niepełna. Jeżeli jednak z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów w rozumieniu powyższego przepisu i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00, LEX nr 56906). Niewłaściwa, nieprawidłowa wykładnia regulaminu wynagradzania, którą pozwany uzasadnił zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, może być wyłącznie rozważana przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego.</p>
<p>Abstrahując jednak od powyższego wskazać należy, że choć Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, to jednak mimo to dokonał błędnej oceny prawnej zasadności wyprowadzonego przez powoda roszczenia.</p>
<p>Odnosząc się do zarzutu wadliwej oceny prawnej wskazać należy, iż odwoływanie się przez obie strony, jak i Sąd Okręgowy do interpretacji regulaminu wynagradzania z 2007 r. jest nietrafne i nieskuteczne. Akt ten zawierał jedynie tabelę maksymalnych stawek mnożników (załącznik nr 2), nie określał dolnych widełek wynagrodzenia w odniesieniu do konkretnych grup zaszeregowania. Zatem z punktu widzenia prawa pracy, a konkretnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 2)">art. 78 § 2 kp</a>, nie zawierał regulacji stawek wynagrodzenia – nie ustalał wysokości oraz zasad przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia za pracę określonego rodzaju lub na określonym stanowisku. Rozważany regulamin określał tylko zasady przestrzegania dyscypliny finansowej w zakresie płac. W takiej sytuacji – jak wyjaśnił klarownie Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 stycznia 2007 r. wydanego w sprawie sygn. akt II PK 180/06 (LEX nr 351964), jak również w wyroku z dnia 17 sierpnia 20107 r. I PK 74/07 (Lex nr 884966), na które powoływały się strony, a także Sąd I instancji - należało przyjąć, iż regulacja stawek wynagrodzenia w tym regulaminie była pozorna, a jej skutek prawny równał się brakowi unormowania w tym zakresie.</p>
<p>W sprawie sygn. akt I PK 74/07, przyjęta u pozwanego pracodawcy tabela miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego nie przewidywała sztywnych ram wynagrodzenia dla poszczególnych kategorii pracowników, a jedynie maksymalną stawkę wynagrodzenia dla określonej kategorii zaszeregowania. W tabeli nie zostały natomiast określone minimalne stawki wynagrodzenia dla poszczególnych kategorii pracowników. Sąd Najwyższy rozstrzygając w tej sprawie wyjaśnił, iż „w takim przypadku za także minimalną stawkę należy przyjąć najniższe wynagrodzenie wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów (ustalone przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej), ale wówczas nie sposób uznać, aby tak skonstruowany taryfikator kwalifikacyjny stanowisk i tabela stawek wynagrodzeń ustalały wysokość oraz zasady przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia; szczególnie w stosunku do pracowników zakwalifikowanych w taryfikatorze do wyższych kategorii zaszeregowania, jest pozbawiony podstaw i normatywnego znaczenia (..). w tej sytuacji należało uznać, że z punktu widzenia prawa pracy rozważany taryfikator kwalifikacyjny stanowisk oraz tabela stawek wynagrodzenia zasadniczego nie zawierały regulacji stawek wynagrodzenia w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 2)">art. 78 § 2 kp</a> i nie miały charakteru normatywnego”.</p>
<p>W sprawie sygn., II PK 180/06, zajmując się analogicznym problemem Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż z „punktu widzenia rozpoznawanej sprawy najistotniejszą cechą tego aktu (tu: regulaminu wynagradzania) było to, że określona w nim tabela miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego przewidywała maksymalną stawkę wynagrodzenia dla określonej kategorii zaszeregowania, wskazując jako minimalną kwotę wynagrodzenia dla wszystkich dziewiętnastu kategorii zaszeregowania najniższe wynagrodzenie ustalone przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Z powyższej charakterystyki wynika, że rozważany regulamin określał tylko zasady przestrzegania dyscypliny finansowej w zakresie płac. Nie ustalał on natomiast wysokości oraz zasad przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia za pracę określonego rodzaju lub na określonym stanowisku w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 2)">art. 78 § 2 k.p.