II SA/Ol 750/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. S. na Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. Wójt Gminy "[...]" poinformował M. S., że jest zakwalifikowany na listę osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego. Jednak w zasobach komunalnych gmina nadal nie posiada żadnego wolnego lokalu mieszkalnego. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie w całości. Wskazał, że skarżący wraz z rodziną wynajmował lokal mieszkalny należący do osoby prywatnej. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy orzekł o eksmisji wszystkich osób przyznając skarżącemu prawo do lokalu socjalnego. Obecnie była żona skarżącego wraz z dziećmi opuścili przedmiotowy lokal mieszkalny wyprowadzając się z terenu gminy, nie zdając zajmowanego lokalu właścicielowi, co oznacza, że pozostaje on nadal w dyspozycji skarżącego. Dodał, że gmina nadal nie posiada w swoich zasobach jakichkolwiek lokali socjalnych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Natomiast badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo sprawdzenie, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Ustalenie niedopuszczalności drogi sądowej jest podstawą odrzucenia skargi. Zakres kompetencji sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli działalności administracji publicznej ustawodawca skonkretyzował m.in. na gruncie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Na mocy tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie zatem z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dopuszczalność zaskarżenia innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności zostało ograniczone przedmiotowo do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W sprawie niniejszej rozważeniu podlega kwestia, czy żądanie skarżącego jest rozstrzygane przez organ poprzez wydanie aktu z katalogu wskazanego w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z treści skargi wynika, że skarżący oczekuje od organu realizacji wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 kwietnia 2017 r. orzekającego o jego uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymującego wykonanie opróżnienia lokalu mieszkalnego do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. Wójt Gminy "[...]" poinformował skarżącego, że jest zakwalifikowany na listę osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego, jednak w swoich zasobach komunalnych gmina nie posiada żadnego wolnego lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu, skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż sprawa, której dotyczy żądanie skarżącego nie należy do kategorii spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. Kwestia zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowana została w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 611). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która na zasadach i w wypadkach przewidzianych w tej ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Z zasobu mieszkaniowego gmina wydziela część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne. Umowę najmu lokalu socjalnego zawiera się na czas oznaczony (art. 23 ustawy). Umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21 b. Zagadnienie, dotyczące istoty i charakteru tego rodzaju uprawnień w zakresie przyznania lokalu socjalnego, było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że starając się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, wnioskodawca posiada uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, ponieważ jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, co już wskazano, pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. Wójt Gminy "[...]" poinformował skarżącego, że jest zakwalifikowany na listę osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest natomiast brak przyznania przez organ lokalu socjalnego i zawarcia umowy najmu tego lokalu. Podkreślić zatem należy, , że podstawą kwalifikacji do aktu z zakresu administracji publicznej jest regulacja w przepisach prawa materialnego, które umocowują organ administracji publicznej do wydania jednostronnego aktu w przedmiocie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisów ustawy, lecz powstaje w wyniku zawarcia umowy najmu. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie przewiduje załatwienia spraw przyznania prawa do lokalu w formie aktu administracyjnego. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych - tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 1243/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., skargę należało odrzucić. Na marginesie jedynie wskazać należy, że skarżący nie wykonał wezwania Sądu o nadesłanie numeru PESEL, ale ponieważ w aktach administracyjnych sprawy numer ten znajduje się, nieuzupełnienie braku formalnego nie stanowiło podstawy odrzucenia skargi. | |