II SA/Rz 557/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Maria Serafin-Kosowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. C. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. C. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia dla E. i Z. K. warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn.: "zmiana użytkowania części budynku mieszkalnego na pomieszczenia handlowo-usługowe" na działce nr 1621 położonej w B. W podstawie prawnej organ powołał art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.z.p. W odwołaniu M. C. wskazała, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa i wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich podnoszonych zarzutów strony oraz niezgodne z prawem przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 60 ust. 4 p.z.p poprzez brak jednoznacznego stwierdzenia czy projekt decyzji został sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów oraz że analiza urbanistyczna jest niepełna i zawiera sprzeczności. M. C. wskazała nadto, iż organ przyjął "dotknięty wadą dokument" tj. nieaktualną mapę zasadniczą. Zmiana sposobu użytkowania jeszcze bardziej utrudni dojazd do własnych posesji i innych sklepów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie i powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dalszej części uzasadnienia Kolegium zacytowało treść art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1, a także art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 1 i 4 u.p.z., a dotyczących postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Organ odwoławczy podkreślił, iż stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. osobom będącym stronami postępowania zapewniono czynny udział w prowadzonym postępowaniu, doręczono załączniki do decyzji. Nadto projekt decyzji został sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego architektów. Za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji w sposób wyczerpujący zgromadził materiał dowodowy. Uzasadnienie decyzji również jest "wystarczające" z uwagi na przedmiot postępowania, tj. zakres planowanej inwestycji, która nie polega na wznoszeniu nowego obiektu lecz na zmianie sposobu użytkowania części istniejącego w centrum miasta obiektu. Odnośnie zarzutu niezgodnego z prawem przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, organ wskazał, iż przepisy prawa nie uzależniają wydania decyzji o warunkach zabudowy od uprzedniego przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Zatem sposób przeprowadzenia rozprawy administracyjnej pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Za chybiony organ uznał zarzut dotyczący nieaktualnej mapy zasadniczej. Mapa na której sporządzono załączniki do decyzji wydana została z zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej 3 marca 2009 r., a wniosek o wydanie decyzji został złożony 4 maja 2009 r. Spełniony także został wymóg z art. 60 ust. 4 u.p.z., osoba która sporządziła projekt decyzji wpisana jest na listę członków Okręgowej Izby Architektów. Kolegium podniosło, iż przeprowadzona w przedmiotowej sprawie analiza jest wystarczająca dla zakresu planowanej inwestycji, która obejmuje zmianę sposobu użytkowania części obiektu, bez wznoszenia nowych obiektów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ dodał, iż sposób unieszkodliwiania odpadów został określony w decyzji tj. na zasadach obowiązujących na terenie gminy [...]. Natomiast problemy dotyczące dojazdu do posesji czy sklepów nie mogą stanowić podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, tym bardziej iż budynek objęty wnioskiem o ustalenia warunków zabudowy położony jest w ścisłej zabudowie śródmiejskiej, gdzie występują lokale handlowe i usługowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy oraz o wstrzymanie jej wykonania do czasu rozpoznania skargi przez Sąd. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich podnoszonych prze nią zarzutów, tj. niewyjaśnienie sprawy składowania odpadów, bezkolizyjnego dojazdu pojazdów ratowniczych do nieruchomości skarżącej, a także zgodności decyzji z przepisami sanitarnymi. Końcowo M. C. zaznaczyła, iż uczestnik postępowania M. K. (zam. [...]) nie żyje od kilku lat. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 557/10 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W toku kontroli legalności decyzji podjętych w postępowaniu administracyjnym będącym przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bowiem w świetle art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych bądź podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tym samym, uwzględniając skargę na ostateczne rozstrzygnięcie, Sąd jest uprawniony objąć zakresem swego orzekania w oparciu o art. 145 P.p.s.a. także akt wydany przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest on obarczony wadami przewidzianymi w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie skarząca M. C. w skardze złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. podniosła, iż uczestnik postępowania M. K. (zam. [...]) nie żyje od kilku lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, pismem z dnia 17 listopada 2010 r. zwrócił się do właściwego miejscowo urzędu stanu cywilnego o potwierdzenie faktu śmierci M. K. Z nadesłanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego skróconego odpisu aktu zgonu nr [...] wynika, że M. K. zmarł 21 stycznia 2003 r. Odnosząc powyższy fakt do dat wydania decyzji pierwszej instancji, co miało miejsce [...] lutego 2010 r. oraz decyzji drugiej instancji z [...] kwietnia 2010 r. wskazać należy, że postępowanie toczyło się z udziałem osoby zmarłej. Sąd zauważa, że sytuacja ta nie zaistniała z przyczyn leżących po stronie organów prowadzących sprawę, gdyż na etapie postępowania administracyjnego odbiór korespondencji, kierowanej do M. K., od organu pierwszej instancji w dniu 19 lutego 2010 r., jak wynika z adnotacji doręczyciela doręczono dorosłemu domownikowi, a podpis złożono w nieczytelnej formie (k. 142 akt administracyjnych organu I instancji). Natomiast odbiór decyzji drugoinstancyjnej w dniu 15 kwietnia 2010 r. potwierdził L. K. – syn M. K. (zwrotne potweirdzenie odbioru – k. 10 akt administracyjnych organu II instancji.) Z akt administracyjnych, a w szczególności z tzw. rozdzielnika decyzji wynika, iż M. K. był stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne polegające na zmianie użytkowania części budynku mieszkalnego na pomieszczenia handlowo-usługowe. Stosownie do art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Jak wykazano postępowanie toczyło się z udziałem osoby zmarłej, a jej następcy prawni bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Powyższe wskazuje na naruszenie przez organy administracji wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed rozstrzygnięciem sprawy. Następcy prawni M. K. nie brali bowiem udział w postępowaniu Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania jest między inny okoliczność, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji obydwu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje, tylko na żądanie strony (patrz: wyrok NSA z 2.02.2006r. sygn. II OSK 496/05 LEX nr 196700). Wymienioną wadą dotknięte jest postępowanie organu pierwszej jak i drugiej instancji. Stwierdzenie wskazanego wyżej naruszenia przepisów prawa nie pozwala Sądowi na merytoryczną ocenę zarzutów skargi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny rozpoznać sprawę w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, z uwzględnieniem zasad prawidłowej procedury administracyjnej w zakresie wskazanym przez Sąd tj. ustalić krąg stron postępowania, z zapewnieniem w postępowaniu udziału spadkobiercom MK kierując się w tym zakresie pojęciem strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i zapewnić im czynny udział na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem decyzji poinformować o możliwości zapoznania się ze gromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Sąd na podstawie art. 152 P.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się przedmiotowego wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje zaś oparcie w art. 200 P.p.s.a.