</a> Z punktu widzenia prawa pracy, rozważany regulamin nie zawierał regulacji stawek wynagrodzenia. Wskazanie bowiem najniższego wynagrodzenia ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, jako dolnej granicy stawek we wszystkich kategoriach zaszeregowania, było pozbawione samodzielnego znaczenia i zbędne, skoro granica ta była i tak wyznaczona w rozporządzeniach określających najniższe (a od 1 stycznia 2003 r. minimalne) wynagrodzenie za pracę. Z kolei ustalenie górnych granic stawek, z jednej strony, nie przeszkadza w ustaleniu w umowie o pracę wyższego wynagrodzenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 18;art. 18 § 1)">art. 18 § 1 k.p.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353 <sup>
<!-- -->1</sup>k.c.</a> i w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art. 300 k.p.</a>), z drugiej zaś nie daje pracownikowi podstawy do roszczenia o wynagrodzenie wykraczające poza dolną granicę (widełek) stawki. W szczególności w uchwale z 30 grudnia 1983 r., III PZP 53/83 (OSNCP 1984 nr 8, poz. 127), Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli układ zbiorowy pracy lub unormowanie szczególne zakreśla tylko ramy, w jakich powinno zmieścić się korzystniejsze - w porównaniu z postanowieniami indywidualnej umowy o pracę - wynagrodzenie radcy prawnego, radca prawny ma roszczenie o wypłacanie mu najniższego, mieszczącego się w tych ramach, wynagrodzenia, chyba że uprawniony przedstawiciel zakładu pracy ustalił wynagrodzenie wyższe. Z tych względów <em>
<!-- -->rozważana regulacja stawek wynagrodzenia była pozorna, a jej skutek prawny równał się brakowi unormowania</em>. <em>
<!-- -->Należy zatem uznać, że rozpatrywany regulamin nie określał wynagrodzenia radcy prawnego ani nie „przewidywał” wynagrodzenia dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy, pozostawiając w tym zakresie pełną swobodę pracodawc</em>y”.</p>
<p>Sąd Apelacyjny akceptuję w pełni wykładnię zaprezentowaną w ww. orzecznictwie, w konsekwencji czego należało w sprawie przyjąć, iż regulamin wynagradzania przyjęty u pozwanego nie stanowił źródła prawa pracy, w oparciu o które należałoby oceniać roszczenie powoda. W konsekwencji takiego stwierdzenia nielogicznym i bezprzedmiotowym było dokonywanie wykładni przepisów powyższego regulaminu przez Sąd Okręgowy. Podkreślić jeszcze raz należy, iż akt ten nie miał treści normatywnych wymaganych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 2)">art. 78 § 2 kp</a>, zatem nie mógł stanowić przedmiotu wykładni prawnej, a także podstawy dochodzonego roszczenia. W konsekwencji niezasadne są również zarzuty apelacji odnoszące się do wadliwej – zdaniem pozwanego – metody wykładni załącznika nr 2 regulaminu.</p>
<p>Umowa o pracę z dnia 14 maja 20013 r. (na okres próbny) oraz umowa z dnia 14 sierpnia 2015 r. (na czas nieokreślony) zawarte przez powoda z Agencją <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> w sposób jednoznaczny określały wysokość wynagrodzenia powoda na stanowisku Głównego Specjalisty w Sekcji <span class="anon-block">(...)</span>. Od dnia 15 sierpnia 2013 r. powód został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem wg IX kategorii zaszeregowania z zastosowaniem mnożnika kwoty bazowej w wysokości 1,80. Poza sporem jest, iż powód otrzymywał w spornym okresie wynagrodzenie terminowo w wysokości obliczonej zgodnie z postanowieniami umownymi. Stąd brak było podstaw do przyjęcia w sprawie, iż pracodawca nie wywiązał się z zobowiązania wynikającego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 kp</a>. Żądanie wyrównania wynagrodzenia było zatem bezpodstawne.</p>
<p>Nie było podstaw do przyjęcia, iż wynagrodzenie powoda zostało ustalone niezgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78;art. 78 § 1)">art. 78 § 1 kp</a>, czy w sposób dyskryminujący. Wprawdzie bezspornym jest, iż w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> na stanowisku głównego specjalisty zatrudniano około 30 osób, w tym około połowa miała niższy mnożnik od powoda, a pozostali wyższy, pracodawca uzasadnił jednakże to logicznie zróżnicowaniem pracowników w zakresie stażu pracy, wykształcenia, przydatności do pracy, co potwierdzili przesłuchani w sprawie świadkowie <span class="anon-block">T. S.</span> i <span class="anon-block">W. O.</span>. I tak, jak podał świadek <span class="anon-block">T. S.</span> zeznał, iż płaca zasadnicza na stanowisku głównego specjalisty kształtowała się w zależności od stażu pracy, przydatności w firmie, wykształcenia, jak również doświadczenia zawodowego. Powyższe potwierdził <span class="anon-block">W. O.</span>, wskazując, że w okresie od 19 maja 2008 r. do 3 grudnia 2015 r. był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span> na stanowisku dyrektora oraz pełnomocnika prezesa i wówczas jego mnożnik kwoty bazowej wynosił 5,0. Po 2015 r. świadek został zatrudniony na stanowisku głównego specjalisty i jego mnożnik został ustalony na 2,3. Świadek ten jednakże, odmiennie aniżeli powód posiada wieloletnie doświadczenie pracy na stanowisku kierowniczym w <span class="anon-block"> (...)</span>, a także znacznie dłuższy staż pracy.</p>
<p>Mając na uwadze, iż w zakładzie pracy – co wynika z zeznań ww. świadków, ale także z regulaminu - nie był wypłacany dodatek stażowy (nie przewidziano takiego składnika wynagrodzenia w regulaminie – vide § 3 ), jak również dodatki funkcyjny, specjalny, pracodawca był uprawniony uwzględniać powyższe kryteria – w wysokości mnożnika przyjmowanego do wyliczenia wynagrodzenia zasadniczego pracowników. Powód przyznał, iż na stanowisku głównego specjalisty z tożsamym co on zakresem obowiązków pracowała tylko jedna osoba, miała ona wyższy mnożnik – 3,2 ale i większe doświadczenie zawodowe, w tym na stanowisku kierowniczym. Jak wynika z zeznań świadków osoba ta miała ponad dwudziestoletni staż pracy w pozwanym zakładzie, w tym na stanowisku dyrektora i wicedyrektora, w sytuacji gdy staż powoda wynosił około 4 lat. W świetle powyższego pracodawca był uprawniony do zróżnicowanie wysokości mnożnika powoda i tej osoby, a tym samym określenia wysokości ich wynagrodzeń w rożnych wysokościach.</p>
<p>Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż powód, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, określił swoje żądanie, jako roszczenie o niewypłacone (w pełni) wynagrodzenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 80;art. 85;art. 86)">art. 80, art. 85, art. 86 kp</a> oraz przepisy regulaminu pracy, zatem rozstrzygnięcie Sądów I i II instancji mogło się odnosić wyłącznie do tak spracowanego przedmiotu sporu.</p>
<p>Mając na uwadze poczynione ustalenia i rozważania, uznając apelację pozwanego za trafną, Sąd Apelacyjny, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.</p>
<p>W punkcie 2 Sąd Apelacyjny na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art.108 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108 § 2;art. 108 § 2 pkt. 6)">§ 2 pkt 6</a> w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 4050,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za I instancję.</p>
<p>W punkcie 3 wyroku, Sąd Apelacyjny, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art.108 § 1 k.p.c.</a> oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz art. 35 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 300) zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 14050,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Na powyższą kwotę składało się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 4.050,00 zł oraz opłata od apelacji w wysokości 10.000 zł.</p>
<p>Wysokość kosztów zastępstwa procesowego pozwanego Sąd Apelacyjny ustalił w stawce minimalnej mając na uwadze niezbędny nakład pracy, charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 109)">art. 109</a> §. 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>).</p>
<p>
<em>
<!-- -->SSA Alicja Podlewska SSA Małgorzata Gerszewska SSO del. Beata Golba-Kilian</em>
</p>
</div>